Mostrando entradas con la etiqueta jazz. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta jazz. Mostrar todas las entradas

lunes, 6 de marzo de 2023

DARDO POÉTICO (XCII) Poemas envoltos en jazz, de Antonio García Teijeiro

 



Lonxe de ser unha música estática, o jazz é un xénero musical en constante evolución. Dende o jazz máis clásico ao free e á fusión, o jazz segue interesando a moitos melómanos que non poden fuxir do meigallo que as notas de saxos, de pianos, trompetas, fiscornios, baterías, órganos, timabais, clarinetes e demais instrumentos deixan no máis fondo dos amantes desta música expansiva e ateigada de vizosas improvisacións.

 


     Estase a lamentar, entre os seguidores do jazz, que as novas xeracións non o escoitan. Que hai magníficos músicos mozos cheos dunha creatividade enorme e dun magnetismo musical que conmove. Os máis pesimistas temen que se convirta en música académica, de estudo, pero non de emocionar en vivo en concertos memorables.

     Non vou negar que este temor é fundado; porén, un aínda cre na maxia da música e desexa que as cousas vaian por canles máis optimistas.

     

     Como o catedrático da Universidade de Tennessee, Antón García Fernández, afirma, hai unha conexión evidente entre jazz e poesía. Tardaron os poetas en decatarse da profundidade deste xénero pero hai xa mostras sólidas de que o jazz, como boa música que é, prendeu no discurso poético dos escritores, amén do gran Cortázar, case un precursor literario, con páxinas memorables arredor do xénero jazzístico. O profesor García Fernández deu, na Universidade, en Martin, unha fermosa conferencia sobre este tema, deixando ben claro a súa opinión, sen dúbida moi acertada.

 


    Eu sentinme atraído polo jazz nun momento determinado da miña vida e tiven a necesidade de escribir algúns poemas que evocan a grandes instrumentistas, figuras do ceo musical jazzístico.

     Son algúns deles os que deixo aquí embaixo, para que os poidades saborear e co desexo fondo de que os digan algo. Pertencen ao poemario Na agonía dos outonos en silencio (Ed. do Castro, 2002)


Amor con Saxo

        con sexo

        con desexo

                                           Seres

        beixos

        medos

Sexo

      e

        Saxo

Sexo de saxo

Solo de saxo




nun recanto da vida

        Johnny Hodges reclama a mirada de

quen non cre nas intencións inocentes

Johnny Hodges
                                                   dun saxo.

a través dos cristais opacos

a emoción perdida dunha muller sen roupa

        desvía do seu labirinto

as testemuñas secas da dor ben coñecida.

The very thought of you pérdese sentimental

entre as sabas dun leito castigado polos fracasos.

 

 

 

  

soa sereno Lester Young.

Lester Young
                                  mergúllase nas pucharcas do fume

These foolish things, esa tenra melodía

                               que busca borrar a paisaxe ferinte

daqueles que se aforcan sen máis

no ritmo monótono do medo.


 


Nunha radio, as notas de More than you know

                 devoran a friaxe dos xestos

 

Coleman Hawkins
                                        erótica mansedume

    sobre o leito ocupado

        por un solo de Coleman Hawkins

nunha noite en que dous seres

        chegaron a comprender

a inutilidade de matar o amor.


 


sempre sentiu a culpa

de tela querido fondamente.

Charlie Parker
                                       culpable ou non

amouna no conflicto perenne

de quen non deixa de convivir

coa catástrofe.

ó fondo Charlie Parker tocaba

Don’t blame me, funesto presaxio

dos turbios desexos

que alguén deixaba morrer

sobre o negro tapete da indiferencia.




¿chega a ser inútil un beixo

Ben Webster
                           nos labios desa muller que se volve romántica

cando Ben Webster ataca  desde dentro

as primeiras notas de Once in a while?


martes, 14 de julio de 2020

CONVERSACIONES CON JOHN COLTRANE, de Michel Delorme

Recordado como uno de los más grandes e innovadores nombres en la historia del jazz pese a su prematuro fallecimiento en 1967, el saxofonista estadounidense John Coltrane viajó a Europa en varias ocasiones para ofrecer conciertos en diversos países. En tres de las ocasiones en que visitó Francia, los críticos musicales Michel Delorme, Jean Clouzet y Claude Lenissois tuvieron la oportunidad de entrevistar a Trane para la prestigiosa revista francesa Jazz Hot. De las tres entrevistas, realizadas en 1962, 1963 y 1965, la más extensa e interesante es la primera, que tuvo lugar con ocasión de unos conciertos que Coltrane dio en el legendario Olympia parisino. En la misma, el jazzman reflexiona sobre su proceso creativo, sobre la idea de improvisación, sobre el componente racial del jazz e incluso sobre la dirección que en aquellos momentos pensaba que iba a tomar su música.


Michel Delorme
En la segunda de las entrevistas, tan solo un año después, nos encontramos con un Coltrane más centrado en la composición como manera de expresión personal y también como vía para ofrecer nuevos temas sobre los que improvisar a su cuarteto. La última de las conversaciones, más breve que las dos anteriores, ocurrió unos dos años antes de la muerte de Trane, cuando el saxofonista empezaba ya a derivar por territorios cercanos a la música modal y atonal, pero siempre tratando de ir más allá de los parámetros establecidos e intentando, como decía Ezra Pound, "make it new", es decir, hacer algo nuevo y diferente.


Por fortuna para los amantes del jazz, Michel Delorme se ocupó en 2011 de publicar estas tres entrevistas con Coltrane, todas ellas realizadas en momentos críticos de la carrera del músico, en forma de libro. Y un año después, la editorial Alpha Decay publicó el volumen en español, bajo el título de My Favorite Things: Conversaciones con John Coltrane, en una cuidada traducción de Isabel Núñez. En un reciente vídeo en su canal de YouTube, Antón García-Fernández ofrece un comentario crítico sobre este libro imprescindible para quienes tengan interés en la música de Coltrane o en el jazz en general. Dejamos aquí abajo el vídeo completo por si resultase interesante a la audiencia de Versos e aloumiños.



jueves, 30 de noviembre de 2017

SINATRA E JOBIM: 50 ANOS DA SÚA LENDARIA COLABORACIÓN

Neste 2017 que paseniño se vai achegando á súa fin cúmprese o quincuaxésimo aniversario das sesións que, en xaneiro e febreiro de 1967, reuniron nun estudio a Frank Sinatra e a António Carlos Jobim para a creación dun disco xa lexendario dentro da música do século XX: aquel que deu en titularse simplemente Francis Albert Sinatra & António Carlos Jobim. Foi un disco importante porque supuxo a fusión por excelencia entre a bossa nova brasileira e o pop estadounidense da man dunha das voces máis recoñecibles do mundo e da voz máis sobranceira do novo estilo chegado de Brasil.


Ben é certo que a bossa entrara xa nos Estados Unidos nos últimos anos 50 e primeiros 60 pola porta do jazz: nun principio coa colaboración entre o saxofonista da Costa Oeste Bud Shank e o guitarrista brasileiro Laurindo Almeida (xa escribín en Versos e aloumiños sobre estas sesións aquí) e despois, e sobre todo, co magnífico disco Jazz Samba, de Stan Getz, editado en 1962. Tralo éxito da bossa nova entre os jazzmen (non houbo case que ningún músico importante de jazz que non fixese algún disco de sabor brasileiro na década dos 60) pasou a impregnar gravacións de artistas moi diversos, o que ten levado a críticos como Will Friedwald ou Donald Clarke a afirmar que a bossa foi unha das mellores cousas que lle ocorreron ao pop nesta época dominada polos Beatles e a Invasión Británica.





Claus Ogerman
Non foi Sinatra o primeiro cantante en sentirse influído polos sons do Brasil, pois por exemplo Tony Bennett gravara xa unha manchea de bos temas neste estilo antes de 1967, pero A Voz quixo crear o disco definitivo que fusionase o pop coa bossa. Para iso convidou a Jobim, un cantautor que gozaba xa de renome por ter composto un bo conxunto de éxitos coma "Corcovado" ou "Garota de Ipanema", a compartir un disco completo con el, o máis achegado a un songbook xamais gravado polo de Hoboken. Sete das cancións serían de Jobim e tres serían recreacións no novo estilo de standards escritos por Irving Berlin ou Cole Porter. Para os arranxos ninguén mellor ca o alemán Claus Ogerman, que xa traballara anteriormente con Jobim e coñecía a súa música mellor ca ninguén.




O resultado é un dos mellores álbumes da carreira de Sinatra, quizais o seu derradeiro gran disco conceptual, cun son suave e envolvente no que se atopaba moi a gusto, interpretando clásicos da bossa coma os dous xa mencionados e outros coma "How Insensitive (Insensatez)", "Once I Loved (O Amor em Paz)", "If You Never Come to Me (Inútil Paisagem)" "Meditation (Meditação)" ou a marabillosa "Dindi". Sinatra ficou satisfeito co resultado do disco, e dous anos despois comezaría outro proxecto con Jobim, mais sen Ogerman e co músico brasileiro Eumir Deodato a cargo dos arranxos. O son deste segundo disco, que nunca chegou a publicarse do xeito que Sinatra pensara orixinalmente, é moi diferente do primeiro, máis contundente e menos suave. Todas as gravacións realizadas nestes anos por Sinatra e Jobim están disponibles na compilación Sinatra / Jobim: The Complete Reprise Recordings, publicado en 2010).





Pablo Martínez
Para conmemorar tan importante cabodano, o meu amigo Pablo Martínez Diente, profesor de español na Kansas State University, e mais eu fixemos unha edición especial do podcast Discos Memorables, na que falamos longamente sobre unha das colaboracións máis interesantes das carreiras de Sinatra e Jobim. Déixovolo aquí para rematar o artigo por se queredes escoitalo.




                                                   ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

miércoles, 26 de julio de 2017

CHARLIE SHAVERS O LA ELEGANCIA HECHA TROMPETA DE JAZZ

Muchos y muy notables son los trompetistas que han ido construyendo la historia del jazz a lo largo del siglo XX. Entre ellos, tal vez uno de los más olvidados hoy en día es Charlie Shavers, pese a su enorme calidad, en gran parte debido a que muchas de las sesiones que registró como líder no son siempre fáciles de conseguir en formato digital. Neoyorkino de nacimiento, Shavers vino al mundo en 1917, según las enciclopedias del jazz, o tal vez en 1920, según él mismo solía decir, añadiendo que había tenido que falsificar su edad en cierto momento de su carrera con objeto de que le permitiesen trabajar legalmente. Sea como fuere, Shavers aprendió a tocar el piano y el banjo antes de decidirse por la trompeta, y hacia la mitad de los años 30 ya formaba parte de importantes orquestas de rhythm and blues de la época, como las de Tiny Bradshaw o Lucky Millinder, antes de pasar a integrar el legendario sexteto de John Kirby, una de las formaciones de jazz de mayor éxito del momento.


Charlie Shavers en plena acción.
Shavers era un hombre procedente del swing, pero con suficiente amplitud de miras como para adaptarse a los cambios que a mediados de la década de los 40 se introducirían en el jazz de la mano del bebop. Además de grabar con músicos de Nueva Orleáns como Jimmie Noone o Sidney Bechet, Shavers formó parte de la famosa orquesta de Tommy Dorsey, en la cual tocó durante largos períodos de tiempo hasta la muerte de Dorsey en 1956. Como compositor nos legó la inolvidable "Undecided", pieza que escribió en la época en que tocaba con el sexteto de Kirby y que se ha convertido, con el paso de los años, en un standard del jazz. Pero sin duda, Shavers será recordado siempre por su participación en las giras de conciertos organizadas por el productor Norman Granz bajo el nombre de Jazz at the Philharmonic. En ese contexto, Shavers brilló sobre todo en las épicas batallas musicales que libró, trompeta en mano, con el gran Roy Eldridge. Muchas de ellas, afortunadamente, quedaron preservadas en cinta magnetofónica para la posteridad, algo que todo aficionado al jazz deberá agradecer siempre a Granz, cuyos oídos estaban siempre abiertos a todo aquello que rezumase calidad y pudiese comercializarse. Por desgracia, un cáncer de garganta se llevó a Shavers en 1971, cuando no contaba más que 53 años, pero para entonces se había cansado de la escena musical y vivía prácticamente retirado.





Para admirar la grandeza de Shavers a la trompeta es preciso escuchar, primeramente, discos en los que participó como acompañante. Como ejemplo podemos citar álbumes clásicos como The Hawk in Hi Fi, de Coleman Hawkins; Lady Sings the Blues, de Billie Holiday; Blues a la Mode, de Budd Johnson; o esa verdadera orgía de tambores que es The Drum Battle, un combate con baquetas entre los baterías Buddy Rich y Gene Krupa. Pero si uno quiere disfrutar del sonido de Shavers como líder, lo recomendable es la antología The Everest Years, un CD editado en 2005 que recoge veinte temas grabados entre 1959 y 1961 para el sello Everest. En estas sesiones toda la atención se centra en su trompeta, y además lo encontramos en una compañía inmejorable, con músicos excelentes como Ray Bryant al piano, Aaron Bell al contrabajo o Grady Tate a la batería, y en algunos de los cortes incluso aparece el siempre interesante Wild Bill Davis (que por entonces había firmado también un contrato con Everest) al órgano. Además de una versión de "Undecided", el repertorio está compuesto por una serie de standards que nos ofrecen la posibilidad de escuchar a Shavers en plena forma, interpretando con la elegancia que siempre lo caracterizó las melodías, para entregarse después a imaginativas y atractivas improvisaciones que dan buena cuenta de su inigualable talento. El resultado, obviamente, no defrauda: es un disco que, siempre que lo pongo, no puedo escucharlo solamente un vez, sino que acabo oprimiendo el botón del play de nuevo... y luego al menos otra vez más. Como coda final, y con objeto de mostrar cómo sonaba Charlie Shavers sobre un escenario, dejo aquí un vídeo grabado en Copenhague en el que aparece junto a Ben Webster, uno de mis saxofonistas favoritos.




                                                 ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

sábado, 3 de junio de 2017

TRES DISCOS DE JAZZ ESCUCHADOS EN GALICIA: Oscar Peterson & Clark Terry, Freddie Hubbard, Jan Lundgren Trio


Siempre que piso tierras gallegas aprovecho para escuchar algunos discos de jazz que no tengo en mi casa en Tennessee y que, por tanto, no he puesto en mucho tiempo. O a veces, otros que descubro por primera vez y que me parecen interesantes. En este breve artículo comparto con los lectores de Versos e aloumiños tres de ellos que he escuchado en estos pocos días que llevo de visita en Vigo, presentados en orden cronológico de grabación.


Oscar Peterson Trio + One (Mercury, 1964)

Reeditado en CD en 2007 pero grabado el 26 de febrero de 1964 en una sola sesión, este disco presenta una colaboración entre el trío del gran pianista canadiense Oscar Peterson (con Ray Brown al contrabajo y Ed Thigpen a la batería) y el trompetista Clark Terry, un hombre a quien, según se dice en las notas, Peterson se sentía muy cercano musicalmente. En los diez temas registrados domina el sonido del blues, que es una constante en la discografía de Terry, y que se plasma sobre todo en composiciones originales del trompetista ("Mumbles", "Incoherent Blues") y del pianista ("Blues for Smedley", "Squeaky Blues"). No faltan standards como "Mack the Knife" o "They Didn't Believe Me" --esta última una de las pocas baladas del álbum-- interpretados con la frescura que siempre caracteriza al estilo de Peterson, y la facilidad con la que se compenetra Terry con el trío hacen de este disco uno de los más recomendables de la vasta discografía del canadiense.





Freddie Hubbard - Born to Be Blue (Pablo, 1982)

La carrera del trompetista Freddie Hubbard está llena de magníficos discos, aunque algunos de ellos, como éste grabado en diciembre de 1981, son menos conocidos pero no por ello menos interesantes. Hubbard aparece aquí en formación de sexteto, y cuenta con la inestimable colaboración del saxo tenor de Harold Land, con el que la trompeta de Hubbard se complementa a la perfección. Se trata de una sesión que pone un notable énfasis en la percusión, sobre todo en los tres temas originales de Hubbard ("Gibraltar", "True Colors" y "Up Jumped Spring"), pero en la que también tiene cabida el clásico de Clifford Brown "Joy Spring". Uno de los puntos álgidos del disco es la única balada, "Born to Be Blue", interpretada con clase y elegancia por el sexteto. Un álbum un tanto oscuro en la discografía de Hubbard, sí, pero que sin duda vale la pena escuchar.





Jan Lundgren Trio - Svenska Landskap (Sittel, 2003 / Fog Arts, 2017)

Ya hemos hablado en estas páginas con anterioridad del pianista sueco Jan Lundgren, que ha ido forjándose una carrera sólida desde los años 90 y que es hoy uno de los músicos de jazz más importantes de Escandinavia en particular y Europa en general. En 2003 grabó, junto con su trío (Mattias Svensson al contrabajo y Morten Lund a la batería), esta verdadera joya que es un recorrido musical por toda Suecia --de ahí el título, "Paisaje sueco"-- a través de versiones jazzísticas de melodías tradicionales. No faltan temas originales de Lundgren que no desentonan en absoluto con el sonido general del disco, además de una pieza del gran poeta sueco del siglo XVIII Carl Michael Bellman y del respetado compositor escandinavo Evert Taube. El resultado en un álbum atractivo, expresivo en los temas más acelerados e introspectivo en las baladas, que no defraudará a quienes deseen escuchar un jazz diferente con la marca personal de Jan Lundgren.


El pianista sueco Jan Lundgren

                                                    ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

jueves, 15 de septiembre de 2016

RECOMENDACIONES JAZZÍSTICAS TELEGRÁFICAS: Warren Wolf; Bria Skonberg; Fresu / Galliano / Lundgren


Como el director de este blog está estos días de vacaciones, me ha escrito pidiéndome una entrada urgente, de ésas que necesita de vez en cuando, de ésas que precisa no pronto, sino más bien para ayer. "Ponme unas cinco líneas y ya está", me dijo. Y yo, que de vez en cuando me tomo las cosas al pie de la letra, o casi, he decidido enviarle estas recomendaciones jazzísticas en formato prácticamente telegráfico; es decir, dejando que sea la música la que, si deciden ustedes adquirir estos discos (y los tres bien merecen el desembolso económico, por cierto), hable más que yo. Los tres son CDs publicados en el siglo XXI, y dos de ellos son relumbrantes novedades que he estado escuchando estos días.


Warren Wolf—Incredible Jazz Vibes (2005)

La portada de este álbum nos recuerda a uno de los discos más famosos del guitarrista Wes Montgomery. Esto ya deja claro que Warren Wolf, uno de los mejores vibrafonistas de la actualidad, está influido por el hard bop de los 60 y 70, y lo demuestra en este disco que hace ya más de una década que salió a la venta. El sonido va acorde con la portada: es fresco y vivaz y mantiene siempre el interés con solos bien construidos y una sabia mezcla de temas propios con standards como "I Hear a Rhapsody" o "The Masquerade Is Over". El disco supuso el debut de Wolf, que desde entonces ha ido consolidando una discografía más que interesante en la que se dan cita el hard bop clásico y otros estilos como el funk, el blues y las tendencias más actuales dentro del jazz. Si bien no es fácil (ni barato) de conseguir, éste es un álbum de necesaria escucha para quienes tengan la buena fortuna de agenciarse un ejemplar.





Bria Skonberg—Bria (2016)

Nos encontramos aquí ante otro disco de debut, en este caso de la trompetista y vocalista Bria Skonberg. Canadiense de nacimiento pero neoyorkina de adopción, Skonberg posee un notable conocimiento del jazz clásico, y este CD es buena muestra de su talento vocal y como trompetista, que le ha granjeado la aprobación de varias de las publicaciones especializadas. El repertorio se compone de temas célebres como "Midnight Sun", "From This Moment On" o "Don't Be That Way", pero también hay joyas un poco más desconocidas, como "I Was a Little Too Lonely" y otras que, como "Que Sera Sera", en principio suenan sorprendentes. Skonberg las lleva siempre a buen puerto, y en el sexteto que la acompaña brilla especialmente el piano de Aaron Diehl. El disco sale a la venta el 23 de septiembre, pero yo he escuchado ya un par de cortes y me parece verdaderamente recomendable.





Paolo Fresu, Richard Galliano & Jan Lundgren—Mare Nostrum II (2016)

El trío formado por el trompetista italiano Paolo Fresu, el acordeonista francés Richard Galliano y el pianista sueco Jan Lundgren quizá sorprenda por lo inusual de su formación instrumental. Pero hace ya casi una década que nos deleitaron con Mare Nostrum, un disco verdaderamente excepcional, de ésos sobre los que se puede decir, sin temor a equivocarse, que rezuman belleza sónica en estado puro. Pues bien, estos tres excelentes jazzmen europeos acaban de reunirse por segunda vez para ofrecernos una nueva entrega, que resulta tan interesante y atractiva como su predecesora. Mare Nostrum II es un disco diferente, introspectivo, poético las más de las veces, en cuyos surcos convergen de manera delicada y casi perfecta los sonidos límpidos de los tres instrumentos protagonistas. Me atrevo a decir que se trata de un álbum que no dejará indiferente a nadie que tenga la oportunidad de escucharlo.




                                                   ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

sábado, 28 de mayo de 2016

PAPEIS RECOBRADOS ( 7 ) Poesía na carteira

   Foto de Anxo Cabada



     Que leva un na carteira? Eu, varias cousas. Entre elas, libros.
     Esta imaxe sérveme para falar de literatura, de poesía, de música.
     Nun artigo publicado n´A Nosa Terra escribo sobre estes temas que me apaixonan. Dou pistas.
     Como penso que están vixentes a día de hoxe, rescátoo do esquecemento e doulle aire.

     Se lle atopades algún beneficio, magnífico. Se non é así, apertas grandes e outra vez será.


                                     

                                          POESÍA  NA  CARTEIRA

                                                                
                                                                                                                                                             ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO


 Soa o piano de Art Tatum e dialoga con el o saxo de Ben Webster. Gozo coa fermosísima peza “My one and only love”. Daquela, atopo nun caderno unha tarxeta cuns versos de Xosé Miranda do seu libro “As cidades mergulladas”: “O poeta/ é un mineiro/ e baixo da terra/ busca o tesouro/ que o rochedo/ encerra”.
     
Art Tatum
     
     E tanto que si. Non me deixan impasible estas verbas. E se falamos de poesía sinto que canto máis invisible, máis me gusta escribir sobre ela. Canto máis esquecida, máis preciso lembrala. Canto máis a ignoren, máis necesito poñerlle ás para que voe. Canto máis a agochen, máis desexo que vexa a luz. Cantas máis cadeas ou ferrollos lle poñan, máis chaves buscarei para liberala.

     Estando nestas cavilacións, entra pola miña ventá o gato poeta de Fran Alonso. Ese gato a quen non lle gustan os poemas rimbombantes , nin os pretensiosos, nin os aburridos. Ese que “non abriu un cabo e abriu a boca”. E o “gato poeta, togado, sentado, xurado, pesado, entregado, flipado” di que “un bo poeta leva sempre/ libros na maleta”.

Fran Alonso
     
     Deixando o de bo poeta, abro a miña carteira e dou con tres poemarios que, de seguro, lle gustarían ao gato, e moito.Por certo, este micho é o protagonista dun libro suxestivo e intelixente. Dun libro altamente recomendable: “O meu gato é un poeta”. Fran Alonso (Xerais/Sopa de libros). Unha agradable caixa de sorpresas para os que amamos a poesía. Ben, pois como dicía, reparo neses poemarios que me acompañaron ben tempo na carteira. Tres poemarios premiados en senllos certames. Un deles, de Juan Vicente  Piqueras, “La hora de irse” (Ed.Hiperión). O segundo, de Francisco X. Fernández Naval, “Bater de sombras” (Espiral Maior) e o terceiro, da mesma editorial, “Neve”, escrito por Lucía Novas.
     
     
Juan Vicente Piqueras

     Leo no primeiro deles: “Yo sigo tus huellas./ Yo cruzo el desierto pisando tus pasos./Cuando llego al sitio donde me esperabas/ tú siempre te has ido y ya sólo quedan/ ascuas en la lumbre, los restos del día,/ reinos nunca vistos, tu olor recordado,/ inventado a penas (…)”.

     


     No seu libro, Fernández Naval escribe este poema: “Constrúes o que afirmas amar/ coa arquitectura sutil/ das palabras bastardas./ As palabras, / esas pantasmas,/ en aparencia mansas”.

      En “Neve” atopamos versos coma estes: “A tarde perdida, o clamor da fraga,/ o rechouchío./ A chave/ sinala o círculo./ Hucha,/ viaxa ata as fontes/ do pasado./ A ave sacode as súas ás”.

     
Lucía Novas


     E un, que se emociona coa palabra poética cando é cálida, sente preto unha poesía directa, espida ás veces, que apunta á pel do ser humano.
    
     Poesía viva a que conteñen estes tres poemarios. Poesía que non se agacha, que rabuña nesa pel e deixa nela as súas pegadas, as súas feridas. Poesía que sacode para provocar reflexión.  Poesía que reinventa espazos humanos recoñecibles, que te sitúa, verso a verso, en diversas direccións. Que amosa o estritamente poético.
     
     Poesía de verdade que non xoga a facer viravoltas e arranca as máscaras de quen se oculta na sombra da vacuidade. Poesía que fai chiscadelos para atraer os lectores ao seu carón.
     Poesía que é un pouco bruxa pero que se instala no cotián, que se move entre a esperanza e a desesperanza.
     Poesía que aloumiña e, pola contra, chega a bater contra as rochas do corazón. Poesía que te permite respirar para desacougarte decontino.
     Poesía que sinala a miseria dos comportamentos humanos e, tamén, intenta facer visible a luz da vida.
     Poesía-imán.
     Poesía-clamor. Poesía-espellismo. Poesía na epiderme.

     Tres libros diferentes pero vencellados pola paixón controlada da palabra intensa. Algo que un, como lector, agradece nos tempos que corren, azoutados por tanta atrocidade.

     
Ben Webster

Pensado e escrito todo isto coas palabras que un precisaba escribir, hoxe tiña ganas de escoitar jazz. A necesidade de música é un fervoroso estado de ánimo. Calado o Cuarteto Tatum/Webster, volvo escoitar a Abe Rábade. Soa “Campo da estrela” e, cos ollos pechados, pérdome por este fermoso tema do seu disco “Open doors”. Unha delicia musical que paga a pena saborear.

     Cando remate, abrirei outra volta a carteira e novos poemarios virán  facerme compañía.




martes, 19 de enero de 2016

LAS IDEAS DE MARTIN LUTHER KING SOBRE EL JAZZ

Todos los años, hacia mediados del mes de enero, se celebra en Estados Unidos el Día de Martin Luther King, un icono de la lucha por la igualdad y los derechos civiles cuyas ideas, expresadas en sus excelentes discursos, no han perdido ni un ápice de su valor y de su actualidad. Por fortuna y por desgracia. Por fortuna, pues los contenidos de los discursos pronunciados por el Dr. King están dotados de una universalidad incomparable y deben ser leídos y estudiados como modelos de una filosofía que ayudó inequívocamente a cambiar la realidad de todo un grupo étnico durante tanto tiempo segregado, oprimido y discriminado. Y por desgracia, ya que tantos y tantos sucesos nefastos que continúan ocurriendo hoy en día nos hacen constatar que las cosas todavía no han cambiado hasta el punto en que deberían, que hay aún mucho camino por recorrer y que la luz de las palabras del Dr. King puede y debe servir para iluminar el camino en la oscuridad.


M.L. King con Harry Belafonte (izquierda)
Pues bien, entre los muchos discursos de King, se encuentra uno mucho menos conocido que aquél célebre acerca del sueño y de la cima de la montaña. Un discurso que estuvo sumido en el mayor misterio durante muchos años y que, al parecer, King escribió pero nunca llegó a pronunciar. Es, además, el único texto que tenemos en el que el activista objetivó sus ideas acerca del jazz. Fue escrito en 1964 para ser publicado como prefacio al programa del Festival de Jazz de Berlín de ese año, coincidiendo con una visita de King a Alemania. En este discurso, King concibe el jazz como catalizador de las transformaciones sociales que por entonces se estaban empezando a llevar a cabo, y hace hincapié en su valor social y espiritual, presentándolo como una música universal que refleja las necesidades y los deseos de todo ser humano con independencia de raza, geografía o ideología. Se trata, a la vez, de un valioso documento histórico y de una evidente muestra de la capacidad crítica de King sobre la música y el arte en general. Lo presento a continuación en mi propia traducción al español. El original en inglés puede leerse aquí.





Sobre la importancia del jazz

Dios ha creado muchas cosas a partir de la opresión. Ha dotado a sus criaturas de la capacidad de crear, y de esta capacidad han fluido las dulces canciones de tristeza y alegría que han permitido al hombre enfrentarse al medio ambiente y a muchas situaciones diferentes.

El jazz habla en nombre de la vida. El blues cuenta la historia de las dificultades de la vida, y si lo pensáis un momento, os daréis cuenta de que el blues pone música a las realidades más duras de la vida, alcanzando así una nueva esperanza y un sentido del triunfo.

Es una música triunfadora.

El jazz moderno ha continuado esta tradición, cantando las canciones de una existencia urbana más compleja. Cuando la vida misma no ofrece orden ni sentido, el músico crea un orden y un sentido a partir de los sonidos de la tierra que fluyen a través de su instrumento.

No es extraño que una gran parte de la búsqueda de la identidad de los negros americanos haya sido defendida por músicos de jazz. Mucho antes que los ensayistas y estudiosos modernos escribiesen sobre la identidad racial como problema en un mundo multirracial, los músicos estaban volviendo a sus raíces para afirmar aquello que se estaba despertando en el interior de sus almas.

Gran parte del poder de nuestro Movimiento por la Libertad en los Estados Unidos procede de esta música. Nos ha dado fuerzas con sus ritmos dulces cuando el valor empezaba a faltarnos. Nos ha calmado con sus ricas armonías cuando nuestros ánimos estaban bajos.

Y ahora el jazz se exporta al mundo entero. Porque en la lucha particular de los negros en América existe algo semejante a la lucha universal del hombre moderno. Todos sentimos el blues. Todos anhelamos encontrar un sentido. Todos necesitamos amar y ser amados. Todos necesitamos aplaudir y ser felices. Todos anhelamos la fe.

La música, especialmente esta amplia categoría llamada jazz, es un trampolín hacia todo ello.


Martin Luther King, 1964.


John Coltrane
Y, para concluir, como intento de poner una banda sonora a las palabras del Dr. King, conviene escuchar "Alabama", un tema compuesto e interpretado por John Coltrane pocos meses antes de la escritura de este discurso. La pieza está contenida en el disco Live at Birdland y está inspirada en el ritmo y en la cadencia de una intervención pública de King condenando un atentado del Ku Klux Klan contra una iglesia en Birmingham (Alabama) en el que fallecieron cuatro niños afroamericanos. El cuarteto lo completan McCoy Tyner al piano, Jimmy Garrison al contrabajo y Elvin Jones a la batería. Una auténtica joya que, como el discurso de King, está tan de actualidad hoy como cuando se grabó, hace ya más de medio siglo.

                                            ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ