O libro “Os
ecos do vento/ Los ecos del viento” entro na Lista da OEPLI, 2024.
Estou moi
satisfeito de estar nesta listaxe.
Un
poemario que bebe nas palabras de grandes poetas mulleres de España e de
América Latina.
Unha homenaxe a
todas elas é á súa poesía.
Por iso, gravei
a toda présa este vídeo lendo catro poemas do poemario, marabillosamente
ilustrado por Noemí Villamuza e editado con elegancia e agarimo pola Editorial
Kalandraka.
Se vos apetece
velo, eu encantado.
 |
| PACO IBÁÑEZ |
Escoitar a Paco Ibáñez
cos seus noventa anos nas costas é algo difícil de explicar con palabras.
Os seus concertos son
encontros coa xente que o admira, que o quere, que estivo sempre ao seu carón.
Todo encontro, coa naturalidade do tempo vivido coas súas cancións, sempre nos
presenta ese Paco amable, loitador, humanista, agarimoso, crítico, artista,
enorme compositor e trobador dos poetas de todos os tempos. Cada concerto
convértese en algo entrañable e máxico.
Iso ocorreu o sábado día 15 de febreiro, no Teatro Campos Elíseos de Bilbao.
Cun público absolutamente
entregado, Paco Ibáñez cantou arredor de 18 cancións, entre as que se atopaban
homenaxes á terra vasca (3), á nosa Galicia (3) e ao seu referente indiscutible
Georges Brassens (2). Tamén soaron Miguel Hernández, Antonio Machado,
Francisco de Quevedo, García Lorca, José Agustín Goytisolo, coas
popularísimas El lobito bueno e Palabras para Julia, Rafael
Alberti etc.
 |
| Compartindo escenario con Paco nun concerto en Vigo |
Eu tiven a fortuna de
escoitar na súa voz dúas cancións: Que ocorre na terra? -como case
sempre- e a estrea de O vento dorme. Non puiden sentirme máis
emocionado. Sempre me parecerá un milagre escoitar a Paco en galego cantando
dous poemas meus por el musicados. A xenerosidade do mestre.
Se a isto lle engadimos unha
terceira canción no noso idioma, Chove, de Celso Emilio Ferreiro,
temos que salientar o agarimo que lle ten a esta nosa Galicia.
Celso Emilio Ferreiro
Cuns músicos extraordinarios
como Mario Mas (guitarra) que guía as interpretacións, Joxan
Goikoetxea (acordeón), Pep Pascual (efectos especiais) e Pep Bou
(poesía visual), o espectáculo adquire un nivel de moitísima altura.
E que dicir da voz
marabillosa de Soleá Morente interpretando Nana de la mora, de José
Ángel Valente. Deixou engaiolado todo o auditorio.
En fin, máis de hora e media
de emoción sen límites, que nos deixaron cheos de serenidade e vida. Un
concerto memorable.
Versos e aloumiños
presenta o vídeo coas dúas
interpretacións dos meus poemas. Védeo e escoitádeo. Sentiredes a fonda mestura
da poesía coa música.
 |
| Os participantes no acto do Trobapaz no Salón do Libro de Madrid |
O pasado día 9 en Madrid
viviuse o reencontro do TROBAPAZ, despois de moitos anos. Poemas en varias
linguas e co tema pricipal: a PAZ e a denuncia da CRUELDADE DA GUERRA.
Alí déronse cita os cinco
poetas que leron e escoitaron os seus poemas en cinco linguas: Miquel
Desclot (en catalán), Antonio García Teijeiro (en galego), Juan
Kruz Igerabide (en éuscaro), Ana María Romero Yebra (en castelán) e Abdul Hadi Sadoun (en árabe).
Tras o saúdo e benvida de Isabel
Molina, Presidenta do Consejo General del Libro e da coordinadora do acto,
Sara Moreno, comezaron a lectura os cinco poetas citados.
No mesmo proxecto lector,
leron poemas dos cinco poetas Vanesa Pérez-Sauquillo (inglés), Pilar
González (chinés) e Mihaela Gutiérrez (romanés).
Foi un acto fermoso da unión
das distintas linguas do Estado español e de tres máis que enriqueceron o
espírito poético común e que o público seguiu con respecto e ledicia.
Ao remate da sesión, os
poetas asinaron e dedicaron o libro aos asistentes. Un libro que fora editado
en 2009.
Como vén sendo habitual, o
acto foi gravado en audio e Versos e aloumiños, unha vez máis,
ofrécellelo a todos os seguidores deste blog-revista.
Está deseguido.
Despois de rematar as diferentes lecturas, cada autor e
autora leu un novo poema.
Antonio García Teijeiro leu
o poema:
and you turn and run farther
when the fast bullets fly
Cando recibiu a orde
de
atacar
o neno decatouse
de que
era Nadal
e perdeuse
nas sombras.
Colleu o fusil
descargouno
soterrouno
baixo
a neve
e
guindou as balas
contra
o ceo.
Desapareceron entre as nubes.
Non
soubo delas xamais.
Non tardaron as folerpas en
acariñar
a súa faciana.
Eran grises
azuis
vermellas.
Ulían a lume.
Ulían
a paz.
Ao lonxe
nun órgano
alguén
tocaba unha panxoliña
alguén
tocaba
Silent night.
e agachaba a cabeza
mentres dicía case para
si:
... Señores da guerra,
cando as balas comezan a sucar o aire
dades a volta e saídes correndo...
Lectura que foi introducida pola satisfacción persoal da concordia entre linguas
e pola denuncia do
xenocidio que se está a producir en Palestina.
Embaixo está a gravación en vídeo da lectura, aínda que falta a súa
reivindicación.
O director deste blog, Antonio
García Teijeiro, di sempre que el non ten ídolos, nin no deporte nin en
ningún outro eido.
Agás nun caso, xa que todas as regras contan coa súa excepción: o
de José Ángel Iribar Kortajarena, o gran porteiro do Athletic Club.
E nun recente artigo dentro do suplemento cultural Estela, do Faro de
Vigo, reflexiona sobre as razóns polas que Iribar ten sido para el, dende
ben cativo, un deportista e unha persoa especial. Ditas razóns comezan con
cuestións futbolísticas, pero non se deteñen aí, senón que se fan extensivas a
consideracións sobre a personalidade de Iribar, que transcende o terreo de
xogo. Levo escoitando o nome de Iribar de boca de Antonio dende neno, e aínda
que eu non o teña visto xogar en persoa (son novo de máis para iso), o
gardameta vasco tense convertido para min nunha figura cáseque lexendaria.
 |
| José Ángel Iribar |
E por iso, aproveitando o artigo de Antonio e unha visita estival
miña a terras galegas, sentei con el en Gondomar e durante uns corenta minutos,
estivemos a falar das razóns da admiración que sente por Iribar. A conversa,
abofé, levounos por diversos vieiros que van máis aló do Txopo (literatura e
deporte, a comercialización do deporte no século XXI, os valores educativos que
cómpre manter no deporte, etc.) pero que dalgún xeito están inspirados pola súa
figura e a súa actitude perante o deporte e a vida. Deixamos aquí abaixo o
vídeo, que pode atoparse tamén en Anton G.-F., a miña canle de YouTube.
ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ
.jpg) |
| Un momento da conversa entre Antonio García Teijeiro e Rafael Narbona |
O pasado 10 de abril no Club
FARO DE VIGO tiven a fortuna de presentar unha persoa e un libro excepcionais.
O prestixioso escritor, crítico
literario e periodista cultural, que foi profesor de filosofía, Rafael
Narbona mantivo comigo unha interesantísima conversa arredor do seu libro Maestros
de la felicidad. De Sócrates a Viktor Frankl, un viaje único por la
historia de la filosofía, editado por Roca Editorial.
.jpg) |
| Rafael Narbona no CLUB FARO |
Maestros de la felicidad é ,
ante todo, un libro sobre a esperanza. Pretende confortar, serenar e curar; ou
sexa, exaltar a vida.
Cando rematas de ler esta
marabillosa obra, un sente o optimismo e a forza interior para abandonar os
intres máis escuros e chegamos a comprender a lucidez nos nosos actos.
É un percorrido polas
distintas etapas da historia da filosofía dende o punto de vista do autor, de
quen descubrimos emocionantes fragmentos da súa vida que nos animan a superar
os atrancos que sufrimos dun xeito optimista como el foi superándoos a través
dos anos.
A conversa foi gravada en
audio e Versos e aloumiños preséntaa completa para desfrute das e
dos nosos lectores.
Podedes ver ademais o vídeo
cunha reseña miña sobre Maestros de la felicidad, que fixen para a canle
de Antón García Fernández, incluída na sección El envés de la página.
O pasado venres, día 5 de
abril, no Fórum Metroplitano, A Coruña, tivo lugar un acto fermosísimo: POLAVILA
XABIER P. DOCAMPO, na memoria do grande escritor, Xabier Docampo,
que ese día cumpriría 78 anos.
Amigas e amigos,
institucións, asociacións e particulares foron a base dunhas horas de intensa
emotividade, nunha gala baixo a dirección de MªÁnxeles Roca, Paula
Carballeira e Chus Fernández.
Unha exposición
bibliográfica sobre o querido autor, coas adhesións recibidas das bibliotecas
escolares, unha sesión de contacontos para público familiar (Vouche contar
un conto) ou a lectura pública e continuada de Catro cartas,
un dos seus libros, por parte de amizades de Xabier.
 |
| Lectura de "Catro cartas" |
E a partir das 20:00,
comezou a Gala PolaVila Docampo, no auditorio, conducida maxistralmente
por Paula Carballeira, Isabel Risco e Lois Pérez.
 |
| Paula, Isabel e Lois |
Iniciouse cun pequeño vídeo
no que escoitamos unhas palabras de Xabier. Emocionante velo e escoitalo.
 |
| Xabier P. Docampo |
Tras a presentación a cargo
das presentadoras (+Lois), Paco Martín, Fina Casalderrey e Xavier Senín falaron
do homenaxeado con moito agarimo e emoción.
 |
| Xavier, Fina e Paco |
Deseguido, Daniel Puente
Bello, fillo do escritor, leu os poemas do libro Mans,
apoiado nunhas marabillosas fotografías súas, nun emotivo silencio.
Dores Tembrás, Antía Otero e Antonio
García Teijeiro (Yolanda Castaño non puido asistir) leron poemas das súas
obras.
 |
| Dores, Antonio e Antía |
De novo, lecturas de textos de Xabier, nas voces de amizades como Francisco Fernández Naval, Mercedes Queixas, Irene Penas e Concha Blanco.
 |
| Chisco, Mercedes, Irene e Concha |
A marabillosa Gala rematou
cunha rolda de contos de medo de Lois Pérez, Antonio Reigosa, María
da Pontragha e Paula Carballeira.
Uxía, a
nosa gran cantora, puxo a súa voz para emocionarnos coas súas cancións. Xunto a boa parte dos participantes e co público posto en pé cerrouse o acto cantando entre todos "O carro" de Manuel María (Fuxan os ventos).
 |
| Uxía |
E o cartel marabilloso, que
anunciou esta homenaxe, foi obra do enorme ilustrador Xosé Cobas.
Un acto inesquecible para os
que alí estivemos na honra e na lembranza dunha persoa irrepetible. Imposible
esquecer o que ese serán vivimos.
Parabéns ás organizadoras,
porque o seu labor foi lucido e eficiente.
No vídeo que segue a estas palabras, podedes ver a miña intervención emocionada con dous poemas de Se falases de min (Cando caen as follas) e de Poemar o mar.
O acto serviu para atopar e abrazar os amigos e amigas, porque as distancias entre nós
non nos permiten un contacto directo. Nestas situacións a emoción e os afectos
estiveron presentes en boa parte dos reencontros.
 |
| Mercedes Queixas, Ánxeles Roca, AGT e Antonio Reigosa |
 |
| Belén no Nadal |
Do
Nadal pódense dicir moitas cousas e non todas, dende logo, positivas.
Pero
nunca está de máis desexarnos días de felicidade que vaian máis aló das simples
palabras.
Sempre
hai persoas que queremos e que nos alegramos de que se atopen ben.
Hai moito
que superar de botamos unha ollada ao noso redor.
VERSOS
E ALOUMIÑOS quere agradecer a tantos e tantas visitantes que día a día se
achegan a este blog para compartir feitos e palabras.
Palabras
que sobrevoan este espazo para facernos a todos e todas máis afectuosos e
sensibles.
Pois
para todas as persoas de boa vontade, VERSOS E ALOUMIÑOS, deséxavos un feliz
Nadal e un ano 2024 máis xusto, no que a PAZ, o AMOR e mais a SAÚDE brillen por
riba de todas as sombras que ennegrecen demasiados días do ano.
E facémolo
dende unha panxoliña cantada por un coro de nenos e nenas palestinos que cantan
para emocionarnos e pedir liberdade para un pobo masacrado pola barbarie dun
estado invasor.
Escoitádea. A nós caéronnos as bágoas durante a intepretación.
Que lles chegue a paz.
Despois de tratar no mes de outubro a poesía de Álvaro Cunqueiro
no podcast El Envés de la Página, para o episodio do mes de
novembro decidimos escoller un poeta que comparte xeografía con Cunqueiro: o
lucense Luis Pimentel, autor dunha obra poética breve pero intensa tanto en
castelán como en galego. Desta volta, Antonio e mais eu conversamos sobre as
características da poesía pimenteliana, co seu gusto pola música, o axexo da
noite, a influencia de Rosalía e a obsesión pola morte, especialmente a dos
máis cativos. O episodio, como foi o caso no de Cunqueiro, está ilustrado co
recitado dalgúns dos poemas máis relevantes compostos por Pimentel. Deixámolo
aquí abaixo por se pode interesar aos lectores e lectoras deste blog.
ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ
.jpg){kind=spacer} |
| Antonio García Teijeiro lendo dous poemas da súa autoría |
“Aquela mañá o ceo en Hiroshima estaba moi despexado.
O sol quentaba con gran
forza. Os sete ríos de Hiroshima fluían silandeiros.
Os tranvías ían amodo.
Malia guerra.
Tokio, Osaka, Nagoya e
outras cidades, foran bombardeadas. Só permanecía Hiroshima.
Os seus habitantes dicían
con temor: “axiña nos tocará a nós”.
Para evitar que o lume se
propagase, derrubaron edificios e ensancharon rúas.
Colleron auga e prepararon
os lugares que servirían de refuxio.
Ninguén saía sen protexer a
súa cabeza cunha carapucha. E sempre levaban con eles unhas poucas menciñas.
Miichan estaba almorzando
cos seus pais.
O arroz tiña unha cor rosada
porque estaba mesturado con batatas que lles trouxera un parente do campo.
-Mmmm…que rico-dixo Miichan
coa boca chea.
-Está moi bo- afirmou seu
pai sorrindo.
Miichan tiña só sete anos.
6 de agosto de 1945.
8.15 horas.
De súpeto sucedeu.
Escoitouse un ruído
enxordecedor e un horrible resplandor atravesou o ceo.
Era unha luz laranxa; non,
unha luz moi branca, cegadora, ameazante, coma se cen lóstregos estralasen á
vez “ (…)
Así comeza o libro da
pintora xaponesa Toshi Maruki, o terrible e emocionante libro O
escintileo de Hiroshima, no que achega aos lectores e lectoras mozas o
sufrimento dunha familia xaponesa producido polo lanzamento da bomba atómica en
Hiroshima en 1945.
Sempre lle lin ao meu
alumnado esta dura e, á vez, emocionante historia da crueldade humana.
Así, en case todos os meus
poemarios para a xente nova fun deixando versos que describen o horror e loita
pola paz ao longo dos anos, porque as guerras nunca deixaron de producirse en
moitos lugares do mundo.
Velaquí dous deles, nun
vídeo no acto que se celebrou o pasado mércores de agosto en Vigo para
conmemorar a traxedia bélica e actuar para que non se repita endexamais.
Para non ser repetitivo, non vou falar máis do memorable concerto de Paco Ibáñez no Auditorio Mar de Vigo.
Nin tampouco da emoción que
eu sinto cando o escoito interpretar as cancións baseadas nos meus poemas.
Pero Versos e aloumiños ten
a obriga de gardar momentos sonoros coma estes, que se poden escoitar co paso
do tempo.
Velaquí, no vídeo, dous momentos emocionantes
para min con Paco no escenario.
Un deles, cantando eu a canción
Pomba, na que o mestre me deixou só, a capela, con Paco facéndome unha
segunda voz. Esqueceu de tocar a guitarra, moi pendente da letra.
No outro, a interpretación musical
do poema Que ocorre na terra?, tan paseado polos escenarios de medio
mundo en galego.
Para que poidan ser desfrutados polos
seguidores e seguidoras deste blog-revista, aquí quedan rexistrados nun vídeo excepcional.
Sede, iso si, comprensivos
coa miña interpretación porque eu non sei cantar; porén, quen lle di que non ao
mestre?
* Grazas a Helena Pérez polo envío de ambos os dous vídeos.
O pasado domingo, día 12 de abril, escribín no meu espazo no Faro de Vigo, “Dende a miña fiestra”, un artigo no que expresaba a miña opinión sobre a barbaridade que supón modificar a obra dun autor para, dicen, amosar unha linguaxe inclusiva nos seus textos.
Isto sucedeu cos libros de
Roald Dahl e supuxo un balbordo de enormes dimensións.
Como xa se escribiron mil
artigos sobre o tema, non vou comentar nada máis.
Pero resulta que o
catedrático da Universidade de Tennessee en Martin, Antón García Fernández fai
unha glosa nun vídeo sobre o artigo en cuestión, “Versos e aloumiños” , dado o
interesante achegamento do docente, reproduce o devandito vídeo, ademais de
incluír unha foto do artigo en cuestión.
Moi interesantes as palabras
de García Fernández que podedes saborealas máis abaixo.
A Asociación Évame-Oroza botou a andar a finais do mes de xaneiro no local da mesma.
É esta una asociación
presidida polo infatigable Xabier Romero, director da Editorial
Elvira, e un bo número de persoas distinguidas da cultura da nosa
cidade e fóra dela.
.JPG)
O obxectivo e salientar a
obra dun poeta demasiado esquecido, que rachou moldes, extraordinario poeta
oral, como foi Carlos Oroza.
Pero, tamén, crear un núcleo
que fomente a actividade cultural de Vigo e que sexa un punto de encontro
daquelas persoas que pensan a cultura dun xeito rico e aberto.
No acto de inauguración da
sede, Romero explicou a razón de ser da asociación e logo varias persoas
recitamos algúns poemas de Oroza.
Eu escollín un dos seus máis
significativos: Prohibido el paso, unha mostra da faceta máis social do
poeta.
Ramón Rozas,
que por alí andaba, gravou a lectura e Versos e aloumiños ofrécea
para ser escoitada.
.jpg)
PROHIBIDO EL PASO (fragmento)
Se prohíbe adelantar la
brisa hacia esta orilla
Hay temor y se prohíbe el
paso
Se prohíbe el paso
Atelaida está muriendo en el
hombre en una tremenda muerte dividida a la espalda del mundo
Se prohíbe el paso
Las ruedas de la vida se
sostienen en el aire
Se prohíbe el paso
El grito de la libertad ha
muerto intacto
Las llaves de las cárceles
de atelaida están mása allá de las fronteras
Se prohíbe el paso al aire
de nuestro pueblo
El aire de nuestro pueblo
cayó en un punto de eternidad en la frontera
Como un peso de niño de
extrañas avenidas
Sermáforo ¡cuidado! (…)
.jpeg)
Velaquí o vídeo da lectura de Prohibido el paso
 |
| Francisco Castro, AGT, Elba Pedrosa, Inma L. Silva e Marcos Calveiro |
A véspera do Día das Letras Galegas, dedicado ao galeguista Florencio Delgado Gurriarán, foi un día triste para todos os que amamos a literatura, porque coñecemos a dura noticia de que o escritor vigués Domingo Villar acababa de sufrir un infarto cerebral.
De aí que o acto L de
Lírica. Micro aberto, que se celebrou na libraría do
Corte Inglés en Vigo estivo marcado polo abatemento e certo desazo das e dos
participantes no mesmo.
Tanto foi así que Francisco
Castro, escritor e director da Editorial Galaxia, renunciou a ler un
texto de seu para substituílo por un conto de Domingo Villar do seu libro Algúns
contos completos, editado por esta editorial.
Francisco Castro le un texto de Domingo Villar
Inma López Silva leu
outro conto do creador do inspector Leo Caldas, ademais dun seu poemario recén
saído do prelo e galardoado co Premio de poesía “Eusebio Lorenzo Baleirón”.
En todos aniñaba a tristeza
polo acontecido a un escritor moi lido e moi querido na cidade olívica.
Participaron no acto Pati
Blanco, Elba Pedrosa, Xulia María, Marcos Calveiro e Miguel Ángel Alonso
Diz, ademais de min e dos anteriormente citados.
Pati Blanco, F.Castro, AGT, Elba Pedrosa, Inma L. Silva e Marcos Calveiro
Para este evento, que en
principio debía ser gozoso, eu escollín para este recital uns poemas de No
xardín do poeta. O meu diálogo poético co grande escritor andaluz segue
a emocioinarme e foi un enorme pracer poder dicilo en voz alta por primeira vez
des que saíu o libro.
Editado por Edicións
Xerais e ilustrado polo gran Víctor Rivas, este libro sempre
será algo que terei ben preto para facer que os poemas voen sen ningunha clase
de atrancos polo ceo da poesía.
Aquí embaixo está á vosa
disposición, prezadas e prezados lectores deste noso blog-revista, o vídeo de dez
minutos coa miña lectura poética. Que sexa do voso agrado.