ESCAPARATE POÉTICO (CXXIX) Suso Díaz

 

                                           SUSO DÍAZ (Ludos, Manín, Lobios, 1971)

 

 

ODA Á LINGUA (fragmento)

                                                

                                               A Rosalía de Castro

 

Cando o vento moceaba coas cortantes rochas

escribía sentidas e doces verbas,

ía sementando de son os peitos,

ía deixando tan só o sentimento do son no ar

ata asolagarnos infindamente.

Suso Díaz (Foto AELG)

 

Murmuraban os silencios

o verdadeiro sentir que nos agardaba:

pronunciar o que nos ensimesmaba,

pronunciar canto nos fai e perdura de nós

na lingua da terra do mar (…)

 

Lingua de pluma:

froito da semente perenne,

fonte que nunca estiña.

Lingua de Rosalía,

lingua que te alongas en Portugal,

lingua de Pondal,

lingua que emerxías no verso de Camões,

lingua de Curros,

lingua que te pousabas no canto de Miguel Torga,

lingua de María Mariño,

lingua que afloraches os íntimos latexos de Florbela Espanca,

lingua de Castelao,

lingua arraiana do Bento da Cruz,

lingua de Celso Emilio,

lingua de republicanos soños de Nélida Piñón,

lingua de Cunqueiro,

lingua que sucaches o universo nas almas de Pessoa,

lingua de Federico García Lorca (…)

 

 

 

  

CINSAS QUE SE ESPALLAN

 

I

 

Moreas de corazóns loitando cos latexos

coma ondas entregándose ás pedras dos acantilados.

 

O mar embriágase polo seu corpo

arrincando coas mans espidas da xente

a ferruxe do tempo.

 

Todos ficamos sos.

Todo supón unha batalla co medio

que sostén os corpos que se entregan

á vida,

á morte,

baleiros de alma.

 

II

 

Na Fonte do Eido as mulleres choran

pregando polos fillos que levou o mar

a terras impronunciables.

Lavan os panos co xenio contido,

lavan e levan a tristura na humanidade eterna

que esvara polas meixelas engurradas pola pena.

 

No Hudson tamén reza o vento

nas meixelas durmidas dun mariñeiro de escuma,

que prega por volver á terra

adormecido nunha dorna.

 

Cinsas que se espallan

para acalmar a fame do averno

nese lugar onde todo remata,

onde o fin é o fin sen retorno

e abrolla un verso na noite

nun pétalo de amor arrincado.

 

O silencio envólvese no fumo

que se prende ás pedras na lareira arrefecida.

Un calafrío sega o corpo

cando no Hudson naufraga o que respiraba

por esta negrura,

e polas almas amadas.

 

 

 

(Do libro De Ludeiros a Nova York, editado por Medulia Editorial, 2021)

DARDO POÉTICO (LXIX) "Poeta en Nova York", en galego. Lorca, máis preto aínda de nós.

 

Lorca ten mil significados para min. Nel atopei a sensibilidade poética, as imaxes deslumbrantes, a crítica da inxustiza, a delicadeza dos seus planteamentos líricos, o arrecendo da natureza, a percepción da lúa como algo poético sen caer nos tópicos ao uso. Podería seguir. E sigo, lin Poeta en Nova York un mundo de veces. Teño que confesar que a ruptura formal e temática deste poemario coa poesía anterior me produciu un aquel desconcertante. Pero só foi a primeira vez. Axiña notei que unha forza interna me levaba cara a el. Conducíame a perderme entre os seus versos e animábame a penetrar nos seus silencios, nas súas preguntas, nas súas arelas.

 

     Non tardei moito en facer miñas esas arelas e Poeta en Nova York converteuse nun espazo poético e vital indispensable nos meus intereses humanos e literarios. Teño varias edicións deste poemario, algúns deles pola beleza da edición ou polas ilustracións que acompañan os poemas. Cada certo tempo volvo a el. Estou imantado ás súas verbas, as súas imaxes poéticas, ás súas mensaxes descarnadas. Lino por última vez en Nova York cando fun dar unha conferencia sobre a miña poesía ao Instituto Cervantes desa cidade. Lembro a picada que me produciu no meu subconsciente, mentres pasaba as follas e os calafríos que sentín empurrándome a escribir uns poemas -  inéditos polo de agora - a partir dos latexos dos versos lorquianos.

 

Cuns amigos pola gran cidade

     Esta tarde, na miña libraría habitual, descubrín con emoción que a colección Dombate, da editorial Galaxia acababa de publicar a edición en galego de tan magna obra. Non puiden ser máis feliz. Collín o poemario e alí estaban os versos de Federico soando de marabilla na magnífica tradución de Suso Díaz. Abrín o libro e comecei a ler coa emoción de estar lendo algo sublime. E en galego.

     Si, Poeta en Nova York  falaba galego. Que marabilla! Co difícil que é entrar no seu universo poético. Porque moitos dos poemas non son nada doados, esixen un ánimo especial para desfrutar das súas entrañas líricas. Son dunha forza impresionante pero son, tamén, dunha atracción única.

    

      Nunha nota á edición galega, di Suso Díaz, con moito acerto, que “ é imposible non tremer, non sentir o calafrío en cada verso, que percorre o corpo todo para estremecelo, para queimalo co frío da verba que reflicte a crúa realidade da vida onde só hai vida, sen vida”. Palabras sabias de alguén que sente a Lorca moi fondamente, algo que eu comparto de vez. Co poema “Volta do paseo”, o primeiro desa primeira parte que se chama “Poemas da soidade en Columbia University, principiei a ilusionarme.

 

     Que ben soa no noso idioma! Coma exemplo, aquí deixo estes versos que abren un espazo infindo que, como di, Suso Díaz “non pode deixar a ninguén incólume”. Así é.

 

 

ASASINADO polo ceo.

Entre as formas que van cara á serpe

e as formas que procuran o vidro,

deixarei medrar os meus cabelos.

 

Coa árbore de cañotos que non canta

e o nenoco branco rostro de ovo.

 

Cos animaliños de cabeza crebada

e a auga farrapenta dos pés secos.

 

Con todo o que ten o cansazo xordomudo

e bolboreta afogada no tinteiro.

 

Tropezando co meu rostro distinto cada día.

Asasinado polo ceo!

 

                                                                                              

                                                                                                                                            ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO