Mostrando entradas con la etiqueta artes plásticas. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta artes plásticas. Mostrar todas las entradas

miércoles, 18 de noviembre de 2015

PINTURA SOBRE PAPEL DE XULIO GARCÍA RIVAS E A PALABRA DOS POETAS (1). Antonio García Teijeiro


Xulio García Rivas
Hai xa algúns meses, Xulio García Rivas expuxo a súa obra en papel no Pazo da Cultura de Carballo e no Centro de Arte “Atlántica” na Coruña.
     
     Xulio García Rivas é un pintor dunha categoría incuestionable, de quen o poeta Xavier Seoane escribiu que en García Rivas se nota un decantado coñecemento da tradición pictórica da paisaxe. E, en concreto, do romanticismo, do postimpresionismo, da abstracción contemporánea e de certos rexistros da “action party” ou dos expresionismos abstractos. Ou da tradición oriental chinesa e xaponesa. Hai, con evidencia, pintores da tradición, como Turner ou Friedrich, ou da contemporaneidade, como Zao Wu Ki, Mompó, Zóbel, Cy Tombly, entre outros, fértiles en desmaterializacións, transfiguracións e vibracións… para engadir noutro parágrafo que o pintor constrúe, cun xogo metamórfico de equilibrios e liberdades, de ordes e de azares, unha fenomenoloxía estética e expresiva dos sentidos, das vivencias e das emocións a través dunhas composicións melódicas e vibrátiles(…)

     Moi acertada definición dunha obra tan complexa como suxestiva, tan aparentemente sinxela como evocadora  de vivencias e sentimentos, das luces e das sombras que poboan a vida dos seres humanos.


     O catálogo que se fixo para estas dúas exposicións, que levan por nome  Pintura sobre papel, é unha xoia plástica e poética. Unha fermosa antoloxía que vencella pintura e verso da man de poetas tan interesantes coma Francisco X. Fernández Naval, Mª Xosé Queizán, Xosé Mª Álvarez Cáccamo, Miguel Anxo Fernán Vello, Eva Veiga ou Marga do Val, ademais do interesantísimo artigo do xa citado anteriormente Xavier Seoane.


     Versos e aloumiños irá  publicando os poemas deste catálogo, comezando pola miña achega ateigada de agarimo e de admiración.







lunes, 7 de septiembre de 2015

"CADROS DUNHA EXPOSICIÓN": UNHA SINFONÍA CROMÁTICA, LITERARIA E MUSICAL PARA ALOUMIÑAR OS SENTIDOS



Dez cadros do pintor, arquitecto e amigo de Mussorgsky, Viktor  Hartmann, permitiron ao gran compositor ruso compoñer unha fermosa suite coma homenaxe ao seu amigo morto en idade temperá dun ataque ao corazón. Mussorgsky quedou abatido, compuxo esta obra  en 1874 e afundiuse nunha gran depresión.

  
Modest Mussorgsky

       Unha suite formada por quince pezas escritas para piano e que posteriormente Maurice Ravel orquestrou. Esta é  a forma máis coñecida da obra, chamada nun principio “Suite Hartmann”, e que posteriormente se coñecería  como “Cadros dunha exposición”. Así ata os nosos días.
     
     Modest  Mussorgsky quixo debuxar con música algúns dos cadros expostos (tres, concretamente) e entre cadro e cadro creou uns temas chamados “paseo”, uns fragmentos nos que describe os “pasos” do visitante cando vai dun cadro a otro. Cinco “paseos” con distintas variacións que lle dan unidade á obra.


     Ben, pois sobre esta obra romántica a Editorial Kalandraka vén de tirar do prelo un álbum excepcional, que contén un CD coa obra gravada baixo a dirección do mestre italiano Giuseppe Sinopoli, falecido en 2001 mentres dirixía a ópera “Aida” de Verdi na Ópera de Berlín.

     Digo que é un libro excepcional, un fito evidente, porque semella imposible coidalo con máis gusto e agarimo.
     

     Un texto relativamente breve, moi tenro de  José Antonio Abad, axeitado ao desenvolvemento da obra musical. Unha gansa, Ocazul, pasaba en grupo cada día diante do Museo de San Petersburgo camiño dos prados  onde acostumaban a pastar. A nosa gansa, algo despistada ela, foise apartando do grupo pouco a pouco, sen decatarse, e o continuo transitar dos visitantes foina levando cara ao interior do museo. Sen saber como, atopouse dentro da gran Sala de Exposicións. A pequena gansa quedou marabillada ao descubrir amplos espazos cheos de sonoridade, grandes lámpadas, alfombras de cores e moitos cadros nas paredes.
     Ocazul grallou de admiración e internouse curiosa, comezando unha aventura por entre tan fermosas pinturas. Fantasía e realidade neste relato, que nos empurra a entender a importancia da curiosidade e a imaxinación no desenvolvemento do ser humano.


     Excepcional tamén este libro polas impresionantes ilustracións de Xosé Cobas. Non imos descubrir a calidade do artista (tan querido por min). Cobas é, sen dúbida, un dos mellores ilustradores deste país. O seu labor emociona porque é quen de crear unha festa dos sentidos diante de cada unha das súas imaxes. A elegancia é unha das características da súa obra. Nestas páxinas, sutileza, detallismo, limpeza nos trazos, cores suaves que acariñan e xogos de luz van da man para removernos interiormente.
     Entramos nos cadros orixinais, maxistralmente recreados, cunhas abstraccións líricas, envoltas e música, que nos deleitan. Un Cobas maior o que aquí,nesta xoia, dá vida a unha sinfonía de sentimentos que nos fascina.
 
Xosé Cobas
     E é excepcional “Cadros dunha exposición” polo disco que acompaña ao libro. Unha das mellores versións da suite de Mussorgsky é, sen dúbida, esta de Sinopoli, electrizante e chea de vitalidade, gravada en Nova York pola New York Philarmonic Orquestra baixo a batuta do director italiano.
 
Giussepe Sinopoli
     Imposible pedir máis. Texto, proposta estética e música de altísima calidade xuntos para poñer a pel de galiña ao lector ou lectora e permitirlle gozar cun proxecto admirable que Kalandraka, unha vez máis, pon ben preto das persoas máis esixentes.

     
     Un libro para perderse polas liñas que marcan os territorios das emocións máis fondas, esas que fan ao ser humano máis sensible.

     Se queredes escoitar a New York Philarmonic, dirixida polo mestre italiano, tedes un fragmento, "Gnomus",dos "Cadros dunha exposición".




  Se  desexades escoitar esta marabillosa obra completa - paga a pena! - tedes deseguido a interpretación da Orquestra Filarmónica de Viena, dirixida polo gran Valery Gergiev.




                                                                                                                       ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO 

sábado, 14 de diciembre de 2013

DARDO POÉTICO (XIII) POEMA, SOBRE DEBUXO DE ALICIA ALONSO.



Atopeino nunha vella carpeta azul. Si, nunha carpeta algo descolorida, con gomas, daquelas que utilizabamos no colexio hai moitísimo tempo e que aínda se utilizan hoxe en día.

Estaba eu revisando papeis antigos, rachando bastantes deles, cando pareceu a carpeta. Sen abrila, produciume unha estraña palpitación. Que habería dentro? Entón, foi cando o atopei. Un debuxo con fondo negro e unha figura humana coa cabeza baixa suxeita polas mans. O debuxo transportoume a outra época. Foi algo moi veloz. Deille a volta ao debuxo e lin a dedicatoria: Para Antonio. Alicia. 28 – VII – 73.  Miña nai querida!, exclamei. O debuxo, inquietante e suxestivo, tiña máis de corenta anos.
 
Con Alicia en Santa Cristina (A Coruña)
Encantoume a aparición inesperada. Alicia é unha boísima amiga. Unha muller marabillosa.Érao hai máis de corenta anos e segue a selo na actualidade. Durante ben tempo, perderamos os nosos rastros. Pero, unha vez recobrados, a nosa amizade volveu coa mesma forza (ou talvez con máis) que antes.

Comparte Alicia a súa vida con Xulio G. Rivas, un dos pintores sobranceiros da arte galega. Teñen un fillo, Javier, e forman unha familia entrañable. Son amigos nosos de verdade.
 
Con Xulio G. Rivas, nunha exposición deste, en Ourense.
E debo dicir que Alicia é unha artista. Sempre o foi e segue a selo. Muller moi afectiva, ten no seu interior unha creatividade que, por veces, estoupa e é quen de facer cousas moi fermosas. Escribe ben, debuxa ben, idea e realiza manualidades  cun gusto exquisito, elegante e as súas opinións resultan moi positivas na obra de Xulio.

Así que, co debuxo de Alicia Alonso nas mans, sentín un impulso ben forte de escribir algo. De escribir uns versos que a forza do mesmo me provocaban. Fíxeno, case dunha tirada. Non quixen corrixilo practicamente. Foi saíndo, co debuxo diante de min, case sen querer. Converteuse no testemuño fiel dunha amizade. A imaxe levoume a outro tempo, no que tantos e tantas procurabamos a nosa identidade. E estivo aí, agochado, ao longo de catro décadas, agardando, quizais, reaparecer, para ser unha proba máis da importancia dos pequenos detalles que, ao cabo, resultan os máis importantes.
 
Con Xulio, Alba e Susi, na nosa casa.
Repito, o poema é só o resultado do achádego. Está ateigado de improvisacións, de esperanza, de agarimo, de dúbidas, de carraxe, de limitacións…
Un poema co que non contaba. Un poema que naceu da casualidade. Pero un poema cheo de agarimo cara a unha persoa a quen quero moito e merece todo: Alicia Alonso Romero.


Debuxo de Alicia Alonso, atopado nunha carpeta azul.  (1973)


  Se tedes algo de paciencia e sodes benévolos, podedes lelo.
Di así:

                                                                                                 

                                                                                                    A Alicia, amiga sempre.



Sentimentos fragmentados
                          nas latitudes negras
                                    que apreixan as tardiñas
                                                que caen
                               e percuten nos sorrisos.
Ninguén poderá ver o rostro consumido
                          perdido nos berros
                                       acalados polas liñas
                                                              da pálida memoria
                                                                       convertida
                                                                                      en drama.
As mans
                nos ásperos nocturnos
                                    repiten os acenos
                                       para acadar o equilibrio
                                                        roubado
                                                                   á languida cordura.
E detrás   a noite rabuñada
                                      polas aldraxes inventadas
                                              e polos mouros vendavais
                                                          que fan naufragar
                                                                        os beizos
                                                                             convertidosen árbores
                                                                                                  de
                                                                                             inverno.
             Así aparecen os trazos nos debuxos
                                                             perdidos no tempo
                                                                    para inventar columnas mornas
                                                ideadas para  soportar tormentas
                                                             e para que os síntomas
                                                                                 da hostilidade
                                                                                           non poidan
                                                                                                   destruír
                                                                                             ese pano quente
                                                               que   talvez    chegue a dar calor
                                                                          a un  rostro
                                                                                       agochado
                                                                                  que non sabe
                                                                                             se poderá
                                                                                                     salvarse.


Cadro de Xulio G. Rivas
                                                                          

                                                                                                                                          ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO
                                                                        

lunes, 6 de mayo de 2013

UNHA EXPOSICIÓN COMA UN SEGREDO DA NATUREZA. XULIO GARCÍA RIVAS



O sábado pasado,  día 4 de maio, inaugurouse a exposición do prestixioso pintor Xulio García Rivas na Sala de Exposicións “Antón Rivas Briones” en Vilagarcía de Arousa, que leva por título “Pintura sobre papel”.
O evento tiña a categoría dunha grande exposición. Xulio García Rivas é un dos máis importantes artistas  plásticos desta nosa terra.  E Xulio presentaba unha colección de acrílicos, acuarelas e tinta chinesa sobre papel. Unha mostra extraordinaria de abstracción coa natureza, as paisaxes e os xardíns como protagonistas. Un traballo de primeira calidade, algo ao que nos ten acostumados o artista nacido en Borraxeiros-Agolada. A súa traxectoria, a súa evolución, o seu manexo do pincel son algo fantástico.  Un verdadeiro mestre. A persoa e mais o artista mestúranse de tal xeito, que a obra resulta dunha autenticidade indiscutible. De aí, sae unha obra luminosa, xenerosa, aberta ás distintas canles das tantas necesidades vitais e artísticas que o pintor leva dentro. Xulio García Rivas é un ser excepcional como persoa e como artista. Por iso é o creador dunha obra que nunca deixa frío o espectador. Digo máis, os ollos de quen observa calquera das súas pinturas transforman unha visión normal dos seus cadros nunha comuñón estética da que este espectador e a súa ollada rematan formando parte.
Do catálogo

Unha exposición que hai que ver e gozar. Unha exposición moi ben montada nunha magnífica  Sala, que dá máis vida á obra de Xulio, porque nos permite ver uns papeis maxistrais en toda a súa expresión de cor e formas.
Canto gocei o pasado sábado no medio  da obra en papel de Xulio García Rivas!
Con que  gusto Alicia, sempre Alicia, e Xulio concibiron a mostra! Cada cadro semella pintado para estar no lugar que está. Unha marabilla pictórica que ninguén debería perder.

Para o catálogo da exposición, algunhas persoas escribimos un texto. Xosé María Álvarez Cáccamo, Salvador Corroto Tudela (Atlántica Centro de Arte), Miguel Anxo Fernán Vello, Rafael Pérez Rego e quen isto escribe.

Os tres poetas que alí estabamos lemos un texto.
Álvarez Cáccamo leu un poema escrito a partir dun cadro de Xulio que ten na súa casa. O poema titúlase “Páxina do instante da morte en luz”.

Álvarez Cáccamo, en plena lectura.

Escribo fronte ao mar da treboada.
Leo a páxina densa do discurso da luz.

As árbores da chuvia. O leite esparexido da galerna.

Un estouro de fume sen calor
no alto das fonduras contra o sul.

A labranza do vento afinca golpes de materia,
grafía de cartílagos e redes musculares,
unha escrita de láminas cubertas, sucesivas.

Desvélase unha porta no muro da galerna
e pasa un río branco vexetal
de razón interior.

Eixo en rumbo ancorado
no mar da morte en luz.


Fernán Vello, tamén do catálogo, escribiu un poema  longo que leu na inauguración. Un poema nacido diante da obra de Xulio García Rivas. Leva por nome “Nacemento da pintura”. Leamos un fragmento do mesmo:

Intervención de Fernán Vello

(…) A pintura é un espasmo na entraña do desexo,
a brancura da chama na exhalación do abismo,
e a claridade entra como un tremor no sangue,
o xemido inmediato da ausencia que se invade
de sede e queimadura, o verde que arborece
nas grafías do asombro, un corazón lunar
que medra na paisaxe, cifra muda do mundo
na arte da soidade, no seu fulgor secreto.
Porque a pintura é un rostro que nace no poema,
na vibración profunda entre espazo e baleiro,
na natureza viva que transfigura o clima.
E hai un ser que se eleva no verso que estremece
a forma e o sentido, entre espectro e substancia
o volume dun soño, devoración da noite,
o pálpito da terra apreixando o destino (…)



E quen isto escribe,que quere e admira a Xulio profundamente, escribiu para o catálogo un texto poético demasiado extenso para ler na inauguración.
Así que non lle quedou máis remedio que escribir expresamente un poema para o acto.

                                                             

O silencio das delicias

                                                                                             (A Xulio e a Alicia, amigos de cores)
Pinceladas en silencio
que semellan desordenadas
                          mais non é certo.
Delicias delimitando o corpo
             das andoriñas  que voan entre manchas polícromas
                                                      nacidas nas fontes das cores.
Esas mesmas  que descobren
                             o laranxa do lume
                             o verde abstracción
                             o gris acalado
                             o negro enigmático
                             o amarelo das paisaxes
                                                            que amosan as mesturas  dunha vida entre liñas
                            o ocre cuspido pola terra
                                                                     para facer patente a súa rabia.
Complexidades afastadas do vello labirinto
fan do papel un  espazo azul mollado que recende a sal e a algas.
Cor que abre o ceo
                             e descansa na brisa da paleta.
Está  a materia derramada a caer
                                                 polo vértice dos ángulos invisibles.
Renacen as mesturas cromáticas
e fanlle cóxegas a un sol que palidece coitado.
Tras ler as palabras do *Poeta que chama ao pincel, esvelto albanel da Pintura, o pintor  quixera escribir unha estrofa que acariñase ese pincel con dozura. Como fai el.  E fica engaiolado gozando duns versos  que canta o *Poeta a esa  ferramenta tan querida:
                                             … caricia que el color colora,
fino estilete en el operar fino,
escoba barredera del camino
que te ensancha, te oprime y te aminora.

É que non o dixen antes. O pintor é o poeta das mesturas, das cores, dos trazos que fan esvaecer os lindeiros da pintura.
Estou cego, porque  os meus ollos
                                                           viven, Xulio, nos teus cadros.
Ti, que reinventas as sombras,
                                                   as claridades
                                                                        as perspectivas das nubes
                                                                                      as manchas informes que abraian.       
Lectura de Antonio García Teijeiro
                                                                                                                                
                                               


Estou cego, si, porque os meus ollos
                                                           navegan na brisa dos mares que inventas
              e porque están cegados polos teus crepúsculos de luz.
 Estou cego, si, pero albisco, ben preto, os aloumiños de cores na calma.

Estou cego, si, pero non baixo do carro de lume
                                                                       que me leva á chuvia,
                                                                                                        ao sol
                                                                                                                ás montañas
                                                                                                       ao vento…
                                       e sinto no meu interior
                                       a alba da túa arte que nace acotío
                                                                        no aire saudable dos teus trazos.
                                                                            No eterno silencio das delicias.

(*O Poeta é Rafael Alberti e os versos son do seu marabilloso libro “A la pintura”.)

 
Antonio, Pepe Cáccamo, Fernán Vello, Alicia, Mª Xosé Queizán, Marga Romero e Xulio


Pero na exposición houbo un punto negro que un non pode menos que levarse as mans á cabeza. Ninguén dos organizadores enviou unha nota de prensa de tan importante evento. Por ese motivo, o acto non saíu nos xornais locais. Incrible.
E pobre, moi pobre resultou a intervención do concelleiro de Cultura. Lamentable en todos os aspectos.
Tiña moi ocupada a axenda o alcalde para abrir a exposición?
Pero quen pensan que é Xulio García Rivas? Canta incompetencia!
País este de recortes inauditos, que se notan de maneira vergoñosa na educación e na cultura. Así nos vai. Todo vai depender de voluntarismos e esforzos dos cidadáns. Esta xente deixa que morra o futuro antes de que chegue. Que noxo sinto cando me planteo estes temas! Estamos moi orfos e seguiremos orfos. Estas cousas non dan votos. A cultura está, cada volta, máis empobrecida. En que mans estamos!
O que nos agarda, miña nai!

Edificio onde está a Sala de Exposicións "Antón Rivas Briones".
                                                                                             


 
Algúns asistentes ao acto. Xaquín Chaves, Julio García, Alba Piñeiro con Alicia e Xulio


                                                                                              ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO