FAÍSCAS (31). Reflexións do poeta gaditano Jenaro Talens sobre o poema e a acción

 

En Versos e aloumiños gústanos reflexionar e axudar a facelo a todas e todos os que se achegan ao noso blog-revista.

 

Buscamos sentencias, afirmacións, palabras, en definitiva, de poetas que valoramos positivamente sobre o universo poético en xeral.

O importante, para nós, é conversar, provocar o pensamento amplo e crítico sobre os achegamentos da poesía na sociedade. Estes achegamentos son moitos e moi variados.

Acadar que cheguen ao máis profundo de cada lector ou lectora convértese nun obxectivo que sempre nos marcaremos.

 

Nesta entrega é o poeta e doutor en Filoloxía Románica, Jenaro Talens, un dos nosos poetas favoritos, que posúe unha ampla e coidada obra, quen nos fai pensar sobre a función do poema e a acción que pode promover.

Jenaro Talens (de crebas.gal)

Un poema nunca derrubará un muro, pero si pode facer que alguén asuma como necesaria a tarefa de intentalo coas súas propias mans.

Un poema é unha análise en estado bruto, sempre racionalizable a posteriori, e, como tal, unha proposta para a acción.

 

e engade o poeta nacido en  Cádiz en 1946, doutor en Filoloxía Románica:

 

O que non pode ser dito é o que un poema debe arriscarse a dicir.

                                                                          

                                                                                             

                                                                                   Do libro Poesía ¿Eres tú? (Ediciones Hiperión)

 

                                                                                                         

ENTREVISTA - CONVERSA ENTRE ANTONIO VENTURA E ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO NO "VI ENCUENTRO INTERNACIONAL DEL LIBRO ILUSTRADO" (Cantabria)

Un momento da entrevista de Antonio Ventura a Antonio García Teijeiro

Os días 23/24/25 de abril de 2026 celebrouse en Cantabria o VI Encuentro Internacional del Libro ilustrado, organizado polo Grupo Peonza en Unquera.

Baixo o nome de Misterios de Tejos, houbo durante estes tres días unha enorme actividade consistente en encontros en centros educativos e residencias de maiores, conferencias, palestras, actuación musical e conversas.

Neste último apartado tiven a satisfacción de ser entrevistado polo escritor e editor Antonio Ventura, a quen xa coñecía dende bastante tempo e que publicara con el dous libros na colección Sopa de Libros da editorial Anaya: Os nosos versos e Caderno de fume.

O acto non puido ser máis entrañable. Antonio preguntoume pola miña obra, pola miña vida, lin varios poemas e rematamos o acto lendo a Celso Emilio Ferreiro.

Eu lin en galego o poema Longa noite de pedra e Ventura fíxoo en castelán.

Foi un acto entrañable que chegou ao público con emoción.

Aquí, embaixo, está o audio da conversa para todas e todos aqueles que lles interese.

Como é costume en Versos e aloumiños gravouse coa fin de que quen o desexe poida escoitar a entrevista na súa totalidade.

FAÍSCAS (29) : Así reflexiona JAIME SABINES sobre o que é para el a poesía.

 

Ai, a poesía, que necesaria é nestes tempos de loucura motivada polos de 

sempre: os bárbaros poderosos que buscan beneficio económico e de poder 

destruíndo vidas sen importarlles o máis mínimo!

Di o poeta mexicano Jaime Sabines que “La poesía sirve para sacar la flor de las cenizas”.

Noutro texto do mesmo autor podemos ler o seguinte:

 

O poeta mexicano Jaime Sabines (Foto Círculo de Poesía)

Más que una vocación, la poesía es un destino. En ella se encuentra un cincuenta o sesenta por ciento de oficio, de rigor, de disciplina. Un poeta es una gente “descarnada”, es decir, una persona que va por el mundo sin piel, con la carne viva. Por lo tanto, las cosas que suceden le afectan más que a otros. No tiene nada que lo cubra, que lo proteja, y entonces, como respuesta a la vida, se da a la poesía. Un ejercicio impúdico, en el que el hombre se tiene que desnudar para escribir. Darse totalmente en cuerpo y alma. Hay que tener el oído bien despierto, alerta los ojos y toda la piel al descubierto. El instante en que usted escribe es de verdadera comunión con las personas y con la vida. Hasta con los muebles y las cosas. Escribir es el verdadero sentido de la vida. La poesía es liberadora. Sobre todo de las tensiones humanas. Creo que uno es como una caldera que está ardiendo y que va aumentando la presión cotidianamente, hasta que explota o hasta que se le abren las válvulas. La poesía es una de las válvulas que tenemos para liberar la caldera de la presión que vivimos, tanto de la alegría como del dolor. Las palabras llegan. ¡Ellas llegan! ¡Muchas veces ellas llegan aunque no las llame, pero me doy cuenta al momento de escribir!

 

                                                                  (Do  libro Poesía ¿eres tú?. Ed. Hiperión

A EMOCIÓN DUNHA CONFERENCIA COMPARTIDA NA FIL DE GUADALAJARA EN MÉXICO

Con Marta Estévez na presentación da conferencia

A conferencia Una experiencia viva para introducir la poesía en la escuela, que impartín na FIL de Guadalajara, foi unha excusa marabillosa para calibrar as emocións que a poesía produce en todas aquelas persoas que fan da sensibilidade unha manera de vivir e sentir a vida.

Poesía en voz alta. Poesía compartida. Poesía que seduce. Poesía que transmite e nos fai moito mellores.

Un motivo máis sentín para facer dos versos o epicentro dos sentimentos nas persoas.

A xente detíñase, escoitaba, estaba seducida pola beleza das palabras. Sentaba e escoitaba e participaba e emocionábase.

A poesía cobraba vida e dáballela ás persoas que se introducían nela. Había moito de catártico, de emocional, de sentir máis alá dos versos e de recoñecerse tan fráxiles como estimulados a non deixar de vivir.

Son experiencias que cativan, que nos fan ver con otros ollos -os do corazón- todo o que nos rodea.

Entre o balbordo da Feira, sentímonos illados e cubertos por emocións multicolores. Era a propia vida dicindo en voz alta que precisabamos do recollemento poético para saborear os días.

Que fermosas vivencias arredor dos grandes poetas recitados para cada un de nós!

Era a demostración da forza e o contido de poemas moi belos que sacudía a nosa alma. Era o amor e a dozura compartida sen prexuízos.

 

Ben, pois esa emoción, ficou recollida no audio que se pode ler de seguido.

Versos e aloumiños ofrece ca gravación dun acto realmente marabilloso.

m

POEMA DE ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO DEDICADO A PACO IBÁÑEZ

 

Paco Ibáñez

                              A PACO IBÁÑEZ

                                             Todo en él es poesía  (AGT)                           

                                   

                                      Esa voz que rasga el aire

                                       y acompaña  una guitarra,

                                       ¿dice mentiras? ¿desaires?

                                       ¿o busca tibias mañanas?

 

                                       ¿Dicen mentiras las cuerdas

                                       o tal vez dicen verdades

                                       las cuerdas de esa guitarra?

                                       ¿O las mentiras son versos…

                                       canciones arinconadas,

                                       canciones con horizontes,

                                       canciones como miradas?

 

                                       En medio del viento muestras

                                       las razones del poeta.

                                       En medio del viento escondes

                                       las miserias y tristezas.

                                       La poesía es en tu boca

                                       más de todos

                                                          y…¡más nuestra!

 

                                                                                             

                                                                         ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

 

Paco Ibáñez e Antonio García Teijeiro preparando unha actuación en Vigo (Foto de Anxo Cabada)

FAÍSCAS (27). "Aproximacións á poesía, ao poema e ao poeta".

 

Ai, a poesía! Tan libre, tan descoñecida, tan lonxe da maioría e tan necesaria!

Hai un libro que teño sempre ben preto de min: editado por Hiperión, Poesía ¿eres tú? (Aproximaciones a la poesía, El Poema y El Poeta é unha delicia.

Téñoa á miña beira, porque está chea de frases, definicións, citas e achegamentos diversos á poesía e ás súas concrecións: o poema e o poeta.

Fermín Herrero e Jesús Munárriz foron recompilando frases de autores e autoras de épocas e de civilizacións diversas, poetas case todos, pero tamén filósofos, ensaístas, pensadores, críticos ou artistas, que dende sempre trataron de apresar e enunciar, deitándoo en palabras, o que os devanditos conceptos lles inspiraban ou suxerían.

Poesía, ¿eres tú? Está organizado este libro de citas en tres grupos que corresponden a estes tres conceptos: poesía, poema e poeta, e que van do xeral ao particular, do abstracto ao concreto, do teórico ao persoal.

É unha verdadeira delicia pasear por estas páxinas cheas de profundidade, enxeño e inspiración.

 

Coma exemplo, podedes ler algunhas destas frases e, sen dúbida, poñervos a reflexionar e a encher as vosas vidas de poesía.

 

La poesía salva non só a quen a expresa, senón a todos cantos a len ou recrean.  MANUEL ALTOLAGUIRRE

 

Manuel Altolaguirre

A poesía é o espello borroso da nosa sociedade. Cada poeta respira sobre este espello: o seu bafo embázao de diferente maneira. LOUIS ARAGON

 

Louis Aragon

El poema, en estado de fragilidad o de furia, deja caer su sombra sobre el mundo y los desplaza. JUAN GELMAN

 

Juan Gelman

La voz que habla en un poema, aunque sea la del poeta, no es nunca una voz real, es sólo una voz posible, no siempre imaginaria, pero siempre imaginada. JAIME GIL DE BIEDMA

 

Jaime Gil de Biedma (Foto Jot Down)

Poeta, por ser claro no se es mejor poeta./ Por oscuro, poeta, no lo olvides, tampoco. RAFAEL ALBERTI

 

Rafael Alberti

O poeta é un mentireiro que di sempre a verdade.  JEAN COCTEAU

 

 

Jean Cocteau

UNHA CONVERSA CON ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO NO PODCAST 'O ENVÉS DA PÁXINA'

Co gallo da recente publicación do seu último libro, Sentado diante da fiestra (Ed. Elvira), tiven a oportunidade hai unhas semanas de parolar co meu pai, Antonio García Teijeiro, nun novo episodio do meu podcast literario O Envés de Páxina. Aínda que en principio esta escolma de artigos xornalísticos aparecidos no suplemento Estela do Faro de Vigo era a excusa para o programa, a nosa conversa axiña nos levou por vieiros que só tiñan que ver co libro de xeito tanxencial, e entre outros temas, falamos da infancia de Antonio, da súa visión da poesía e o seu achegamento ás aulas, da música que encerra o mar, da relación entre deporte e literatura e do papel que, a xuízo de Antonio, debe ter a poesía en particular e a literatura en xeral nesta sociedade que nos tocou vivir no século XXI. 

Amodiño, a conversa foise facendo, de xeito natural, máis e máis íntima, e Antonio mesmo chegou a dicir cara ao remate que nalgúns intres esqueceu que el era meu pai e eu o seu fillo. Nese sentido, o meu obxectivo coa entrevista cumpriuse completamente. Deixámosvos a conversa completa no vídeo que aparece aquí abaixo e agardamos que vos pareza interesante.

ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

REMUÍÑO DE LIBROS (85) "12 greguerías de luna", de Ramón Gómez de la Serna, ilustradas por Marc Taeger

 

12 greguerías de luna

 

Ramón Gómez de la Serna

Marc Taeger (ilustrador)

 

Kalandraka Editorial

Col. Poesía ilustrada

 

 

Sempre sentín unha enorme atracción polas Greguerías de Ramón Gómez de la Serna, ese escritor vangardista, iconoclasta, que fixo da literatura un universo particular ateigado de liberdade.

Un escritor orixinal, que descubriu nas vangardas un xeito de expresión literaria libre, enxeñosa e, mesmo, provocativa.

Ramón Gómez de la Serna

Sempre levei comigo as Greguerías aos obradoiros poéticos, a determinados encontros, a cursos para mestres e mestras, porque me resultaban fascinantes.

A greguería, “esas fatais exclamacións das cousas e a alma ao tropezaren entre elas por pura casualidade”, afirma Ramón, para continuar dicindo que “a greguería non se procura, non se fabrica, senón que tende a xurdir espontaneamente da impresión momentánea que unha cousa, un obxecto ou o que sexa produzan na nosa imaxinación”.

A Editorial Kalandraka preséntanos, dentro da colección Poesía ilustrada, 12 greguerías de luna”, interpretadas marabillosamente por Marc Taeger, que son un agasallo para a vista e para sentir a beleza das palabras e das imaxes.

Marc Taeger  (toto de Adrián Baúlde)

Coido que o artista non puido describir mellor o seu traballo: unhas greguerías visuais. No seu traballo Marc Taeger non se centra, penso eu, en apoiar o texto, senón en crear imaxes -moi belas- que se fundan coas palabras e, á vez, cada ilustración teña vida por si mesma.

E foi a través do collage, como o ilustrador crea un discurso plástico suxestivo, evocador que permite a quen o ve ir máis aló das palabras.

A lúa, reflectida cun ton vangardista na imaxe, chega a acariñar as liñas creadas por Marc e dá un paso adiante como querendo fuxir das palabras que lle deron forma inicialmente para verse retratada e contida nos trazos do ilustrador.

A beleza, tanto nas palabras coma nos trazos, brilla dun xeito extraordinario neste fermoso álbum.

Un libro sen idade. Un libro para gozar del visual e literariamente, que fai da estética e do enxeño o eixe fundamental. Un libro engaiolante.

                                                                                                                           Antonio García Teijeiro

Conversa arredor de "Sentado diante da fiestra" na Asociación Évame-Oroza. Xaneiro 2025

 

Que o libro Sentado diante da fiestra dá moito para conversar é un feito.

Así o considerou Xabier Romero, director da Editorial Elvira e presidente da Asociación Évame-Oroza e decidiu que fixésemos unha palestra arredor dalgúns temas que se tratan nesta compilación de artigos.

Os tres participantes no acto

Isto levounos á sede da Asociación a María Xosé Porteiro, escritora, xornalista e activista cultural (á que tanto quero), ao propio Xabier e a min para conversar.

Foi un acto entrañable, dirixido por Mª Xosé, no que interveu Susi Fernández, a miña muller, e algúns dos presentes entre o público.

Moi feliz por estar máis dunha hora falando da miña vida, dos meus obxectivos, de cultura, da sociedade e de literatura, esa arte que tanto nos encanta.

 

O acto foi recollido en audio e, embaixo, está reproducido para todos e todas as seguidoras deste blog-revista.

 

O TROBAPAZ REVIVIU en XANEIRO de 2025 no SALÓN do LIBRO de Madrid.

Os participantes no acto do Trobapaz no Salón do Libro de Madrid

O pasado día 9 en Madrid viviuse o reencontro do TROBAPAZ, despois de moitos anos. Poemas en varias linguas e co tema pricipal: a PAZ e a denuncia da CRUELDADE DA GUERRA.

Alí déronse cita os cinco poetas que leron e escoitaron os seus poemas en cinco linguas: Miquel Desclot (en catalán), Antonio García Teijeiro (en galego), Juan Kruz Igerabide (en éuscaro), Ana María Romero Yebra (en castelán) e Abdul Hadi Sadoun (en árabe).

 

Tras o saúdo e benvida de Isabel Molina, Presidenta do Consejo General del Libro e da coordinadora do acto, Sara Moreno, comezaron a lectura os cinco poetas citados.

No mesmo proxecto lector, leron poemas dos cinco poetas Vanesa Pérez-Sauquillo (inglés), Pilar González (chinés) e Mihaela Gutiérrez (romanés).

Foi un acto fermoso da unión das distintas linguas do Estado español e de tres máis que enriqueceron o espírito poético común e que o público seguiu con respecto e ledicia.

Ao remate da sesión, os poetas asinaron e dedicaron o libro aos asistentes. Un libro que fora editado en 2009.

 

Como vén sendo habitual, o acto foi gravado en audio e Versos e aloumiños, unha vez máis, ofrécellelo a todos os seguidores deste blog-revista.

Está deseguido.

Despois de rematar as diferentes lecturas, cada autor e autora leu un novo poema.

Antonio García Teijeiro leu o poema:

 

and you turn and run farther

                                       when the fast bullets fly

 

Cando recibiu a orde

       de atacar

o neno decatouse

       de que era Nadal

       e perdeuse nas sombras.

Colleu o fusil

       descargouno

       soterrouno

                       baixo a neve

       e guindou as balas

                       contra o ceo.

Desapareceron entre as nubes.

                       Non soubo delas xamais.

Non tardaron as folerpas en

                       acariñar a súa faciana.

Eran grises

                       azuis

                       vermellas.

Ulían a lume.

       Ulían a paz.

Ao lonxe    nun órgano

       alguén tocaba unha panxoliña

                       alguén tocaba

                                       Silent night.

 

O home, coa súa guitarra foi rematando pouco a pouco a canción

       e agachaba a cabeza

                       mentres dicía case para si:

... Señores da guerra,

cando as balas comezan a sucar o aire

dades a volta e saídes correndo...

 

Lectura que foi introducida pola satisfacción persoal da concordia entre linguas 

e pola denuncia do xenocidio que se está a producir en Palestina.

 

Embaixo está a gravación en vídeo da lectura, aínda que falta a súa 

reivindicación.

PACO ABRIL E ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO DIALOGAN SOBRE LITERATURA NA LIBRERÍA "LA OREJA VERDE" EN XIXÓN

 

Da esquerda á dereita: Paco Abril, Lorena Fernández e García Teijeiro

Como indica o cartel, o encontro dentro do programa de librerías Afinidades Electivas, celebrouse en Xixón un acto marabilloso arredor da literatura (conto e poesía) e a súa relación coa infancia.

Tivo lugar  na librería La Oreja Verde, que dirixe unha muller creativa, eficiente e amante da cultura como é Ana López Chicano.

 

Antonio García Teijeiro e Ana López Chicano

Paco Abril, un artista total, un estudoso da literatura, activista cultural, escritor necesario, organizador de proxectos arredor da lectura, guionista, articulista, creador plástico e moitas cousas máis é un referente da LIX española e interveu xunto a Antonio García Teijeiro para falar das súas obras respectivas.

 

Paco Abril no acto

O acto estivo presentado e moderado por unha muller extraordinaria, Lorena Fernández, violinista e especialista en didáctica da música e da pedagoxía, que desenvolveu o seu labor dunha maneira rica e acaída ao que alí se expuso.

Foi un tempo espectacularmente afectivo, crítico e cheo de literatura.

Houbo lectura de contos, de poemas e o público saíu entusiasmado.

 

Antonio G. Teijeiro le un poema de "Poemar o mar"

Canto se botan en falta momentos así! Minutos para construír, para salientar a palabra literaria, para animar a que se lea poesía, para que se conten contos, para valorar o libro como ferramenta esencial nos tempos que corren.

Falouse de todo isto e máis. As propias experiencias coa literatura de fondo estiveron presentes e o clima que se respirou na librería foi de emoción, interese e agarimo.

 

 

Paco Abril mostra un suplemento cultural que dirixía

 Temos que felicitarnos porque proxectos coma este sexan promovidos polo Ministerio de Cultura e porque as librerías sexan o lugar que os acollan.

Nas bibliotecas e nas librerías o libro é o protagonista do lugar, está próximo ao lectorado e convértese en protagonista que, co seu silencio aparente, está a chamarnos para que nos acheguemos a el e poidamos gozar da literatura.

 

Como non podería ser doutro xeito, Versos e aloumiños non dubidou da necesidade de gravalo en audio e de poñelo á disposición das e dos interesados para que poidan vivir a maxia alí creada.