FAÍSCAS (20) Micro Aberto, un acto de celebración do Día das Letras Galegas, no Corte Inglés, en Vigo.

 

O pasado xoves, día 16, celebrouse o acto Micro Aberto, na libraría d´O Corte Inglés, en Vigo, co gallo do Día das Letras Galegas, adicado este ano á poeta Luísa Villalta.

 

Un grupo de escritoras e escritores lemos fragmentos ou poemas das nosas obras respectivas, ademais dalgún texto ou poema da escritora galardoada.

An Alfaya, Susi de la Torre, María Alonso Seisdedos, Reka Refojos, Xulio Teixeira, Mar Mato, Rexina Vega, Juan parcero e quen isto escribe, Antonio García Teijeiro, puxéronse diante do micrófono e foron lendo textos para o público asistente.

Antes da lectura, tres compoñentes da Asociación Cultural e musical "O Fiadeiro" deleitaron o público con dúas fermosas danzas.

Tamén tivemos o pracer de escoitar un par de pezas musicais recuperadas de Villalta, unha delas, instrumental, e a outra na que escoitamos a súa voz cantando.

Un verdadeiro tesouro musical e emocional.

 

Eu lin o poema Estación, do libro En concreto, de Luísa Villalta e dous poemas contidos na antoloxía Bicos e non balas, editada por Galaxia. Un deles pertencente ao poemario Na fogueira dos versos e o outro incluído en Petando nas portas de Dylan.

 

Como tiven a sorte de que mos gravasen, aquí están, en Versos e aloumiños, para que os veades se vós cómpre.

NO "DÍA DA POESÍA", UNS POEMAS DE "DE POMBAS E BOLBORETAS" E "NO XARDÍN DO POETA" DENDE A MIÑA VOZ.

 

Polo xardín do poeta andan a voar pombas e bolboretas.

Non, non é un verso fácil para que quede bonito.

Non, non.

Ilustración de Víctor Rivas

É que é certo. No xardín do poeta (Ed. Xerais), ilustrado por Víctor Rivas, acaba de aparecer uns días despois de que vise a luz De pombas e bolboretas (Ed. Embora), ilustrado por María Lires.

De aí que anden todas algo excitadas por voar polo xardín dun poeta, Federico García Lorca, con quen conversei a partir duns seus versos nun exercicio poético moi gratificante para min.

 

Ilustración de María Lires

E, claro. Todas pelexan por pousarse nos pétalos das flores, beber nas súas fontes, camiñar polos carreiros, abanearse nas ponlas das árbores e respirar ese aire poético que tan ben fai a todos os que o proban.

 

Para que ese voo das pombas e das bolboretas chegue a todas e todos vós, velaquí uns poemas en dous vídeos dende a miña voz de ambos os dous poemarios.

Espero e desexo que teñades desfrutado con estes poemas e que a poesía permaneza sempre nas vosas vidas. Que o Día da Poesía nos leve a poñer un poema, alomenos, na nosa vida cada día.

Ilustración de María Lires

JACQUELINE WOODSON, GALARDONADA CON EL PREMIO ANDERSEN

Nos alegra enormemente enterarnos de que la escritora estadounidense Jacqueline Woodson ha recibido el prestigioso Premio Hans Christian Andersen que otorga anualmente. Woodson comparte este año el galardón con la ilustradora suiza Albertine, que ha sido premiada en la categoría de ilustración. Ambos premios nos parecen más que merecidos, y en el caso de Woodson, el Andersen supone un importante reconocimiento a una obra literaria sólida y de calidad que lleva publicando ya desde inicios de los años 90. No ha sido una trayectoria fácil la de Woodson, que nació en Columbus (Ohio) pero creció entre Carolina del Sur y Brooklyn. Su obra se ha caracterizado siempre por su exploración de personajes femeninos que deben superar importantes dificultades de índole personal, sexual, racial, social o económica y que acaban encontrando su lugar en el mundo tras una serie de experiencias dolorosas pero que les ayudan a madurar y a encontrar sus propias voces en el contexto que les ha tocado vivir.

Woodson se ha dado de bruces en varias ocasiones con los censores más conservadores de su país, que han mostrado objeciones a algunos de los contenidos de sus obras, que como la excelente Brown Girl Dreaming, suelen presentar elementos autobiográficos. La obra de Woodson, vista en conjunto, es extremadamente diversa, innovadora y de muy necesaria lectura en nuestros días. En un reciente vídeo en su canal de YouTube, Antón García-Fernández ofrece las claves interpretativas para acercarse a la literatura de Woodson que, por desgracia, ha sido escasamente traducida a las diferentes lenguas de la Península Ibérica. Por si os resulta interesante, dejamos aquí a continuación el vídeo completo.

VERSOS NO CONFINAMENTO IV : Vento, ventiño, venteiro e Paseniño, paseniño

Nestes días de obrigado confinamento, nos que a incerteza e o desacougo se trocan en protagonistas da nosa vida cotiá, a poesía adquire aínda unha maior importancia. E é precisamente por esa razón que Antonio García Teijeiro está a gravar, na súa casa no centro de Vigo, unha serie de vídeos nos que recita versos contidos nalgúns dos seus libros, agardando que a poesía faga para toda a xente máis levadeira a estancia entre esas catro paredes. Nun destes vídeos, un bo amigo de Antonio, o monicreque mariñeiro Martiño, recita uns poemas de Vento, ventiño, venteiro (Edicións Xerais), mentres que no outro, o propio Antonio escolle uns versos de Paseniño, paseniño (Edicións Xerais).

VENTO, VENTIÑO, VENTEIRO (con Martiño)

PASENIÑO, PASENIÑO

VERSOS NO CONFINAMENTO III : Poemar o mar e Palabras do mar

O mar ten sido sempre fío condutor de moitas das composicións poéticas de Antonio García Teijeiro, que se sente ben fachendoso de que sexa precisamente un dos seus poemarios mariñeiros, Poemar o mar (Edicións Xerais), o que lle valese o Premio Nacional de LIX do pasado ano 2017. Nestes días estraños de confinamento, Antonio ofrécevos dous vídeos nos que recita versos de Poemar o mar e doutro libro seu que tamén ten o mar como leitmotivo, Palabras do mar (Edicións Embora).

POEMAR O MAR

PALABRAS DO MAR

VERSOS NO CONFINAMENTO II : Lendo lendas, digo versos

O libro Lendo lendas, digo versos (Edicións Xerais) é practicamente unha obra única, froito da colaboración entre Antonio García Teijeiro e Antonio Reigosa. Este último, investigador incansable da literatura de tradición oral, recolleu e escribiu unha serie de lendas populares galegas que serviron, despois, para que o primeiro argallase uns versos inspirados por cada unha das lendas, ademais de seren acompañados estes textos polas magníficas ilustracións de Xosé Cobas. O libro resultante recibiu a distinción de entrar na prestixiosa Lista de Honra do IBBY en 2018. Nestes dous vídeos, dende o confinamento da súa casa no centro de Vigo nestes días tan estraños, un dos dous Antonios que asinaron este libro le dous textos que podedes atopar nel.

LENDO LENDAS, DIGO VERSOS - Vídeo I

LENDO LENDAS, DIGO VERSOS - Vídeo II

VERSOS NO CONFINAMENTO I : Bicos e non balas

Nestes días tan estraños nos que, no mellor dos casos, a xente se atopa confinada entre as catro paredes da súa casa, sen saber con certeza o que vai ocorrer nin ata cando continuará esta situación, a poesía é aínda máis necesaria que de costume. Por iso, Antonio García Teijeiro está a publicar en Facebook e na súa canle de YouTube unha serie de vídeos nos que recita textos extraídos dalgúns dos seus poemarios. Velaquí tedes dous vídeos nos que Antonio recita versos dun dos seus libros máis recentes, Bicos e non balas (Editorial Galaxia). 

BICOS E NON BALAS, Parte I

BICOS E NON BALAS, Parte II

EL LEGADO MUSICAL DE CHUCK BERRY (1926-2017)

El pasado sábado 18 de marzo me enteré del fallecimiento del gran Chuck Berry, que me cogió desprevenido porque no hacía mucho había leído que estaba trabajando en un nuevo álbum. Desde que escuché una de sus canciones por primera vez, a través de los Beatles, cuando no tenía más de once o doce años, he sido un admirador incondicional del rockero de St. Louis, sin duda uno de los mejores, más innovadores, influyentes y creativos de los pioneros del rock que irrumpieron en la escena musical estadounidense a mediados de los años 50 y que ayudaron a cambiar para siempre el panorama de la música popular del siglo XX. Mi padre, que me conoce bien, sabe de mi adoración por Berry, y por eso me ha pedido una breve contribución acerca de su figura para Versos e aloumiños. Así pues, he grabado el siguiente vídeo, que dura poco más de diez minutos, en el que repaso lo que la música de Chuck Berry ha significado para mí. Podéis verlo aquí mismo:

Las grabaciones completas de Chuck Berry (Bear Family)

Como nota final, animo a quienes vean el vídeo a que se introduzcan en el universo musical de Berry. Yo tengo prácticamente todos los discos que grabó, pero una recopilación que contenga sus grandes clásicos de los 50 y 60 ("Johnny B. Goode", "Sweet Little Sixteen", "Memphis, Tennessee", "Carol", "No Particular Place to Go", etc.), con Johnnie Johnson al piano en muchos de ellos, puede funcionar muy bien como introducción a su música. Quienes sean fans acérrimos, como yo, no pueden dejar de tener la monumental caja que la Bear Family acaba de publicar y que presenta todas sus grabaciones en order cronológico. Por último, el siguiente concierto, grabado en Londres en los años 70 por la BBC, nos da una idea de la presencia que Berry tenía sobre el escenario. R.I.P. Chuck Berry, Mr. Rock'n'Roll.

                                                   ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

ESCAPARATE POÉTICO ( LXXV) Leonard Cohen

                                   LEONARD  COHEN  (Montreal, 1934)

EL ÚNICO  POEMA

Este es el único poema

que puedo leer

soy el único

Leonard Cohen

que puede escribirlo

no me suicidé

cuando las cosas me fueron mal

no me dediqué

a las drogas ni a la enseñanza

intenté dormir

pero cuando no pude dormir

aprendí a escribir

aprendí a escribir

cosas que pudieran ser leídas

en noches como ésta

por alguien como yo

YA NO ME QUEDA TALENTO

Ya no me queda talento

ya no puedo escribir un poema

Ya puedes llamarme Len o Lennie

como siempre quisiste hacer

Supongo que debería dejarlo

pero las costumbres persisten

y las mujeres no hacen más que empujarme a ello

Antes de que me acuses de aburrirte

(para tu definitivo triunfo y alivio)

Recuerda que ni tú ni yo

estamos follando ahora mismo

y una vez más has disfrutado

de la compañía de mi alma

EL AMOR ES UN FUEGO

El amor es un fuego

Nos quema a todos

Nos desfigura a todos

Es la excusa que pone el mundo

por ser feo

ESTO ES LA GUERRA

No hay nadie

a quien enseñar estos poemas

No llames a un amigo para ser testigo

de lo que tienes que hacer solo

Estas son mis cenizas

No pienso ahorrarte ningún trabajo

quedándome callado

Aún no eres tan fuerte como yo

Me crees

pero yo no te creo

Esto es la guerra

Estás aquí para ser destruido

(Del libro A mil besos de profundidad. Canciones y poemas [1956-1978] Vol. I, editado por Visor Libros. 2011)

Leonard  Cohen interpreta en vivo "Everybody Knows"

POLAS SÚAS OBRAS LEMBRARÉMOLOS / AS ( 14 ) Xosé Neira Vilas

Xosé   Neira  Vilas

A morte vén golpeando  forte na literatura.

     E faino en seres entrañables

     Xosé Neira Vilas foi un ser entrañable capaz de englobar os sentimentos dun pobo na literatura. Os sentimentos de cada un dos galegos cos que viviu, cos que sentiu, cos que se laiou. Porque Neira Vilas amosou sempre unha Galicia, a del e a de todos, que se fundía nos sentimentos máis íntimos. E tamén nos sentimentos que lle producían carraxe. Os que tiña decote no seu punto de mira. Cando o abracei na Habana, no ano 2008, sentín unha emoción ben profunda.

Na Habana (2008)

     
     Memorias dun neno labrego foi o primeiro libro que eu lin en galego. E o primeiro libro no noso idioma que leron os meus alumnos de 8º de EXB. Despois, “O ciclo do neno” completo. Logo, moitos máis, mesmo Cantarolas, un delicioso poemario para nenos con poemas de Neira Vilas e Anisia.

     

     Versos e aloumiños quere renderlle unha homenaxe. E quere facelo publicando dous textos breves que pertencen ao seu libro, Aquel neno, publicado por Edicións Embora. Uns textos cheos de agarimo polo ser humano, agarimoso como era el, e que ven a luz aquí grazas a  Miguel Toval, editor, a quen lle agradecemos o permiso que nos dera tempo atrás para publicar algún destes relatos breves no noso blog-revista.

As ilustracións, moi significativas, son de Xosé Vizoso.

LOITO

SEMPRE VIU Á NAI VESTIDA DE NEGRO. E Á Avoa, e ás outras mulleres da familia. E ás veciñas maiores. Só as nenas e as mociñas vestían con roupas doutras cores, ás veces, pois dende os dous anos xa lles poñían loito tamén ás cativas. Pero el cando menos quixera ver algunha vez á Nai con outra roupa. Había uns anos marcados para iso, xa fose Pai, fillo, irmán, Avó… E se se trataba do home era de por vida. E díxollo. Díxolle que quixera vela algunha vez vestida doutra maneira, pero para ela sería un sacrilexio. Así era o costume e cumpríao.

MENDICANTE

PASABA POLA ALDEA CADA CERTO TEMPO. Pedía esmola, e sempre lle daban algo. Vestía farrapos. Levaba un sombreiro de palla na cabeza. El achegóuselle. Faloulle. Acompañouno ata a outra beira do río. Turroulle da lingua e foi sabendo que era da beiramar; que estaba só no mundo; que fora xornaleiro pero que agora, debido ós seus anos e ós seus achaques xa non o chamaban; que de noite durmía nalgunha palleira ou debaixo dun hórreo. A el doeulle a miseria daquel home, voltou á casa, ergueu a tampa da artesa, cortou unha rebanda de broa e deulla. O forasteiro agradeceu, bagoxando.

                                           Fernanda Tabarés entrevista a Xosé Neira Vilas en Vía V. 

A Semente de Trasancos é unha nova escola de ensino en galego e fixeron esta curtametraxe na que falan con Neira Vilas de múltiples temas relacionados coa lingua, o ensino e demais.

Podedes vela aquí abaixo.

GOZANDO COAS MÁXIMAS E COS PENSAMENTOS DE GEORGES BRASSENS.

Aproveitamos a descuberta do libro de máximas e reflexións de Georges Brassens, Los caminos que no llevan a Roma (Ed. Navona), do que xa falaramos nunha ocasión anterior, para poñer no escaparate (de novo) un dos máis grandes artistas que o mundo da música deu. Xa apareceu nun “Dardo poético”en Versos e aloumiños; porén, con este libro de pensamentos quixemos que estea presente no blog outra vez. Nunca son moitas as razóns para achegarnos a un personaxe da súa importancia, pois persoas coma el hai que telas de referencia permanente.

     Considerado por moitos o poeta do anarquismo, autor que fixo da súa palabra subversión amorosa, creador de composicións implacables contra a pena de morte (“Le gorille”), Brassens enche de humor as letras das cancións para defender a moral libertaria y para poñer en escena os marxinados da sociedade.

     Non se considerou poeta nin se tomou moi en serio, pero foi un artesán da linguaxe, un gran lector de poesía, capaz de crear un estilo moi persoal baseado nos xogos con expresións feitas e unha exemplar utilización da fala popular.

     Acompañado pola súa guitarra e un contrabaixo, Georges Brassens emocionaba o público co seu discurso inquietante e coa combinación poderosa palabra-melodía.

    

     Sempre admiramos en Brassens a súa capacidade para transformar os feitos cotiáns e mundanos en arte, a través  da mirada atenta e aguda sobre o que ocorría ao seu redor.

     

     Crítico ata o máis fondo, creou un universo propio que chegou a remexer as nosas conciencias. Os que o escoitamos dende hai tanto tempo non deixamos endexamais de amalo.

     Georges Brassens non perdeu en ningún momento a súa vixencia. Iso faino un xenio.

     
     A través do libro Los caminos que no llevan a Roma podemos coñecer unha boa parte das súas reflexións. Sinceramente coido que paga a pena deterse nelas e pensar con el.

     Estas son algunhas:

       “Gústame moverme entre o marabilloso, o aparentemente infantil, crear imaxes que agochan valores de contrabando”.

        

     “Teño necesidade  sobre todo dun mundo para min só, o que eu me creei; o outro tráeme sen coidado”.

       

     “Os poetas non son persoas que deban medirse unhas con respecto a outras”.

         

     “O único que nos queda da civilización é a poesía”.

       

     “Fago bailar as palabras, iso faime vivir”.

         

     “Escribo cancións  do mesmo xeito que outros van ao mar”.

         

     

     “Canto coma un home libre. Libérome  escribindo cancións”.

         

     “As persoas nunha obra, búscanse. Búscanse a si mesmas”.

        

     “Non son un home amargado, senón melancólico; porque o mundo non lle agrada”.

         

     “Cando un amigo me pide a miña opinión, dígolle que me gusta ou que non me gusta, pero non lle dou consellos. Non hai que dar consellos a ninguén. Ten que ser o propio interesado quen atope el só o seu camiño”.

         

     “A canción é a poesía ao alcance de todos os petos”.

   Velaquí algunhas mostras do que este magnífico libro nos agasalla. Hai tantas interesantes que un non sabe cal escoller.

     

   Resulta moi gratificante ler as letras, escoitar os seus temas, deterse nos seus pensamentos. Brassens é profundo e, ao tempo, fai propostas claras e comprensibles a aqueles que queiran mergullarse no seu discurso poético-musical. Non esquezamos  que este home nado en Sète en 1921 e falecido en Saint-Gély-du-Fesc en 1981, inconformista por natureza, sempre pensou que o máis difícil na vida é ser un mesmo e ter carácter dabondo para selo sempre.

     (Estas máximas están traducidas ao galego a partir da tradución de Joachim De Nys).

                                      Georges Brassens canta en vivo a canción "Les copains d´abord".

Para Paco Ibáñez Brassens é o máis grande. El mesmo gravou un disco completo coas súas cancións.

                                       Tamén en vivo, a súa popular canción "La mauvaise reputation".

                                   E esta fermosa "Supplique pour être enterré à la plage de Sète" en vivo.


                                                                                                            ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO

"CADROS DUNHA EXPOSICIÓN": UNHA SINFONÍA CROMÁTICA, LITERARIA E MUSICAL PARA ALOUMIÑAR OS SENTIDOS

Dez cadros do pintor, arquitecto e amigo de Mussorgsky, Viktor  Hartmann, permitiron ao gran compositor ruso compoñer unha fermosa suite coma homenaxe ao seu amigo morto en idade temperá dun ataque ao corazón. Mussorgsky quedou abatido, compuxo esta obra  en 1874 e afundiuse nunha gran depresión.

  

Modest Mussorgsky

       Unha suite formada por quince pezas escritas para piano e que posteriormente Maurice Ravel orquestrou. Esta é  a forma máis coñecida da obra, chamada nun principio “Suite Hartmann”, e que posteriormente se coñecería  como “Cadros dunha exposición”. Así ata os nosos días.

     

     Modest  Mussorgsky quixo debuxar con música algúns dos cadros expostos (tres, concretamente) e entre cadro e cadro creou uns temas chamados “paseo”, uns fragmentos nos que describe os “pasos” do visitante cando vai dun cadro a otro. Cinco “paseos” con distintas variacións que lle dan unidade á obra.

     Ben, pois sobre esta obra romántica a Editorial Kalandraka vén de tirar do prelo un álbum excepcional, que contén un CD coa obra gravada baixo a dirección do mestre italiano Giuseppe Sinopoli, falecido en 2001 mentres dirixía a ópera “Aida” de Verdi na Ópera de Berlín.

     Digo que é un libro excepcional, un fito evidente, porque semella imposible coidalo con máis gusto e agarimo.

     

     Un texto relativamente breve, moi tenro de  José Antonio Abad, axeitado ao desenvolvemento da obra musical. Unha gansa, Ocazul, pasaba en grupo cada día diante do Museo de San Petersburgo camiño dos prados  onde acostumaban a pastar. A nosa gansa, algo despistada ela, foise apartando do grupo pouco a pouco, sen decatarse, e o continuo transitar dos visitantes foina levando cara ao interior do museo. Sen saber como, atopouse dentro da gran Sala de Exposicións. A pequena gansa quedou marabillada ao descubrir amplos espazos cheos de sonoridade, grandes lámpadas, alfombras de cores e moitos cadros nas paredes.

     Ocazul grallou de admiración e internouse curiosa, comezando unha aventura por entre tan fermosas pinturas. Fantasía e realidade neste relato, que nos empurra a entender a importancia da curiosidade e a imaxinación no desenvolvemento do ser humano.

     Excepcional tamén este libro polas impresionantes ilustracións de Xosé Cobas. Non imos descubrir a calidade do artista (tan querido por min). Cobas é, sen dúbida, un dos mellores ilustradores deste país. O seu labor emociona porque é quen de crear unha festa dos sentidos diante de cada unha das súas imaxes. A elegancia é unha das características da súa obra. Nestas páxinas, sutileza, detallismo, limpeza nos trazos, cores suaves que acariñan e xogos de luz van da man para removernos interiormente.

     Entramos nos cadros orixinais, maxistralmente recreados, cunhas abstraccións líricas, envoltas e música, que nos deleitan. Un Cobas maior o que aquí,nesta xoia, dá vida a unha sinfonía de sentimentos que nos fascina.

 

Xosé Cobas

     E é excepcional “Cadros dunha exposición” polo disco que acompaña ao libro. Unha das mellores versións da suite de Mussorgsky é, sen dúbida, esta de Sinopoli, electrizante e chea de vitalidade, gravada en Nova York pola New York Philarmonic Orquestra baixo a batuta do director italiano.

 

Giussepe Sinopoli

     Imposible pedir máis. Texto, proposta estética e música de altísima calidade xuntos para poñer a pel de galiña ao lector ou lectora e permitirlle gozar cun proxecto admirable que Kalandraka, unha vez máis, pon ben preto das persoas máis esixentes.

     

     Un libro para perderse polas liñas que marcan os territorios das emocións máis fondas, esas que fan ao ser humano máis sensible.

     Se queredes escoitar a New York Philarmonic, dirixida polo mestre italiano, tedes un fragmento, "Gnomus",dos "Cadros dunha exposición".

  Se  desexades escoitar esta marabillosa obra completa - paga a pena! - tedes deseguido a interpretación da Orquestra Filarmónica de Viena, dirixida polo gran Valery Gergiev.

                                                                                                                       ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO