 |
| Francisco Fernández del Riego |
Aínda que os días das Letras
Galegas teñen que ser todos os días do ano, non podo menos que salientar o
acerto de dedicar a Francisco Fernández del Riego esta conmemoración.
Don Paco, como se lle chamou agarimosamente, é unha das figuras sobranceiras da
literatura galega. Avogado, ensaísta, narrador, cronista, articulista,
activista da nosa cultura, impulsou unha chea de empresas culturais,
vencellouse ao galeguismo dende os anos da República e participou das
iniciativas co grupo Nós e co Seminario de Estudos Galegos.
Desempeñou un papel decisivo na formación
de Editorial Galaxia, da que foi director, e na andaina da revista Grial,
da que foi codirector durante os seus cen primeiros números.
Fernández del Riego foi un
home que loitou por e para Galicia por riba de todo. A fundación de Galaxia
resultou unha ardua aventura cultural e política (estivo no cárcere, foi
perseguido polo franquismo e viviu intres moi duros na posguerra) protagonizda
por un feixe de homes que, nos anos máis escuros da ditadura, loitaron pola
pervivencia da identidade de Galicia.
 |
| Fundación da Editorial Galaxia |
A vida intensísima se lemos
a excelente biografía que escribiu Malores Villanueva, persoa moi
próxima a el, Francisco Fernández del Riego, un loitador pola idea de
Galicia, moitas veces vivida a límites insospeitados deixou pegada
neste noso país tan necesitado de referencias socioculturais.
A vida de Fernández del Riego, sempre foi
alimentada dunha paixón e dunha fidelidade: Galicia e a súa cultura.
Por certo, el foi quen propuxo á Academia
Galega a celebración dun día especial de celebración da nosa lingua. Malia
algún pequeño atranco, foi aceptada a proposta e cada 17 de maio estamos inmersos
na festa da lingua e da cultura.
Celebremos a súa obra. Valoremos a súa
actitude incansable. Leamos os seus libros. É unha ledicia perderse polas súas
páxinas.
 |
| Don Paco, co seu retrato detrás (Foto de Alba Villar) |
E postos a recomendar -tarefa nada doada-
eu recomendo a biografía do autor, escrita por Malores Villanueva, e Camiño
andado, unha sorte de autobiografía e crónica dun tempo, dunha xeración
e dunha esperanza, onde o autor asume asume a experiencia vivida para
percorrer, desde a memoria, o camiño andado que vai desde o agromar da
República e o pulo do galeguismo ata o labor cultural para reconstruír na
clandestinidade aquel alento esvaecido. Dende a sublevación militar, que borrou
o futuro, ata as posibilidades que abriu a chegada da democracia.
Un libro cálido e, á vez,
claro e valente.
E se queremos unha pequena
introdución no seu mundo, temos o magnífico achegamento, Francisco
Fernández del Riego. Vida e obra dun obreiro do galeguismo, da man do
prestixioso escritor e investigador literario, Ramón Nicolás.
Na parte final do limiar de Camiño
andado, (Ó abrir o suco), podemos ler as seguintes
palabras:
“Con todo, non se atinxiron
aínda os obxectivos que é necesario acadar. No marco do autogoberno, sen
completar, hai hai que procurar o camiño do porvir. O que, axeitado ás
características diferenciais da nacionalidade, permita o seu real progreso.
Para iso debe tamén desterrarse o cultivo maniqueo da política, as prácticas de
calquera caciquismo embafado. Nese empeño laboraron arreo os intelectuais do galeguismo. Ofrecemos
exemplo de xenerosidade, de desprendemento, de amor e servizo desinteresado á
terra natal. Estabamos posuídos pola paixón. Eramos persoas que dedicamos as
nosas vidas á defensa de Galicia e da verdade. Pero non nos valemos dun único
vieiro para nos achegar a esa finalidade. Foron moitos os vieiros seguidos: o
da literatura, da arte, da filosofía, da ciencia.”
Nada que engadir. Sigamos o
seu exemplo.
Antonio García Teijeiro