Mostrando entradas con la etiqueta xan lópez domínguez. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta xan lópez domínguez. Mostrar todas las entradas

viernes, 13 de noviembre de 2020

"Poemar el mar" e "Dijo el ratón a la luna...", dúas reseñas de José R. Cortés Criado en "Un abrazo lector".

 Un abrazo lector

Blog de Literatura Infantil y Juvenil


Dende o seu blog “Un abrazo lector”, José R. Cortés Criado, escritor, investigador, lector impenitente, doutor en Filoloxía Hispánica e especialista en LIX, fai dúas críticas fermosas sobre os libros Poemar el mar e Dijo el ratón a la luna.

Unha enorme satisfacción recollelas en Versos e aloumiños.

Moitas grazas.

 

 

 

Poemar el mar

Texto: Antonio García Teijeiro

 

Ilustraciones: Xan López Domínguez

 

Editorial Anaya

Colección Sopa de Libros

(+ 9 años) 9 €

2018.

Por José R. Cortés Criado.

  

Con este libro su autor consiguió el Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil 2017.

 

El jurado dijo que es un libro cargado de emoción, con una brillante elección léxica, y, además, el mar es el protagonista del mismo. Un mar muy humanizado que ronca, moja, tiene trenzas, que se marea con las olas y que llora y vive espléndidamente sus días entre gaviotas, islas, estrellas y algas.

 

Los poemas muestran la sensibilidad de Antonio García Teijeiro, gran conocedor del mundo infantil y de su literatura, pero sobre todo conocedor de los entresijos de la poesía en el mundo de los pequeños.

 

Si la poesía es un poco la hermana pobre de la Literatura, más lo es en el mundo de la LIJ, por eso es de gran importancia el galardón obtenido por este libro, ya que servirá para acercar los versos a los pequeños lectores de nuestro país.

 

El poeta crea metáforas e imágenes de gran calado que gustan a grandes y pequeños por su sencillez y calidad literaria; también escribe una serie de anáforas cargadas de evocaciones y sonrisas e incluso haikus.

 

En sus páginas podemos leer: “Gaviotas del mar: veleros. / Veleros del mar; espuma.” y “Quiere el mar lo que no tiene / quiere flores de colores / quiere rosas olorosas / quiere ovejas sin orejas / quiere….”

 

Porque “se esconde el mar que sabe sumar pero la resta se le da mal, cuando tiene sueños de luz y de sal y dice me pica el cuerpo por la sal.

 

Leer cada verso es una alegría, te abre la mente a nuevas visiones sobre el mar y sus elementos, ya sean algas o marineros, todos llenos de vida y fuerza poética.

Este libro forma parte de una trilogía compuesta por En la cuna del mar, Palabras del mar y Poemar el mar.

 

Ilustración de Xan López Domínguez

A la gallardía de las palabras hay que sumar el encanto de las ilustraciones de Xan López Domínguez, con ese estilo tan peculiar que lo caracteriza: personajes de gruesas piernas y presencia de multitud de rayitas que dan forma y volumen a personas y objetos que de su mano nacen.

 

Son muy ingeniosos los dibujos de las algas retorcidas, las sirenas y sus olas, las gaviotas con sus embudos en la cabeza, la estrella danzarina o el niño con su velero y muchas otras.

 

Sin duda un buen libro que hará pasar buenos ratos a sus lectores entre palabras y dibujos.

 

José R. Cortés Criado
 

 

 

  

Dijo el ratón a la Luna...
Texto: Antonio García Teijeiro

Ilustración: Xosé Cobas

Antología de Fran Alonso


Editorial Anaya

12 €, (+ 12 años) 2020.

 

 

Por José R. Cortés Criado.

 

 

Hay niños que pasan hambre. / Ciudades contaminadas. / Mucha basura en los ríos, / y en los bosques, y en las playas.” Antonio García Teijeiro: Dijo el ratón a la Luna...

 

 

Fran Alonso ha buceado en diferentes libros de Antonio García Teijeiro para buscar palabras sonoras, retazos de musicalidad, ideas mágicas, sorpresas interesantes... y así dejarnos estos versos únicos cargados de sabiduría.

 


  Comienza la selección con poemas extraídos de un libro de 1988, Nenos (Niños) y finaliza con otros publicados en 2016, titulado Poemar o mar (Poemar el mar).

 

 En sus páginas hay muchas palomas, gaviotas, ratones, números y hasta la Luna; una Luna que recuerda un queso y un ratón que le habla; también una sonoridad que arrastra al lector como esas olas que vienen y van; y unas canciones que nos envuelven, mientras imaginamos un lugar maravilloso donde suceden acontecimientos singulares.

 


 Árboles que hablan, niños que duermen, nanas sencillas, caracoles de plata, veleros, vientos, soles, viajes, hierbas, mares con trenzas, orquestas despistadas, retamas, suelos perdidos y lluvia de enero se entrecruzan con nuestra mente y nos hacen vivir escenas muy especiales.

 

 Y, si todo esto fuese poco, también tenemos onomatopeyas: glu glu, toc toc, pum pum, fru fru; y otras para jugar con las vocales: tararará, terereré, torororó, tiririrí y turururú. Además vamos a encontrarnos golondrinas bailarinas, cuadernos de humo, tortugas que corren mucho, calamares por la tierra, miradas de espuma, lluvias de balas, llantos de montes, ríos y hasta el país del ciempiés, a donde nos llevan algunos versos locos.

 

 El poeta sabe utilizar la magia de las palabras para embarcarnos en un viaje donde lo real y lo imaginario se dan la mano en ese mundo único donde los animales y las cosas se conectan con los niños y participan de un mismo sueño.

 

 Muy buena selección, que recoge una variada muestra del buen hacer del poeta gallego en su más de treinta años dedicados a hilvanar versos con la imaginación, la solidaridad, la convivencia y la diversión.

 

Ilustración de Xosé Cobas

 Estupendas ilustraciones de Xosé Cobas acompañan estos versos. Son sencillas pero cargadas de lirismo. Llaman la atención sus lunas en claroscuro, sus ratones humanizados, sus nubes con sirenas, sus pájaros anidando en una barca, los niños en aparatos voladores, los árboles solitarios, los barquitos de papel, el agua escapando de la copa y hasta un angelito con cara de Bob Dylan.

 


martes, 26 de abril de 2016

" Poemar o mar", a poesía de García Teixeiro desde outro punto de vista. Un artigo de Manuel Veiga





Poemar o mar, a poesía de García Teixeiro desde outro punto de vista


Manuel Veiga Taboada


Coa chegada á madurez, a poesía de Antonio García Teixeiro vaise facendo máis diáfana, até mostrar con claridade a súa principal característica, que non vai provir dos temas. Poemar o mar, o seu último libro, editado por Xerais, na colección Merlín, é un exemplo moi apropiado.
           
        
Manuel Veiga
Neste libro, o último da súa recente triloxía de materia chamémoslle oceánica, hai por suposto peixes, mariñeiros e sereas, pero resúltanos máis fácil que nunca desprendernos destes leitmotiv para descubrir que o verdadeiro traballo de García Teixeiro está centrado, como xa viña mostrando ao longo de boa parte da súa traxectoria, na linguaxe.
           
         Poemar o mar ábrenos, sobre todo, os ollos e os oídos ao ritmo das frases, ao papel da rima, aos xogos coas palabras. Esta liña poética do autor –pois ten outras que se moven nunha clave diferente– converte os seus libros nunha especie de taller literario, no que se reflexiona e se aprende a manexar a lingua non de forma abstracta, non a través de exercicios máis ou menos atinados, senón através dos propios poemas.
É a propia obra a que se abre sobre si mesma para mostrarnos a súa cociña secreta. E faino através das formas básicas e máis importantes da literatura.

      Resulta xa moi sabido polos seus lectores e pola crítica que Antonio García Teixeiro ten un bo ouvido musical que permite que o ritmo sexa case sempre un dos piares dos seus libros. A iso hai que engadir a súa vontade de xogo. Dentro de Antonio hai unha parte infantil que gusta deses enredos coas palabras, de variar e transformar significados, a través da asociación e o azar inconsciente.
           
              Antonio traballa, en xeral, coas figuras máis elementais da retórica. Quérese dicir cos primeiros tropos aos que unha persoa ten acceso e un neno ou nena debe aprender a dominar para converterse en bo lector.
            Facendo un paralelismo coa música, poderiamos dicir que ler este libro, a poder ser en voz alta, representa para un lector en cernes algo parecido a asistir a unha lección de solfeo. Poemar o mar transmítenos, do mellor modo posíbel, é dicir desde a poesía e a súa inherente beleza, a arte literaria e móstranos a ese Antonio máis humilde e, ao tempo, quizais máis valioso, que é o Antonio artesán, acolledor e amábel cos futuros lectores.
           
           

          
          Lonxe, polo tanto, do catálogo de animais e personaxes que caracteriza outra póla moi diferente da poesía infantil, en Poemar o mar non aprendemos moito do mar nin dos seus elementos propiamente ditos. A proba de que o autor non busca, en ningún momento, este tipo de lectura ou de interpretación é que non se afasta nunca dos motivos habituais, desprendidos de singularidade: un peixe xenérico, un mariñeiro xenérico, o fondo do mar, as sereas, a auga salgada, as buguinas. En cambio, dános unha pista sobre a verdadeira razón de ser dos seus versos, ao citar numerosas veces as expresións: verbas, versos, poeta, caderno, papel, recitar, mensaxe, etc.
           
        Os versos de Antonio García Teixeiro conteñen ademais, igual que outros libros seus que inciden nesta mesma liña, un vocabulario tipicamente poético: flores, soños, dozura, vento, andoriñas. Sucede, coma na pintura da Idade Media, na que os motivos acostuman a ser sempre os mesmos: a natividade, a adoración dos Reis, a crucifixión. O poeta, como aqueles pintores que encumiaban a relixión por encargo, estanos dicindo que o tema non é o fundamental, senón a recreación que facemos del. E non só a forma particular de mostralo, senón incluso a técnica que se debe utilizar para escribir-pintar ben. García Teixeiro non é así, nestes poemas, un poeta figurativo, senón un autor que estuda as cores e o trazo e que volve, unha e outra vez, sobre o mesmo tema, probando todos os ángulos de luz baixo os que pode ser mostrado, como nesas series consecutivas nas que Monet representaba, case na mesma posición, as plantas acuáticas do seu xardín de Giverny.
           
        
Antonio García Teijeiro. Foto de Anxo  Cabada
     
     Velaquí un libro, no ronsel doutros do mesmo autor, moi útil para que os mestres contaxien os lectores máis pequenos do pracer de xogar coas palabras. Un pracer polo que os nenos e nenas se senten de seguida atraídos, a pouco que se lles dea a oportunidade. O que está en liza non é só a súa futura capacidade para expresarse, importante en case todas as facetas da vida, senón tamén, como hoxe se sabe, a propia conformación da parte do cerebro que controla a linguaxe. Antonio consegue que ese exercicio se faga através da beleza e da diversión.
           
       Por último, hai que resaltar a boa factura estética e física desta colección Merlín. E, nese marco, encaixan moi ben os debuxos de Xan López Domínguez, un dos mellores ilustradores cos que contamos, algo relevante tendo en conta o bo nivel da maioría. O estilo de López Domínguez, entre a figura, a abstracción e o xogo surrealista, identifícase ben coas intencións do libro.

     Realmente, non era de peixes do que Antonio –e o debuxante– nos querían falar. Se o volvemos ler, dámonos conta de que o propio título do libro era xa ben indicativo.


Ilustración de Xan López Domínguez