Mostrando entradas con la etiqueta carles cano. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta carles cano. Mostrar todas las entradas

sábado, 2 de enero de 2021

A LUZ DAS PALABRAS (77) Carles Cano

 



 Falar de Carles Cano é falar duns monstro…”das paellas”. É falar dun amigo.

Pero por iso non estaría no noso blog-revista. Carles é un grande escritor cunha liña moi definida en todos os xéneros que toca. Carles é un enorme contador/encantador de historias, tanto oralmente coma por escrito.

Carles escribe unha poesía xogantina e cotiá na que o lector/a se ve desfrutando coas súas verbas. Carles escribe, tamén, unhas historias disparatadas que nos fan rir a cachón pola intelixencia e polo humor que conteñen. 


     Non esquecerei nunca, malia os anos transcorridos, a lectura que lles facía en voz alta aos meus alumnos de 6º de Primaria do seu marabilloso libro Cuentos para todo el año, unha obra ateigada, ademais, de tenrura.




Porque Carles Cano é tenro, sabe dotar de graza a súa obra e é un contacontos excepcional. En definitiva, un amigo entrañable.

     Que non estivese en Versos e aloumiños, sería unha eiva imperdoable. Pois xa esyá aquí, para que poidades desfrutar da súa imaxinación posta ao servizo da literatura. E chega con toda a súa forza e co seu agarimo pola palabra literaria, sempre a prol do lectorado.

     Moitas grazas, Carles, colega!



Carles Cano





                               LA PRIMERA VEZ

 

         La primera  vez que un elefante vió el mar pensó:

         --¡Ostras! ¡Que bestias son los cocodrilos de este río, se han comido la otra orilla!

 


                                                                   UNA LEYENDA

 

         Cuenta la leyenda que a un elefante que paseaba por un acantilado un dia de tormenta, se lo llevó un golpe de mar. Fue una ola tan fuerte que le arrancó las orejas y la trompa y le puso los colmillos del revés. A pesar de todo, el elefante sobrevivió e incluso aprendió a nadar,  tan bien que las patas se le transformaron en aletas. Ahora que su familia y amigos no podían verlo pudo hacer realidad uno de sus sueños: ¡Dejarse bigote! Así nació la primera morsa.

 

Nun encontro con lectoras e lectores



                                                    CEGUERA DE AMOR

 

         Una boa miope se enamoró de la trompa de un elefante. Todos los días a media tarde, iba a festejarla y se abrazaba a ella. El elefante la dejaba hacer porque le sabía mal desilusionarla y únicamente se la sacudía de encima cuando se ponía excesivamente fogosa. La boa tomaba aquellos batacazos como prueba de amor y todas las tardes volvía.

         Un día sus congéneres quisieron sacarla de su error y le dijeron la verdad. Ella les contestó, casi sin inmutarse:

­–¿Y qué? ¿No dicen que el amor es ciego?

(del libro 40 Elefants mariners. Ajuntament de Mislata 2006)

 






Ida y vuelta

Tuvo que ir a ROMA y volver

Para saber que aquello que sentía

Y que lo ponía del revés era AMOR.

 

Ortega?

Yo soy yo y mis circunferencias

(Michelín)

 

Poesía amorosa

Versaba tan bien,

Que te dejaba con la miel en los labios.

 

Confusión

Tenía un problema con la endivia

Pensaba que era un pecado

Y por eso nunca la había probado.

 

Rebelión

–¡Esto si que es la rebelión de las masas!

Dijo, agarrándose las lorzas de la panza.         

                                           Micropoemas (inédito)

 

 


 

                     LEGO

Un xiquet

jugant amb un lego

és un poeta

buscant un poema.

A voltes sobren paraules,

o peces de a dos.

Altres no hi ha manera

De trobar una rajola esdrúixola.

Les paraules grogues

són millor que les verdes

per a contar deserts

o construir camells,

però amb les verdes

es pot dir un bosc,

muntar una serp

o alçar una palmera.

Res de tot això es pot fer

amb les paraules blaves

que, tanmateix, són necessàries

per als poemes tristos

i per a fer el mar.

Un poeta

 jugant amb les paraules

És un xiquet

Buscant un poema.

 

 

En plena faena



EJERCICIO

 

Hay quien hace listas

con las palabras más hermosas:

amor, libertad, azahar, jacarandá…

Para mi la primera seria:

Azul.

 

Suena tan bien que te llena

toda la boca y se queda aleteando

como una libélula, un colibrí,

en el cielo húmedo del paladar:

Azul-l-l-l-l.

 

Me transporta a otro cielo limpio.

Me sumerge en un mar profundo.

Me trae la caricia salvaje del sol

y el murmullo del crepúsculo.

Azul.

 

Tiene un sonido luminoso,

quizá por la luz que se enciende

al leerla del revés: luz-A

¿Qué clase de luz será esa?

Azul.

 

Esta es mi primera palabra.

Las otras, las siguientes,

ya se me irán ocurriendo.


Con Antonio en Galicia


viernes, 22 de septiembre de 2017

REMUÍÑO DE LIBROS (32) "Abecedario Ilustrado", de Carles Cano





TÍTULO: ABECEDARIO Ilustrado.




AUTORES: Carles Cano( texto) e vinte e sete ilustradores





TRADUCIÓN: Anaír Rodríguez.




EDITORIAL: Xerais.





Este “Abecedario ilustrado”aínda que xa hai un ano que saíu publicado, segue a ser un álbum ilustrado a ter en conta nas primeiras idades, pois o abecedario é o xermolo das palabras e, xa que logo, do proceso comunicativo tan necesario para a sociabilidade e a convivencia.


     Da man da editorial Xerais chegaba hai un ano ás nosas librarías este fermoso álbum ilustrado para os primeiros lectores. O seu autor é o polifacético e mago das palabras Carles Cano, escritor valenciano de recoñecida traxectoria dentro da literatura infanto-xuvenil e cultivador da poesía visual. Tanto o seu contido coma a súa concepción plástica atraen o lector dende o principio. Cada letra do abecedario está representada a dobre páxina.
 
Carles Cano
     
     Na primeira páxina aparece a letra acompañada por unha verba que comeza por ela e que resulta moi evocadora e de fácil recoñecemento por parte dos lectores. Deseguido vén a definición poética desa palabra que se converte na protagonista do poema e no que a creatividade, os xogos de palabras, o humor e tamén a tenrura están presentes.
    
     Toda esta páxina representa a lectura textual, na que o neno inicia o seu proceso lingüístico de asociación de sons con palabras e con textos. O feito de que o texto vaia escrito en maiúsculas e en minúsculas axuda ao desenvolvemento do proceso lector porque permite familiarizarse con ambas grafías.

     Un exemplo do dito podería ser:

     Libro: “ paxaro con ás de papel / voa sempre libre, / e a min lévame con el”

      A segunda páxina está reservada para a ilustración a cargo de vinte e sete ilustradores, tanto españois coma hispanoamericanos, todos eles de talento recoñecido e con ampla experiencia, que plasman pictoricamente cada un co seu propio estilo, a  súa lectura plástica das letras do abecedario.
 
Ilustración de Víctor Rivas
     
     Ao final do libro aparece unha interesante nota informativa, acompañada da fotografía de cada un. De entre eles podemos nomear a Xan López Domínguez, Emilio Urberuaga, Federico Delicado, Carmen Solé Vendrell, Miguelanxo Prado, David Pintor, Víctor Rivas e un longo etcétera ata os vinte e sete.


                                                                                                        ALBA PIÑEIRO

domingo, 10 de febrero de 2013

Poesía visual. De Joan Brossa a Carles Cano


Joan Brossa
 A obra de Joan Brossa  (Barcelona, 1919 – 1998) quixo fuxir decote dun ambiente estático e recorrente ,como o que se producía na época na que el sentía a necesidade de escribir e dar con outros vieiros poéticos. Así que, houbo un momento no que os seus poemas van estoupar e provocarán unha  reacción impensada pero necesaria.

A súa poesía esixe ao lector ou lectora unha grande intuición e vivacidade, ademais de non pouca capacidade de xogo para saber que se agocha tras a súa máscara poética.
Brossa non contou, xaora, polo apoio da cultura oficilista catalana, que o silenciou e ignorou. Irónico, satírico, desmitificador, Joan Brossa foi creando unha  maneira de poesía recoñecible, surrealista e entrou, ademais, na chamada poesía visual. Manuel Guerrero que fai o prólogo da antoloxía máis completa de Brossa, La piedra abierta (Galaxia/Gutenberg), afirma que “cunha linguaxe simple e meridiana, o poeta descríbenos o proceso da escrita dun poema.” E noutro parágrafo, escribe: “Á diferenza da maioría dos poetas, Brossa non é autor dun libro principal ou dunhas obras determinadas  que poden chamarse esenciais. A obra de Joan Brossa caracterízase polo seu interese por amosar o proceso creativo de seu. Toda a obra do poeta barcelonés constitúe  unha unidade indisociable a unha existencia”.
Nunha entrevista feita ao poeta, aparecida en Libros Colgados, Brossa  di moito arredor da poesía visual, que hoxe nos ocupa:  Non é nin debuxo, nin pintura, é un servizo á comunidade. Se se esgota dependerá do talento da xente que a fai. Aquí non hai un código, estás  a peito aberto.
Afirma, tamén, que “ a poesía visual é filla do noso tempo no que as artes visuais están moi
instrumento da sociedade de consumo nas mans do artista.  Non ten que ver coa ética da sociedade de consumo. É máis, esta xera unha linguaxe que pode utilizar o poeta  dun xeito ético. Nace, penso, a causa da importancia que ten a imaxe no noso mundo. De feito, é volver aos pentagramas. É preciso reencontrar na imaxe das letras o rastro dunha figuración perdida. A poesía visual é un pouco poesía expresiva. DE escribir unha cousa a describila hai un paso.”
E remata dicindo: “A miña poesía visual está feita de correspondencias que dan como resultado a sorpresa da imaxe ou do obxecto. Digo todo isto agora, analizando o traballo feito; cando o fago, non o penso tanto” (Fonte:ubiku)


 ALGÚNS POEMAS DE  JOAN BROSSA


DOS POEMAS
  Natural                               Lebeche
  torrefacto                          sur
  corriente                           mistral
  superior                            tramontana

Molinillo de café.              Molino de viento.


HISTORIA

Aquí es un hombre
Aquí es un cadáver
Aquí es una estatua.


NOCTURNO

La gente que en teoría
se abandona en las manos de un
poder trascendente, en la práctica
cae en manos de los funcionarios
de una Iglesia.


VIAJE

El poema
se pone en movimiento
y os mete por la boca
de un túnel.

Lunes
martes
miércoles
jueves
viernes
sábado

Aquí
el poema se detiene
para que bajéis y salgáis
a la luz del día.

                                         (Do libro El Tentetieso . Plaza & Janés)


MOLT diré                                                         MOITO direi
callant en aquest poema.                              calando neste poema.
Que el silenci s´emporti la paraula   Que o silencio arrastre a palabra
a la profunditat.                                              á profundidade.
    
             (Do libro Poemes civils. Antoloxía La piedra abierta)





DOUS POEMAS VISUAIS DE JOAN BROSSA


  
 


                                                           




 Dende Joan Brossa dirixímonos a  a un escritor valenciano que xa coñecemos: Carles Cano.
Unha das persoas que é do máis variado e completo nos seus planteamentos literarios, consegue crear marabillosos e suxestivos poemas visuais.
 Carles Cano ten a súa propia visión deste xeito de concibir a poesía :  A poesía visual é unha arte intermedia, fronteiriza, onde se mesturan, converxen, tócanse a imaxe e a palabra. E o mesmo que sucede coa poesía convencional, a poesía visual pretende emocionar, conmover, facer sorrir… utilizando os recursos da retórica clásica: a metáfora, a comparación, a ironÍa etc…, pero facendo servir como materias primas as imaxes ou obxectos no canto das palabras e os versos e os versos. A palabra, o título, tamén ten un papel salientable, porque acaba de arredondar o sentido, a dirección do poema, demarcándoo e delimitando o seu significado (…)

Penso que a definición ofrecida por Carles Cano está moi clara. E nada mellor que reproducir aquí, uns cantos poemas visuais del, a partir dunha baralla, moi, moi especial, chamada Cartes de Carles Cano.  Gozade destes poemas tan intelixentes.



POEMAS VISUAIS DE CARLES CANO


Diálogo de ricos
Ataque ao corazón
Borracheira
Des Cartes

Ciúmes


Carta de amor


                           ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

jueves, 10 de enero de 2013

A luz das palabras (2): Carles Cano

A segunda colaboración desta sección, é  de Carles Cano, unha persoa encantadora, desas que che contaxian o sentido do humor e da ironía. Un autor cunha longa traxectoria ao longo dos anos nisto da chamada LIX. Unha chea de libros nos que domina o sentido humorístico, case tolo nas páxinas que escribe e que nos fan rir e ver o mundo dunha maneira máis optimista. Encántanme os diversos e moi variados libros de Carles. Escritos en valenciano, están traducidos a varios idiomas. Encántame a súa maneira de ser tan aberta e próxima a todos aqueles que o tratamos. Un amigo de verdade.

Haberá máis adiante unha nova entrega deste autor, arredor da poesía visual. Será algo que vai sorprender a moita xente. Algo que a min me deixou abraiado e que compartirei cos lectores de Versos e aloumiños. Será comprender outra maneira de crear poesía. Tempo ao tempo.

Por certo, non deixedes de ler Capgirell, l'illa llibre (Columbeta, la isla libro) editado por Anaya e cunhas marabillosas ilustracións do gran Miguel Calatayud. É unha verdadeira xoia.

Así que, aquel home que un día se achegou a min nunhas Xornadas en Gençana (Valencia) para que lle asinase Versos de agua cunha ilusión incrible, era este home que eu xa admiraba sen telo coñecido.Tras a sorpresa inicial, deume unha alegría con catro palabras: "Ola, son Carles Cano", démonos unha forte aperta e iniciamos unha amizade da que eu me sinto moi fachendoso.

Lede, lede, por favor, a este escritor, contacontos... Un escritor que dá obradoiros e cursos sobre lectura, conferencias etc.

De verdade, un home xenial.

¿Qué es para mí la poesia? Sobre todo un juego, un juego mágico de palabras y sentidos, una partida en la que a veces gana el fondo, el sentido, y a veces la forma, el sonido, la música del lenguaje. Me gustan las carambolas, los ¡Clinc!, ¡Clonc!, los ¡Chin!, ¡Chin! que hacen las palabras al chocar, al rozarse, al frotarse unas con otras, y que el poema cante, cuente algo, una pequeña historia aunque esté escondidita tras una metáfora audaz. Entiendo la poesia como un sencillo, aunque maravilloso, truco de prestidigitador, en donde el mago, el poeta, hace un pase de manos y nos descubre una nueva manera de mirar algo que ya habíamos visto muchas veces antes, pero nunca así, de ese modo, y hace que nuestros ojos se abran, y se llenen de luz. Un buen poema siempre parece recién sacado de la chistera de la imaginación, y cada vez que me encuentro uno me hago la misma pregunta: ¿Cómo demonios lo han hecho?



ODA A LA BOTIFARRA

(A la manera d’Estellés)


Res no m’agrada tant com les botifarres,

Però no totes per igual,

m’agraden molt les botifarres de ceba.

Negres, com cal, i amb pinyons si pot ser.



Ja em poden contar les delícies

i meravelles de les botifarres d’arròs,

de fetge o de creïlla, d’ací i d’allà,

jo em quede amb les de la terra,

les de Benifaraig o de Xàtiva

les d’Alcoi, Bétera o d’Ontinyent,

de Requena o la Vega Baixa;

per bé que no desprecie,

En absolut,

les que fan un poc més enllà del Segura.



M’encisa quan esclaten a la paella i

l’interior es vessa i es torra,

i es queda cruixent,

i el gustet que deixen en l’oli

que suques amb el pa.



Em recorden la infantesa,

una de les poques coses bones

que menjava al col•legi de pobres

on estudiava. Perquè són això:

Un ric menjar de pobres.



S’han de menjar entre pa, a soles,

o amb alls tendres, col, faves o, fins i tot,

acompanyada de pimentonets verds fregits,

però mai amb tomaca,

que les amolleix i les desgracia.



Ara , per a mi, són quasi tabú,

menjar prohibit,

però quan em passe per baix cama

totes les prudències i recomanacions

i aprete una botifarreta

dintre un pessic de pa,

tanque els ulls i evoque

l’esclat de felicitat que m’envaïa

els dies que en anar cap al menjador

sentia l’oloreta d’aquelles meravelles

sequetes i olioses de Xirivella.


Carles Cano



CANTO A LA MORCILLA

(Pequeño homenaje a Vicent Andrés Estellés)


Nada me gusta tanto como las morcillas.

Pero no todas por igual,

me gustan mucho las morcillas de cebolla.

Negras, por supuesto, y con piñones si puede ser.



Ya me pueden contar las delicias,

las maravillas de las morcillas de arroz,

de hígado o de patata, de aquí y de allà,

yo me quedo con las de mi tierra:

las de Benifaraig o de Xàtiva,

las de Alcoi, Bétera u Ontinyent,

de Requena o de la Vega Baja;

Aunque no desprecio,

En absoluto,

Las que hacen un poco más allà del Segura.



Me encanta cuando revientan en la sartén,

y el interior se desparrama y se frie

y se queda crujiente,

y el regusto que dejan en el aceite

que mojas con el pan.



Me recuerdan la infancia,

una de las pocas cosas buenas

que comía en el colegio de pobres

donde estudiava. Porque son eso:

Un rico manjar de pobres.

Se han de comer entre pan, solas,

o acompañadas de ajos tiernos, col,

habas e incluso pimientos verdes fritos,

pero nunca con tomate,

que las ablanda y las desgracia.



Ahora, para mi, son casi tabú,

manjar prohibido,

però cuando me paso por bajo pierna

todas las prudencias y recomendaciones

y aprieto una morcillita

dentro de un pellizco de pan,

cierro los ojos y evoco

el estallido de felicidad que me invadía

los días en que al ir hacia el comedor

me llegaba el olorcillo de aquellas maravillas

sequitas y aceitosas de Xirivella.



¿QUÉ ES POESÍA?

(pequeño homenaje a Bécquer)



¿Qué es poesía? Dices mientras clavas

mi cuerpo con un alfiler a una cartulina.

¿Qué es poesía? ¿Y tú me lo preguntas?

Poesía era yo, pedazo de bestia:

Una mariposa trazando caminos de colores

por un jardín en flor.



Què és poesía?

Què és poesia? dius mentre claves

el meu cos amb una agulla a una cartolina.

Què és poesia? I tu m'ho preguntes?

Poesia era jo, tros de soca:

una papallona filant camins de colors

per un jardí en flor.

Carles Cano