jueves, 22 de junio de 2023

PACO IBÁÑEZ E ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO NO AUDITORIO MAR DE VIGO

 


Para non ser repetitivo, non vou falar máis do memorable concerto de Paco Ibáñez no Auditorio Mar de Vigo.

Nin tampouco da emoción que eu sinto cando o escoito interpretar as cancións baseadas nos meus poemas.

      Pero Versos e aloumiños ten a obriga de gardar momentos sonoros coma estes, que se poden escoitar co paso do tempo.

       Velaquí, no vídeo, dous momentos emocionantes para min con Paco no escenario.

Un deles, cantando eu a canción Pomba, na que o mestre me deixou só, a capela, con Paco facéndome unha segunda voz. Esqueceu de tocar a guitarra, moi pendente da letra.

No outro, a interpretación musical do poema Que ocorre na terra?, tan paseado polos escenarios de medio mundo en galego.

      Para que poidan ser desfrutados polos seguidores e seguidoras deste blog-revista, aquí quedan rexistrados nun vídeo excepcional.

Sede, iso si, comprensivos coa miña interpretación porque eu non sei cantar; porén, quen lle di que non ao mestre?







* Grazas a Helena Pérez polo envío de ambos os dous vídeos.

lunes, 12 de junio de 2023

DE NOVO, PACO IBÁÑEZ CANTA EN VIGO E ENCHE DE EMOCIÓN O AUDITORIO DO MAR.

 

Paco Ibáñez durante o concerto, acompañado de Mario Mas (Foto de Susi Fernández)



De novo, Paco Ibáñez en Vigo. De novo volveu emocionar a tantos fieis seguidores que non o abandonamos nunca, porque forma parte das nosas vidas.

Próximo, crítico (ai, a teima do inglés!), irónico, agarimoso e ocorrente.

Feliz de sentir o cariño do público. Cheo de anécdotas, fixo rir á xente, animounos a cantar e encheu de emoción as butacas do Auditorio do Mar.

       Dezasete cancións interpretou neste concerto (tres delas en galego: Pomba, Que ocorre na terra? e a canción sobre o poema Inverno, de Celso Emilio Ferreiro, co título de Chove). Dúas máis en éuscaro, acompañado polo excelente acordeonista vasco, Joxan Goikoetxea.


Antonio García Teijeiro lendo a Oroza. (Foto de María Luisa Abad)
     

Brillou ao seu lado, coma sempre, o extraordinario guitarrista Mario Mas, man dereita do trobador, que fixo as delicias da concorrencia pola súa mestría e o seu agarimo polo artista.

       Despois, repasou moitos dos seus clásicos e puidemos gozar con Lorca, Machado, O Arcipreste de Hita, Quevedo, José Agustín Goytisolo ou Rafael Alberti entre outros.

       Por certo, especialmente emotiva foi a canción final deste último, A galopar, co público cantando entregado e eu compartindo con Paco e os músicos o escenario para poñer punto final a un memorable concerto.

       

Compartindo escenario con Paco Ibáñez (Foto de Anxo Cabada)


     A actuación de Paco Ibáñez en Vigo celebrouse grazas  ao empeño da Asociación Évame -Oroza e, en especial, do seu presidente Xabier Romero.

 

       Houbo un acto previo de homenaxe a Carlos Oroza, un dos grandes poetas orais da poesía española, no centenario do seu nacemento, coa proxección dun vídeo e a lectura dalgún dos seus poemas máis significativos e un a elo dedicado pola miña parte.

 

Todos galopando (foto de Susi Fernández)

       Ninguén saíu defraudado do Auditorio. A calidade humana e artística de Paco Ibáñez brillou, unha vez máis, moi preto do mar vigués.

 


martes, 30 de mayo de 2023

ANDEL DE NOVIDADES (9) "Miño", un segundo libro que recolle nova antoloxía do relato galego.

 


                       SOBRE  “MIÑO”(Antoloxía do relato galego actual).

                                                                                            Antonio García Teijeiro


Hai proxectos que se converten en esenciais no mesmo intre de ser pensados. E son esenciais polo valor que lle proporciona á cultura dun pobo. Son proxectos abertos, cheos de contido, que salientan -como ao que me vou referir-  a identidade cultural e, neste caso, a identidade e a puxanza da literatura escrita en galego.

     Miño é o segundo volume (o anterior foi Fisterra), que xorde dunha iniciativa da asociación Amigos do Libro Galego/Artes e Letras, coordinada con moito criterio polo xornalista Xosé Manuel del Caño e editada nesta ocasión por Edicións Xerais.

     En Miño recóllense 38 relatos de escritoras e escritores de Galicia nunha mostra fundamental para coñecer a auténtica realidade da narrativa actual na nosa lingua e, en particular, do relato curto.

     Cun limiar e un epílogo escritos por Rexina Vega e Antón Riveiro Coello, dun interese excepcional, Miño é unha voz que fala ben alto da forza que ten a nosa literatura.

     

Xosé Manuel del Caño, coordinador do proxecto


     Hai en Miño moita diversidade tanto formal coma temática. Enfoques narrativos ben diferentes, técnicas variadas e voces que ofrecen a riqueza narrativa dun modelo literario, o relato curto, que pide paso con insistencia no escaparate da nosa literatura. Unha literatura que contou sempre con magníficos exemplos deste xénero -Fole, Dieste, Cunqueiro, Ferrín, Casares, Neira Vilas…- e que, polo visto neste libro, a calidade do xénero está garantida.

     Este volume reflicte que a literatura galega non é unha literatura menor, que está desexando ser valorada na súa xusta medida e intentando desbotar a falta de autoestima que tan mal lle fai.

     E como apunta con precisión Rexina Vega no texto Todos somos reiseñores: En Miño pode observarse a enorme diversidade e calidade que caracterizan hoxe a narrativa do noso país. Nunca como agora tantas voces creando tantas liñas de sentido, tantas formas de ordenar o mundo.

 

                                                                                                                         Antonio García Teijeiro


miércoles, 24 de mayo de 2023

ANDEL DE NOVIDADES (8) AI, A VIDA EN VERSO! Dous achegamentos necesarios á vida e obra de Rosalía de Castro e Luis Seoane. (Primeiras idades).

 



Hai proxectos que non podo máis que celebrar polo que teñen de calidade e de necesario. Vivimos nunha literatura minorizada e todo o que se faga por facela máis fonda e de maior coñecemento da mesma é pouco. Para iso precisamos que os máis novos comecen a collerlle gusto á palabra literaria dende as primeiras idades. Que se lles acheguen libros axeitados aos seus intereses, escritos e ilustrados con respecto e editados dun xeito atractivo para que chamen a súa atención.

 


     Todo isto vén a conto da recepción de dous libros marabillosos, moi ben editados e que me parecen absolutamente necesarios.

Refírome a esa nova colección, Miudiños, que sae do prelo por iniciativa de Edicións do Cumio. Teño os dous primeiros volumes na miña man e podo asegurar que suscitaron en min un interese enorme.

O autor e autora destes libros son Alba De Evan e Xabier Domínguez. Veño seguindo con atención  estas dúas persoas e debo dicir que sempre me sorprenden con tarefas, cheas de vida, orixinais, frescas e anovadoras. Seguídeos e veredes que o que estou a dicir é rigorosamente certo. En cada proxecto que acometen o bo gusto e a paixón literaria brillan con luz de seu.

 

Xabier Domínguez e Alba De Evan

     Desta volta, presentan Rosalía de Castro e Luis Seoane. E que nos ofrecen? pensarán vostedes. Pois dous fermosos achegamentos á vida de artistas importantes da nosa cultura a través de diferentes biopoemas, é dicir, a vida e a obra contadas con sinxelexa en verso, para que gocen lectoras e lectores das primeiras idades. Paréceme unha idea marabillosa. Áxil, rítmica e con datos que se expresan mediante versos que aloumiñan.

 

     No volume dedicado a Rosalía, á parte da breve biografía en verso (Hai moito tempo, / nunha noite na que o inverno ruxía, / naceu unha nena, / á que puxeron por nome Rosalía), atopamos, unha pequena presentación do libro, unha cronoloxía da súa vida e o poema de Cantares Gallegos, As de cantar/ que ch´ei de dar zonchos; as de cantar/ que ch´ei de dar moitos.

Produce un pracer infinito ler un libro feito con tanto gusto.

 


     No segundo volume, dedicado a Luis Seoane, ademais dunha explicación do personaxe, temos a vida en verso e a cronoloxía. Pecha o libro a reprodución do óleo El e ela, pintado sobre lenzo en 1976. Interesante achegamento a un artista xenial, multidisciplinar (editor, pintor, xornalista, poeta…) cunha vida complexa e moi interesante.

 

     Non podo deixar á beira a Bea Gregores, a ilustradora, hoxe xa unha artista recoñecida, que lles dá a ambos libros o seu selo persoal, cheo de cor e cunhas figuras moi expresivas, e suxestivas pola limpeza do seu trazo e a orixinalidade da súa proposta estética.

 

Bea Gregores

     Parabéns aos tres e a Edicións do Cumio por esta proposta e desexando que a colección continúe. Unha fermosa maneira de facer Galicia.


jueves, 18 de mayo de 2023

LETRAS GALEGAS: "O camiño andado de Don Paco"

 

Francisco Fernández del Riego

      

 Aínda que os días das Letras Galegas teñen que ser todos os días do ano, non podo menos que salientar o acerto de dedicar a Francisco Fernández del Riego esta conmemoración. Don Paco, como se lle chamou agarimosamente, é unha das figuras sobranceiras da literatura galega. Avogado, ensaísta, narrador, cronista, articulista, activista da nosa cultura, impulsou unha chea de empresas culturais, vencellouse ao galeguismo dende os anos da República e participou das iniciativas co grupo Nós e co Seminario de Estudos Galegos.

      Desempeñou un papel decisivo na formación de Editorial Galaxia, da que foi director, e na andaina da revista Grial, da que foi codirector durante os seus cen primeiros números.

     Fernández del Riego foi un home que loitou por e para Galicia por riba de todo. A fundación de Galaxia resultou unha ardua aventura cultural e política (estivo no cárcere, foi perseguido polo franquismo e viviu intres moi duros na posguerra) protagonizda por un feixe de homes que, nos anos máis escuros da ditadura, loitaron pola pervivencia da identidade de Galicia.


Fundación da Editorial Galaxia

A vida intensísima se lemos a excelente biografía que escribiu Malores Villanueva, persoa moi próxima a el, Francisco Fernández del Riego, un loitador pola idea de Galicia, moitas veces vivida a límites insospeitados deixou pegada neste noso país tan necesitado de referencias socioculturais.

        A vida de Fernández del Riego, sempre foi alimentada dunha paixón e dunha fidelidade: Galicia e a súa cultura.

     


     Por certo, el foi quen propuxo á Academia Galega a celebración dun día especial de celebración da nosa lingua. Malia algún pequeño atranco, foi aceptada a proposta e cada 17 de maio estamos inmersos na festa da lingua e da cultura.

      Celebremos a súa obra. Valoremos a súa actitude incansable. Leamos os seus libros. É unha ledicia perderse polas súas páxinas.

 

Don Paco, co seu retrato detrás  (Foto de Alba Villar)

     E postos a recomendar -tarefa nada doada- eu recomendo a biografía do autor, escrita por Malores Villanueva, e Camiño andado, unha sorte de autobiografía e crónica dun tempo, dunha xeración e dunha esperanza, onde o autor asume asume a experiencia vivida para percorrer, desde a memoria, o camiño andado que vai desde o agromar da República e o pulo do galeguismo ata o labor cultural para reconstruír na clandestinidade aquel alento esvaecido. Dende a sublevación militar, que borrou o futuro, ata as posibilidades que abriu a chegada da democracia.

Un libro cálido e, á vez, claro e valente.

E se queremos unha pequena introdución no seu mundo, temos o magnífico achegamento, Francisco Fernández del Riego. Vida e obra dun obreiro do galeguismo, da man do prestixioso escritor e investigador literario, Ramón Nicolás.

 



Na parte final do limiar de Camiño andado, (Ó abrir o suco), podemos ler as seguintes palabras:

 “Con todo, non se atinxiron aínda os obxectivos que é necesario acadar. No marco do autogoberno, sen completar, hai hai que procurar o camiño do porvir. O que, axeitado ás características diferenciais da nacionalidade, permita o seu real progreso. Para iso debe tamén desterrarse o cultivo maniqueo da política, as prácticas de calquera caciquismo embafado. Nese empeño laboraron arreo  os intelectuais do galeguismo. Ofrecemos exemplo de xenerosidade, de desprendemento, de amor e servizo desinteresado á terra natal. Estabamos posuídos pola paixón. Eramos persoas que dedicamos as nosas vidas á defensa de Galicia e da verdade. Pero non nos valemos dun único vieiro para nos achegar a esa finalidade. Foron moitos os vieiros seguidos: o da literatura, da arte, da filosofía, da ciencia.”

Nada que engadir. Sigamos o seu exemplo.

 

                                                                                                                            Antonio García Teijeiro