viernes, 15 de noviembre de 2019

"DA CARAPUCHIÑA VERMELLA AO SEÑOR LAMOTE", TEXTO DE CHUS PEREIRO NA PRESENTACIÓN EN VIGO








Dá gusto escoitar a Chus Pereiro. Mestra de E.P. leva ben anos arredor do mundo da lectura, da literatura e do teatro.
     
     Precisamente, convén salientar dúas pezas publicadas na colección Merlín (Ed. Xerais) que demostran as súas inquedanzas teatrais: ¡Mamasiña, que medo! e Restaurante Farruco.
     
     
Chus Pereiro
Compartiu palestra hai uns días con Manuel Bragado na presentación do magnífico libro de Miguel Vázquez Freire, Da Carapuchiña Vermella ao señor Lamote.
     
     O texto que leu Chus foi excelente, moi ben exposto, intelixente, didáctico e moi esclarecedor sobre a obra presentada e sobre o autor da mesma. Unha presentación fantástica.
     
     Dado o enorme interese que suscitou en nós a súa lectura,solicitámoslle o seu escrito para publicar en Versos e aloumiños e Chus, moi xenerosa, envióunolo, algo que lle agradecemos moi de corazón.
     
     Gozade, pois, dun gran texto e dunha obra imprescindible para os amantes da boa literatura en galego.


Miguel Vázquez Freire e Chus Pereiro, en Vigo


Presentación para o libro “Da Carapuchiña ao señor Lamote. Clásicos da literatura para a infancia e mocidade en lingua galega” de Miguel Vázquez Freire.

Librería Librouro, 7 de novembro de 2019

Boas tardes a todas, a todos.

Moitísimas  grazas por vir.

Compráceme estar aquí hoxe dando a benvida a este libro de Miguel Vázquez Freire, coñecido escritor, crítico e comentarista .

    
Penso que non esaxero se digo que a aparición deste libro era  imprescindible. A  LIX  de hoxe, xa definida e consolidada per se, vive un momento de oferta de textos tan numerosa, en cantidade e calidade, que está a ocultar os seus clásicos. Fronte a eso, este libro é un remedio e unha vacina contra o descoñecemento e os falsos prexuízos, porque aquí está a orixe de todos os libros: os máxicos, os fantásticos, os aventureiros, os realistas, os didácticos, os rebeldes, os ilustrados… todos os que teñen pervivido de xeración en xeración.

     Diríxese a obra aos chamados mediadores ou comunicadores da LIX (familias,  educadores), persoas que teñen un papel clave á hora de presentar ou graduar as lecturas, imprescindibles na comunicación literaria que se establece entre un escritor adulto e un lector infantil.

    
Miguel Vázquez Freire. (Foto Ed. Xerais)
Sinala o autor, na presentación, que se trata dunha recopilación de textos publicados na Revista Galega de Educación nos anos que van de 2006 a 2018, mais hai unha unidade na obra, unha continuidade perfecta entre un capítulo e o seguinte.Ten unha formulación e unha estructura  tan coherente que en ningún momento deixa ver ese carácter de suma de artigos diversos publicados en distintos momentos.  É un compendio das versións ao galego de obras clásicas daLIX, mais aporta  tamén informes e referencias das que non están aínda traducidas. Do lonxe, no tempo, o contidovaise achegando: das obras que beben da tradición oral ás máis recentesde autores recoñecidos. Do lonxe, no espacio, dende a literatura europea ou americana,chega ata os nosos  clásicos galegos. Da Carapuchiña de Perrault aoRamón Lamote de Paco Martín, facendo no primeiro capítulo unha análise da complexidade e dificultade do mundo da adaptación ou da traducción, como se pode dar nos  casosdo Ulises de Homero ou da Alicia de Carrol.

     
Manuel Bragado, Miguel Vázquez Freire e Chus Pereiro
E nesta viaxe pola evolución histórica  da LIX, o  autor analiza as súas orixes, mais tamén o contexto de cada unha das obras(datos históricos, políticos, filosóficosou sociais de cada momento), a ideoloxía que  as motivou,  o simbolismoe a lectura psicoanalítica dos personaxes e os feitos ouas relacións entre a obra e a vida de cada autor. Parte da difusa intencionalidade da escrita das primeiras obrase sinala o paso da adopción das non pensadas inicialmente para os lectores máis novos ata o nacemento das  específicamente creadas para eles. Os clásicos son as fábulas vitais da especie humana.

     Amosa o autor o seu desacordo coas versións que rachan a esencia dunha obra cunha falsa infantilización,con enfoques moralistas ou de falso proteccionismo da infancia, conomisión de temas tabú referidos ao sexo ou á morte. Concordo con el. Penso que esas prácticas amosan un total descoñecemento e un menosprezo cara o mundo da infancia. Desenmascara así  versións dos clásicos que introducen aspectos sexistas que os orixinais non teñen (véxase o bico do príncipe a Brancaneves). E son graves, porque é o sexismo actual  o que nos  ten que preocupar. Se o sexismo de tempos pasados ten unha contextualización, é o sexismode hoxeo que non pode ter xustificación. Se  temos que ser firmes vixiantes no tocante aos roles de xénero que poidan aparecer nos clásicos, penso que é importante  que as persoas adultas, educadoras ou mediadoras, fagamos fincapé na observación dos mesmos.  A necesaria formación da conciencia  crítica na lectura non impide o disfrute dun texto. A sobreprotección nunca é boa receita. Era unha vez… Hai moito tempo… son as palabras clave que inician os contos clásicos. Eis a contextualización inicial dun texto no seu propio tempo.

    
Roald Dahl
Quero tamén  sinalar que o autor non escribe asépticamente. É de agradecer, porque na análise de cada obra transmite a paixón dun lector neno, dun compulsivo lector mozo que é quen de emocionarse aínda ao revivir o texto. Tampouco se deixa levar polo peso sagrado dos grandes nomes, e  analiza criticamente aspectos de obras que aínda valora e disfruta (véxase Roald Dahl)

     Valora  tamén o autor o mundo da ilustración (Maurice Sendak, Luis Seoane), defendendo o que é o equilibrio imaxe- palabra coma un todo artístico.

     Logo de analizar cada texto literario, aparecen no libro notas de versións cinematográficas e as súas referencias (aquí descúbrese tamén un bo cinéfilo), valoracións de ilustracións, informes de sitios web, versións  en banda deseñada e referencias  bibliográficas, editoriais ou musicais.

     Pode que na escolma dos textos e autores falten algúns, seguro, e o tempo o dirá. O que si está claro é que non hai un que sobre. Estes clásicos traspasaron os tempos e traspasaronas linguas. E, dado o seu valor universal, a cultura galega non só non prescindiu deles, senon que fixo xa marabillosas aportacións  que temos que promocionar con orgullo.

     Esta é unha obra  que supón unha aportación clara e práctica para valorar as obras da LIX. É una guía maravillosa para orientar  lecturas cun criterio  crítico e de calidade.

      Parabéns, Miguel, porque fixeches un bo traballo.

                                                                                       Chus Pereiro





lunes, 11 de noviembre de 2019

REMUÍÑO DE LIBROS (65) "Agora non, Bernardo", de David McKee






TÍTULO: Agora non, Bernardo.

AUTOR: David McKee.

TRADUCIÓN: Xosé Manuel González.


EDITORIAL: Kalandraka. Colección: Tras os montes.


O ilustrador e escritor inglés, David McKee, creador do coñecido elefante de cores Elmer e toda unha colección coa que os lectores máis novos continúan a gozar á vez que son quen de percibir outra ollada do mundo circundante, preséntanos Agora non, Bernardo, creado en 1980 e agora, case corenta anos despois da súa publicación Kalandraka recupera este clásico da LIX e achégallela aos lectores galegos grazas á tradución de Xosé Manuel González.

     Álbum ilustrado necesario porque invita á reflexión, sobre todo dos adultos que demasiadas veces, debido, en parte, ao ritmo vertixinoso do traballo e tamén  á rapidez con que muda todo na sociedade actual, se esquecen ou deixan en segundo lugar o fundamental da vida, como o afecto, o agarimo, a conversa, a palabra ben dita e sentida e como parte imprescindible do coñecemento e equilibrio emocional fronte á soidade, ao materialismo e á indeferenza.
David McKee

     Bernardo é un cativo que busca ser o centro de atención e que os seus referentes, os seus pais lle fagan caso, pero estes están máis ocupados nas cousas cotiás e materiais ca no esencial da vida coma o xogo compartido, a conversa, o contacto... en definitiva, a grandeza das pequenas cousas, que nos permite tocar a felicidade e sentila coma algo máxico. O autor válese do humor, xogando cun toque surrealista para deixar patente a cara da indeferenza a partir da secuenciación de escenas reais en cores e personificadas que rematan do mesmo xeito: Agora non, Bernardo. Os nenos son pequenos pero decátanse inmediatamente das incoherencias, do desapego, por moito que as súas necesidades primarias coma a comida, a roupa ou o cuarto e a cama estean presentes.

     Libro que contén varias lecturas, varios niveis segundo sexa a idade do lector, pero en todas a porta da reflexión está aberta.

     As ilustracións son coloridas e dan forma e vida aos personaxes realistas que reflicten escenas da vida cotiá perfectamente identificadas polos lectores máis novos.

                                                                                                                         ALBA PIÑEIRO

jueves, 7 de noviembre de 2019

ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO NO CÍES PODCAST, OUTUBRO DE 2019

Hai uns días, Antonio García Teijeiro pasou polos estudios do CÍES Podcast que dirixen e presentan en Vigo os xornalistas Rafa Valero e Guada Guerra. Nesta ocasión, a interesante e sempre agradable conversa entre os tres xirou arredor da recenta visita de Antonio aos Estados Unidos, onde, entre outras cousas, pronunciou unha conferencia sobre a súa obra poética na Universidade de Tennessee en Martin. Neste novo episodio do podcast, Antonio falou tamén dos seus dous últimos libros, Bicos e non balas e Vento, ventiño, venteiro, que chegaron ás librarías recentemente. A conversa pódese escoitar nesta ligazón, a partir do minuto 29. E os lectores e lectoras de Versos e aloumiños que seguides o CÍES Podcast, estade atentos porque Antonio comezará no mes de novembro unha colaboración mensual no programa.




                                                                             ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

lunes, 4 de noviembre de 2019

A BUTACA DO LECTOR (6): "La muerte de Ulises", de Petros Márkaris






O lector coñeceu a Petros Márkaris porque lle falou del o seu amigo, o admirado Agustín Fernández Paz: “É unha novela negra diferente, comprometida e moi deste tempo”, díxolle o escritor de Vilalba.
O lector, coma sempre, fixo caso da recomendación e comezou a ler algunhas novelas deste escritor nacido en Estambul en 1937. Chamoulle a atención ao lector a súa colaboación co cineasta Theo Angelópoulos e a súa serie policial protagonizada por Kostas Jaritos.

    
Axiña comprendeu que Márkaris era un notario da súa época. Na súa obra apunta directamente á sensibilidade do lectorado para facelo comprender a realidade que o reodea e para que decida a posición que debe tomar diante dos problemas dunha sociedade que sangra e que traspasa as fronteiras de Grecia ou Turquía para facerse patente noutros espazos.

    O lector decidiu ler un libro que estaba perdido nun andel da súa biblioteca e que lle permitiu ler tres relatos policiais e outros de verdadeira actualidade sobre os problemas que a emigración forzosa provoca nas persoas.

     O lector leu La muerte de Ulises e, unha vez máis, volveu sentir feridas fondas no seu ánimo.
Petros Márkaris trasladou ao lector a preocupación que lle producen os lados escuros do ser humano.

     E o lector sufriu cos enganos, coas intransixencias e coa falta de sentido solidario dos personaxes que aparecen nestes relatos. O lector tocou a tenrura en moitos ocasións pero sentiuse alterado diante da mesquindade humana. Porque nestas narracións variadas aparece a envexa máis cruel que pode levar ata un asasinato. Retratados quedan os vellos rancores e as mafias que nos países dominan sobre as minorías étnicas, a intransixencia relixiosa e a xenofobia.

     E o lector sofre cando, no relato que dá nome ao libro, un ancián quere retornar a Estambul ao verse preto da morte -porque aí comezou a soñar- e le que unha organización paramilitar turca couta os seus soños.
Sente anguria o lector. E sente unha rabia contida que debe racionalizar. Aplaude esa crítica social dura, crúa e sen rodeos, que conteñen os relatos perante feitos que non deixan de repetirse.
Emigrados gregos, turcos. Persecucións, medos e ningún consolo.
E o lector comprende a Petros Márkaris e agradécelle o seu ton directo, cheo de enxeño, mentres lembra para si mesmo a situación da Grecia de Syriza tan maltratada polo Banco Central Europeo.

     A lucidez de Márkaris consegue emocionar o lector. Faino pensar e empúrrao a ter ben presente o moito que os poderes fácticos continúan a condicionar vilmente o desenvolvemento dos países nesta sociedade neoliberal que padecemos..

     E,unha vez máis, esa toma de conciencia prodúcese a través da literatura, como non pode ser doutro xeito.


lunes, 28 de octubre de 2019

"BICOS E NON BALAS" ESTARÁ PRESENTE NAS ESCOLAS VIGUESAS POR INICIATIVA DO CONCELLO DE VIGO

A nova antoloxía poética de Antonio García Teijeiro, Bicos e non balas (Galaxia, 2019), que contén textos de temática pacifista e contraria a calquera tipo de violencia, terá presenza nas aulas das escolas viguesas grazas a unha iniciativa do Concello de Vigo, que distribuirá un milleiro de exemplares da obra en varios centros escolares da cidade. A iniciativa anunciouse no transcurso dun acto no que participaron, xunto ao propio Antonio, o alcalde de Vigo, Abel Caballero, o director de Galaxia, Francisco Castro, e a ilustradora do libro, Bea Gregores.

Deixámosvos aquí un vídeo sobre o acto publicado na páxina web da SER Galicia (aquí). Ademais, varios medios de comunicación fixéronse eco da aparición da antoloxía. Se vos interesa, podedes ler a recensión do acto na edición dixital do Faro de Vigo (aquí) e unha breve entrevista con Antonio na do Atlántico (aquí).


Os catro participantes no acto de presentación no Concello de Vigo.

O libro xa está nas librarías e presentarase ao público en xeral na primeira quincena de novembro.                                                   

                                                                               ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ