A LUZ DAS PALABRAS (92) Soledad García Riveiro

 

Soledad García Riveiro é unha muller incansable que ama fondamente a literatura. E faino dende puntos de vista moi diferentes. Coñecina nunhas sesións poéticas que impartín hai un tempo e axiña notei a súa predisposición a escribir e facelo de xeito coherente e apaixonado.

Ten un discurso literario ben interesante. Entre a poesía, a LIX e a divulgación ofrécenos obras dun valor innegable.

 

Muller sensible co que a rodea, fai da palabra o seu centro vital. Escribe por pracer e porque o precisa para respirar.

De aí que Versos e aloumiños lle pedise un texto libre no que expresase a súa visión literaria e, sobre todo, poética (aínda que non unicamente).

 

Enviounos estes textos que poden ler deseguido e que indican por onde van as súas inquedanzas poéticas.

Grazas, Sole, pola túa xenerosidade.

Soledad García Riveiro

Diría que somos bosques ao fío das palabras dunha gran esponxa. E esa esponxa é hoxe este instante, no que me les.

 

Quero agradecer a Antonio García Teijeiro por convidarme a expresar a miña paixón pola poesía a través desta escolla de sementes que teño prantadas.

 

Permíteme comenzar con Aposiopese. Aposiopese quería ser unha compañeira de viaxe pola natureza a través dos haikus, quería ter pairos coma as canilongas e derrubar fronteiras, máis a cruel realidade tornou o seu rumbo e ficou espida coa dor que se sente cando perdes a un pai. Por el, polo meu pai, Aposiopese.

 

HABITA en min o veleno

un código deserto mórdeme as crinas

xermolan augamares na memoria

porque a memoria é un animal doente

que xoga a camuflarse na néboa

 

mata de voces cavila esmigallada

nunha marea présa ferinte

devece pola vida

a cuadratura accidental dun pentagrama

 

Remata o verán, un verán fermoso sen máscaras, sen distancias, un verán de abrazos…

técese e destécese a noite

féndese a lúa

nun manto de estrelas durmidas

 

como doe non ter ese abrazo diario

cando a terra te deixa no olvido

as paredes embranquecen

as sabas de liño en trincheiras

pensar en arrincar o corazón

para sembralo

 

así escribía en Poemarcovida, imaxes de palabra e vida, un poemario homenaxe ao persoal sanitario pola súa encomiable labor durante a pandemia.

 

convídote a un abrazo e a deter o tempo

 

Daquela era primavera, a época na que nacen os garranos. Ao meu pai encantábanlle os garranos, as burras do monte, e todos os garranos nacen na primavera.

 

Artai é redondo e pequeno, da cor do mel.

Ten as crinas negras

e unha mancha en forma de raio na fronte

que nos cabalos se chama cordón.

Artai ten un cordón de raio e

 o final das patas brancas como se levase botas

e con elas brinca na Serra da Groba onde naceu.

 

Porque Artai naceu unha noite de inverno

cando caeu un raio no Cortelliño e fixo un burato,

un burato do que naceu Artai.

Un burato que empezou a encherse de auga

e converterse en poza, na Poza Nova.

E así é como todo o mundo pensa

que Artai é fillo da manda,

porque naceu sen nai,

alimentado por todas as nais da Groba,

pola agua da poza onde naceu

e polas landras dun carballo,

o seu amigo Quer.

 

Así comeza “Un paseo por Baiona”, creado xunto a Fran Fernández Davila, e traducido ao inglés no libro "A walk in Baiona" para defender os garranos en Europa na Feira Internacional Börse de Berlín , porque 

ONDA ONDE

onde miras ti

respirarei as pistas do teu lombo queimado

Eiquí un extracto das “As palabras son cinzas por soprar”, premio Manuel Oreste Rodríguez de Paradela, que se publicará en decembro 2023.

 

E despídome de ti cun extracto de "O camiño de Perséfone". Un poemario no que tento explorar a dualidade entre a tecnoloxía e a natureza a través de imaxes evocadoras de muller, ilustradas pola artista Ángela Costas.

Perséfone é a deusa grega da agricultura e da fertilidade, a pesar de enfrontar desafíos, persevera na busca dunha nova primavera e o seu renacemento persoal.

Premio Manuel María en Gipuzcoa, consta de 4 estacións, unha dualidade e a miña escolla para ti é o verán.

 

 o verán es ti

unha serea envolta en leite

e na proa somerxes os abrazos do mar

 

ti es os ollos pechados

e esbancas o liño desta áncora sentida

 

o verán es ti

e ti bailas coaa brisa

a impulsar

o ronsel

dos motores do amor

                                                                                                                                                  

Que sigamos lendo, crecendo e soñando.

 

Moitas grazas,Teijeiro!   : )

                                                                                                                                                      Soledad García Riveiro

 

 

"EL ECO QUE SABÍA HABLAR SOLO", un conto orixinal de JUAN CARLOS MARTÍN RAMOS.

Juan Carlos Martín Ramos, nos xardíns do Pazo "Quiñones de León" en Vigo.

        Un dos obxectivos de Versos e aloumiños foi sempre poder contar con textos orixinais. Pouco a pouco imos acadando resultados neste sentido.

      

     Por iso celebramos a publicación no noso blog-revista, dun fermoso conto de Juan Carlos Martín Ramos, “El eco que sabía hablar solo”.

      

     Unha vez máis, a xenerosidade deste gran poeta únese ao seu talento para que poidamos saborear un texto escrito alá polo ano 1988? cando, na compaña da marabillosa Lurdes López, facían as delicias de nenos e maiores co seu teatro de monicreques por diversos lugares de España.

      

     Foi o resultado, coma el mesmo di, dun impulso, da necesidade de compartir esta historia coas persoas que o rodeaban e o querían. É a grandeza desta persoa discreta, cun mundo interior ben rico, capaz de emocionar a través da súa “voz poética” e da palabra literaria sen diferenza de xéneros.

      

     Un conto sinxelo, ilustrado por el mesmo, ateigado de humor, identificado co ser humano e dotado, como non!, dun espírito poético innegable.

      

     Unha vez máis, Versos e aloumiños, pon o cartel de HONRA, de LUXO, de ENXEÑO, para saudar un  texto que nos fará gozar dende a primeira liña, dende o primeiro debuxo.

      

     Grazas, Juan, por seres como es.

 

Juan e Lurdes, en Galicia.

    EL ECO QUE SABÍA HABLAR SOLO

  Entre las altas montañas que rodeaban un pequeño pueblo, vivía el eco de esta historia.

Era un eco de voz potente y bien afinada.

Los habitantes del pueblo estaban muy orgullosos de él. Desde niños, se acostumbraban a subir a la montaña más cercana y gritar lo primero que se les ocurría.

Unos gritaban: ¡Holaaaaa! Otros gritaban un nombre: ¡Piliiii!... ¡Pepeeeee! Y el maestro del pueblo, que además era poeta, gritaba casi siempre: ¡Ay de mííííí!

En fin, podían decir cualquier cosa. Y, dijeran lo que dijeran, el eco siempre lo repetía.

También el gallo, después de peinarse la cresta y hacer gárgaras para aclararse la voz, despertaba al amanecer a todo el pueblo cantando cada día desde allí: ¡Kikirikííííí! Y el eco, dando saltos de una montaña a otra, repetía inmediatamente: ¡...kirikííííí... kirikííííí... kirikííííí!

Así estaban las cosas.

Pero, un día, una sorprendente noticia alarmó a los habitantes del pueblo: el eco se había quedado mudo.

Muy preocupados, uno tras otro subieron hasta la cima de la montaña para gritar. Para cantar. Para berrear.

Era inútil. El eco no repetía ni una sola palabra.

Hasta que, de pronto, una niña de largas trenzas se separó de la muchedumbre y, en vez de gritar como los demás, preguntó al eco con voz muy triste: ¿Qué te pasa? ¿Por qué te has callado?

Y el eco, ante el asombro de todos, contestó: ¡Porque estoy harto de repetir siempre lo que otros me dicen!

Los habitantes del pueblo se quedaron con la boca abierta, sin saber qué decir. No podían creerse que el eco supiera hablar solo.

Tras un largo y profundo silencio, tan sólo pudo escucharse la voz del señor maestro, que dijo dejándose llevar por su alma de poeta: ¡Ay, pobre eco de mi corazón!

Con el paso del tiempo, todo el pueblo se acostumbró a conversar con el eco, a escuchar sus opiniones, a contarle sus preocupaciones y sus sueños.

Incluso aquéllos que al principio estaban tristes y desconcertados, porque sabían que el eco ya nunca volvería a ser el de siempre, acabaron entendiendo sus razones y se convirtieron en sus amigos inseparables.

Y el eco, de vez en cuando, aceptaba jugar con ellos a ser el eco de antes. Y si alguien decía cualquier cosa, ¡Holaaaaa! o ¡Ay de mííííí!, él contestaba de montaña en montaña, con voz más potente y bien afinada que nunca:

        ¡¡¡Holaaa... holaaa... holaaa!!!

                              

                               ¡¡¡Ay de tiii... de tiii... de tiii!!!

                                                                         Texto e ilustraciones:

                                                              Juan Carlos Martín Ramos

                                               (19... ¿88?)

DEZ HISTORIAS COS DEREITOS DOS NENOS COMO OBXECTIVO.

     Doen moito os informes que cada certo tempo publican institucións coma Cáritas ou UNICEF en relación cos problemas que a infancia no mundo padece: fame (que horror!), falta de medios para garantir a saúde dos pequechos, utilización dos nenos nas guerras, abandono por parte das autoridades, inxustizas, sen dereitos reais a recibir unha educación mínima, mortalidade infantil alta,etc.

     Pero doe máis, moito máis, que os gobernos do mundo desenvolvido miren para outro lado, permitindo que isto ocorra no século XXI e sendo conscientes de que as cifras aumentan e non fan nada para arranxar o problema.

     Que nome ten isto? Como hai que cualificar estas actitudes? A resposta tería que ser tan dura que, afirmo, os dicionarios de todas as linguas do mundo fican sen palabras axeitadas para nomear  tan crúa realidade.

      

    

Nestas andamos, cando nas librarías aparece un libro marabilloso e necesario. A fabulación, o talento literario únese aos problemas da infancia e dez grandes autores da LIX escriben senllos relatos nos que recrean os principios da Declaración Universal dos Dereitos do Neno que a ONU aprobou en 1959. Sería en 1989, trinta anos despois, cando a Asemblea Xeral de Nacións Unidas deu un paso máis coa Convención sobre os Deritos do Neno. Ao longo de 54 artigos o documento introduce novidades moi importantes con respecto á Declaración de 1959, como por exemplo o recoñecemento dos nenos como cidadáns desde o seu nacemento.

    

      

     Dicía que aparece un libro, Os dereitos da infancia, editado en galego por Edicións Xerais de Galicia, no que Antonio R. Almodóvar, Eliacer Cansino, Gloria Cecilia Díaz, Agustín Fernández Paz, Mariasun Landa, Gustavo Martín Garzo, Gonzalo Moure, Daniel Nesquens, Ana María Shua e Lorenzo Silva escriben fermosos contos para dar a coñecer, dende a mestría creadora, a pequenos e adultos, eses dereitos que velan pola protección e desnvolvemento dos cativos e cativas, aínda que, por desgraza, non se cumpren con demasiada frecuencia.

      

     Dez contos orixinais ilustrados por Emilio Urberuaga, cos seus debuxos pícaros, expresivos, cheos de cor que lles acaen perfectamente aos relatos.

      

     Ten este volume un significativo prólogo de Francesco Tonucci (o gran Frato), pensador, psicopedagogo e debuxante italiano, que pecha as liñas cunha suxestión para os rapaces e rapazas: procurade defender vós mesmos os vosos dereitos. Aprendede a pedir que os adultos vos respecten. Collede o bo costume de protestar, con respecto pero con firmeza, utilizando as armas da palabra, da escritura. Escribídille ao voso director para pedirlles que vos escoiten e facede valer os vosos dereitos, empezando polo do xogo.

    

        Cada principio ten o seu conto.

   

     O principio 1 di: O dereito á igualdade, sen distinción de raza, relixión ou nacionalidade.

      

     Gustavo Martín escribe “As mondas da lúa”, que nos fala dun país no que, ao chegar a primavera, as mulleres poñían un ovo, branco, perfecto, de tacto aveludado, e sentaban a esperar que o neno nacese. Durante tres lúas tiñan os ovos con elas e, ao chegar a terceira, levábanos á fraga…

    

     O principio 2 di: Dereito a ter unha protección especial para o desenvolvemento físico, mental e social do neno.

      

     Antonio R. Almodóvar escribe “A nena perdida”, no que unha nena chega ´`a Feira do Libro cunhas ganas enormes de ler un conto que lle lera a súa avoa. Non lembraba o título e só sabía que trataba dun neno que vivía só, porque fora abandonado polos seus pais e tiña un único amigo, un falcón peregrino co que se entendía a base de asubíos…

    

      

     O principio 3 di: Dereito a un nome e a unha nacionalidade desde o seu nacemento.

      

     Aquí, Ana María Shua, co seu conto “No mundo dos Seres Estraños”, nos fala dun fillo que lle conta á súa mamá troll que atopa un neno humano que non se reflicte nos espellos. Tiña grandes ollos escuros e non sorría. Examinado por distintos veciños e persoas tratan de saber de onde procede…

   

      

     Principio 4: Dereito a unha alimentación, vivenda e atención médica axeitadas.

      

     Mariasun Landa escribe “Chamarse Elna”, onde unha rapaza e  a súa nai reciben unha invitación moi especial. Cando a nena chega á casa do instituto ve a súa avoa e mais a nai choromicando e lendo a carta unha e mil veces…

     

      Principio 5: Dereito a unha educación e a un tratamento especial para aqueles nenos que sofren algunha discapacidade mental ou física.

      

     O conto de Gonzalo Moure leva por título “A cabeza dun sabio”. Os piollos están a agardar a repartición de cabezas e andan nerviosos, axitados, excitados. Pi era o piollo máis feble de todos, o máis lento porque nacera do último ovo e pensaban que non viviría. O seu pai desprezábao, pero a súa nai, perante a súa fraxilidade, coidábao con tenrura. Pi vía como os seus irmáns saltaban ás cabezas; sen embargo el…

      

     Principio 6: Dereito á comprensión e ao amor dos pais e da sociedade.

     

     No conto “Un pai, unha nai, un gato” Daniel Nesquens fala da historia dun rapaz que non tiña pai nin nai, pero tiña unha casa. E un gato azul, a súa verdadeira familia. O seu mellor amigo. Aos dous gustáballes pasear polas aforas da vila. Ademais o rapaz padecía unha estraña enfermidade que lle impedía falar. A casa onde o rapaz vivía non tiña ventá…

      

     Principio 7: Dereito a unha educación gratuíta. A divertirmonos e a xogar.

      

     O único escritor galego do libro, Agustín Fernández Paz, deléitanos con “O voo das bolboretas”, un conto no que un inmigrante de Senegal abandona coa súa nai a casa do seu país de orixe para reunírense co pai que leva catro anos traballando en España. Un conto de lembranzas: do primeiro día na nova escola, de Sara, a profesora que entra na aula para traballar con el, da noite en que mamá lle di que este curso non podería ir ao comedor…

      

     Principio 8: Dereito a estar entre os primeiros en recibir axuda en caso de perigo.

     

      “Non che pasará nada”. Así se chama o conto que escribe Lorenzo Silva. Nel, Eva foi espertada moito antes da hora acostumada. Eran as cinco da mañá e preguntábase por que a súa nai a obrigaba a madrugar tanto. A nai deixa unha maleta pequena no corredor, xunto á porta da rúa e, sen volverse cara á nena, dille que non se equivocou. Isto a Eva empeza a cheiralle a chamusco e…

     Principio 9: Dereito á protección contra calquera forma de abandono, crueldade e explotación.

      

     Gloria Cecilia Díaz, escritora colombiana, escribe “A transparencia da chuvia”. Lourenzo, un rapaz de clase acomodada, lembra as últimas palabras que lle dirixiu o seu bisavó antes de morrer: “Non esquezas atravesar a luz”. El foi o seu refuxio. Era quen o coidaba cando estaba enfermo, quen o consolaba cando a ausencia dos seus pais se facía moi dura. Un día Lourenzo viu un rapaz moi fraco que corría dun lado para outro tratando de recoller a súa pobre mercadoría esparexida …

      

     Principio 10: Dereito a recibir unha educación que fomente a solidariedade, a amizade e a xustiza entre todo o mundo.

     

     

     O derradeiro relato do libro está escrito por Eliacer Cansino. Co nome de “Confusión” un mozo vese salavado cando enxerga as tendas onde acampan os homes do deserto. Non o coñecen e mírano con desconfianza ao pdirlles axuda. Están dispostos a darlla pero pídenlle algo a cambio. O mozo lembra as palabras do seu mestre : “só é valioso o que se ama”. Rebusca na súa alforxa e saca dela un…

    Dez contos que poñen o dedo na chaga, que nos fan pensar, que alimentan o nos gusto pola literatura.

     Dez contos moi ben editados, magnificamente ilustrados (grande, Emilio Urberuaga), nove deles traducidos por Begoña Varela agás, loxicamente, “O voo das bolboretas” de Agustín, por razóns obvias.

     Un agasallo para o espírito. Un deses libros que deben estar presentes decontino na nosa vida cotiá.

     Achegarse a estas historias fainos, sen dúbida, un pouco mellores.

                                                                                                                              ANTONIO  GARCÍA TEIJEIRO