martes, 14 de noviembre de 2017

ESCAPARATE POÉTICO (CXII) Ángeles Mora






                                    ÁNGELES MORA  (Rute, Córdoba. 1952)






LO QUE OCURRE CON LA LUZ



Hay versos que se encienden
engastados
en la radiante luz
Ángeles Mora
del firmamento
poético.
Despliegan su ancha cola de cometas
atravesando el cielo
con su brillo estelar.

Otros apenas,
con velado fulgor,
alumbran
la sombra ardiente
de una conciencia,
aquí en el fin del mundo:
sólo para tus ojos.


SED


Igual que una emoción
te embarga y te deslumbra
y sólo un leve resplandor
de su luz consigues
que contagie,

así la vida
te guarda tu secreto
día a día,
apenas entreabriendo

los postigos
de su cámara oculta:

destello lento de inquietud
que nos quema
sin consumirse nunca.

Agua en los labios.



EL AYER


El ayer que me hizo
no sé dónde está.
El que me deshizo, sí:
está aquí, conmigo,
presente todos los días.



NUBES


La alegría más alta
siempre esconde una sombra
invisible,
agazapada, de tristeza.
Igual que la melancolía
atraviesa la risa
de esata mujer que juega
con su nieto.




MEDIODÍA


Dejándose mecer sobre las olas,
en el papel del aire
escribía una carta al cielo,
o tal vez a la muerte,
esa nube viajera que guarda
el último mañana,
el instante final.


( Del libro Ficciones para una autobiografía, editado por Bartleby Editores, 2015. Premio Nacional de Poesía 2016 y Premio Nacional de la Crítica 2015).




miércoles, 8 de noviembre de 2017

REMUÍÑO DE LIBROS (35) "Muriel", de María Canosa




Curiosamente, os tres últimos libros de LIX que lin aludían directa ou indirectamente  a figura dos avós: ben a figura do avó (O segredo do avó, de Carles Cano) ou a da avoa ( A batalla da pequena Chañan Curi Coca de Rosa Aneiros e Muriel, de María Canosa).  Non é nada raro, nin moito menos. Ademais, a min resúltame, non só entrañable senón necesario. Non cansarei endexamais de reivindicalos polo seu protagonismo na vida de hoxe e de sempre. Sen avós e avoas todo sería moi distinto. Todo máis triste, máis baleiro.E a literatura fai ben en salientalos.

     Pero en Muriel hai moito máis. María Canosa é unha voz consolidada no mundo da nosa literatura infantil e xuvenil. Escribe con axilidade, emprega moi equilibradamente os recursos literarios (humorísticos, poéticos ou ateigados de tenrura…) e está comprometida coa capacidade de soñar a través da escrita. Ela soña e fai que soñemos coa súa palabra os seus lectores habituais.
     

     Porque Muriel é un convite a loitar polos nosos soños. Unha incitación a darlles cor e non permitir que os afoguen as tebras que nos rodean.
    
     Muriel é un neno que bota de menos a súa avoa. Con ela conversaba, con ela todo era posible. O contacto con ela, as súas enormes bufandas, os contos de inverno que contaba e moitas outras cousas daban sentido á súa vida. Pero un día deixou de estar con eles. Daquela sentiuse un náufrago. Non conciliaba o sono e decote daba voltas na cama enfadado. Sentía o corazón cun tic-tac interminable que lle impedía durmir.
     
María Canosa
     Un día entrou no seu mundo, un leiteiro ben especial, vestido de branco, impoluto, con voz afónica e gastada. Traía un leite diferente, máxico. Chamábase Fígaro. Ao tempo apareceu un raposo, Blim, que axiña sería adoptado coma un animal de compañía. Muriel vivía en Cartaria que era unha vila triste, na que non había moitos nenos. Unha vila que vivía baixo unha néboa mesta, á que non chegaba a luz e, dese xeito, todos se volvían grises. Ao contrario de Martiñeira, lugar repleto de luz e cor, en Cartaria os vecinos vivían sumidos na melancolía e a tristeza que a envolvía.
     
     Con todos estes elementos, a novela vai converterse nunha aventura constante, cuns personaxes moi ben debuxados e entrañables que camiñarán cara a lugares descoñecidos.
     
     María Canosa é unha escritora que pon os sentimentos ben preto do lectorado. E faino paseniño, para que deguste cada frase, cada parágrafo con calma. Como hai que degustar a boa literatura. Os seus personaxes penetran no máis fondo de quen le os seus libros. E isto, xa que logo, ocorre en Muriel, unha narración na que mestura con mestría realidade e fantasía, o ficticio co real. En Muriel hai cor, máis ben unha progresión cromática en función deses soños e esas ilusións que dan sentido a aventura persoal do protagonista. Hai intriga, hai tenrura e nótase o desenvolvemento interior de Muriel. Un, a medida que le e segue a trama,decátase como o rapaz vai medrando a medida que se enfronta ás adversidades que saen ao seu encontro e a capacidade que posúe para ser quen de mirar cara a diante.

    

     En definitiva, boa literatura que crea universos que María Canosa coñece ben e que son  moi ben tratados nos seus libros. Unha novela que nos anima a voar polo ceo dos sentimentos e das ilusións.
     Alegreime moitísimo de que, con este libro brillante, María gañase o Premio Merlín en 2017.Un galardón moi merecido. Xa lle tocaba pola calidade da súa obra e o xurado pode estar satisfeito da súa decisión.

     As ilustracións de Lucía Cobo están en consonancia co texto. Son debuxos tenros, expresivos, dotados dunha sensibilidade evidente. Debuxos que camiñan entre as páxinas con soltura e, á vez, da man dun texto tan suxestivo. Un acerto.



                                                                                    
                                                                                                                                      ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO


sábado, 4 de noviembre de 2017

CUADERNOS DE MACOCA: "¡Qué bien vivís los maestros!"





¡Qué bien vivís los maestros!


  
Antiguamente se oía decir con frecuencia aquello de "pasas más hambre que un maestro de escuela". Habrán cambiado mucho los tiempos porque hoy día no resulta raro escuchar (sobre todo en vacaciones de verano) otra bonita y manida frase: "¡Qué bien vivís los maestros!". Entre una y otra frase ha pasado mucho tiempo y se han producido notables cambios.

  Es obvio que los maestros hace muchos años que no pasamos hambre, pero no es menos cierto que no ocupamos -en lo referente a sueldos- los primeros lugares en el escalafón de los funcionarios públicos y que nuestra labor no tiene hoy día el reconocimiento social que tuvo y que, sin duda, merece.
  
  
Mariano Coronas Cabrero

     A los que sólo se acuerdan de los maestros y maestras, en tiempo de vacaciones, convendría recordarles algunas facetas de nuestro trabajo: tratamos de ayudar a los chicos y chicas que acuden a la escuela a leer y escribir, a que caminen con seguridad por el mundo de los números, a que aprendan algo de la historia y reconozcan la geografía, a que conozcan el cuerpo y el entorno, a pensar y razonar, a relacionarse, a respetar y a compartir, a mantener la curiosidad... Además, mientras dura el curso escolar, nos vemos en la necesidad de hacer los más diversos papeles: de "padres" o de "madres"; de orientadores; de consejeros familiares, en ocasiones; de animadores culturales de la comunidad; de transmisores de valores que casi nadie fomenta pero que todo el mundo echa en falta; de críticos de televisión; de dinamizadores de la lectura; de animadores medioambientales; de defensores y estimuladores de la solidaridad; de modeladores de conductas; de pacificadores de conflictos; de impulsores de la responsabilidad y el trabajo personal; de asistentes; de monitores deportivos, ... Y lo hacemos con todas las dudas y las imperfecciones propias de los seres humanos. Por si fuera poco, si se ve necesario educar a las criaturas en temas como la alimentación equilibrada, los principios constitucionales, la recuperación de los buenos modales, la circulación vial, el respeto a la naturaleza, la prevención de algunas enfermedades o de algunas lacras sociales, etc. el político de turno remitirá a la escuela la necesidad de que en ella se aborden tales temas para garantizar que en el futuro la sociedad y sus ciudadanos sean mejores. Una lista de tareas bastante más amplia de lo que cabría suponer.




     Yo, particularmente, "sí vivo bien como maestro", pero no por lo que algunos piensan: salario, vacaciones, jornada laboral más corta; sino porque me gusta mi trabajo y lo vivo con esa extensión y esas infinitas ramificaciones que lo convierten en apasionante; porque comparto el tiempo diario con la población más joven, con los ciudadanos y ciudadanas a los que más les brillan los ojos cuando descubren cada día cosas nuevas que no sabían, con las personas que más avidez y deseos de aprender muestran. Con estas matizaciones, estoy dispuesto a escucharme lo de "¡Qué bien vivís los maestros!" varias veces cada día, agradeciendo de paso que la ciudadanía se acuerde tanto de sus maestros y maestras.




(El País, 2 de septiembre de 1999)             

martes, 31 de octubre de 2017

ESCAPARATE POÉTICO (CXI) Miriam Ferradáns





                        MIRIAM  FERRADÁNS  (Bon /Bueu. Pontevedra, 1982)





PERTENCEMOS  a un lugar escuro chamado casa
onde só compartimos as derrotas e o sangue
que ás veces se derrama por un chan sen lousas.
Miriam Ferradáns

Intentamos o fogar pero a soga
é demasiado forte.

Somos unha familia de lazos que matan
e ninguén parece coñecer a diferenza.






O seu é o nome da pantasma,
ninguén pode pronuncialo sen arder.

Como podemos sobrevivir sen a beleza?
Pretenden obviar a túa existencia, negarte.

A memoria é amérela,
regresar á impertinencia, ao espazo necesario
onde doe.
Aprendemos a observar o fulagor
o percorrido,
negar o raio, evitar a sombra.
 
A memoria tamén se oxida
pero existe.

Ningún pai debería enterrar un fillo,
ninguna nai debería enterrar un fillo,
eles, tampouco.






NINGÚN paxaro é feliz entre as redes pero
quen pode liberarse da forza que o cativa?







Na presentación do libro
É difícil entender á tribo,
pertencer sen ser devorado.

Foi primeiro a posesión,
eramos seus antes da chegada.

Os paxaros esvoazan tempestades,
as mesmas que destrúen
as súas ás contra as reixas.

É difícil a tribo, levar o seu nome.

Eu podería derramar todo o meu sangue.

O amor é salvaxe.





(Do libro Nomes de fume. ( XXIX  “Premio Nacional de poesía Xosé Mª Pérez Pallaré”) editado por Espiral Maior. 2017)

viernes, 27 de octubre de 2017

ESCAPARATE POÉTICO (CX) João Manuel Ribeiro






                 JOÃO MANUEL RIBEIRO (Oliveira de Azeméis. Portugal. 1969)






SE EU DE TI  NÃO ME TRICOTAR

João Manuel Ribeiro


Ontem não tive tempo de ler-te os versos sosegadamente
     a noite ardilosa pariu o cansaço eu fiquei a ver-te
desmurar a cal da folha branca e a entorpecer as sílabas
     tu és um país de mel e eu vivo longe em exílio
os poemas em que me sento são canções de saudade e desejo
     nas margens desta babilónia seja de cinza e perdição
       este meu exílio se eu de ti não me tricotar







MAIS CORTANTE DO QUE QUALQUER FACA


       Reclino-me no silêncio que puseste à cabeça
e estendo as mãos para um qualquer murmúrio que te pesa
               dizes devagar os sentidos
          inverso modo de desaguar  a dor
      imagino tantas vezes a morte dinamitada
a vida assim é mais cortante do que calquer faca
                  sobre a cor branda dos días.







TRAVESSIA  INVISÍBEL


     Prepara a travessia invisível dos frutos
     dentro de quem nasce, mesmo se nada
acontece de transparente no amâgo da luz.

     O rumor do silêncio atravessa a matéria
   com que o poeta ceifa os días fugazes.





Xulio García Rivas. "Paisaxe II". Acrílico
SEMENTE BRAVIA


Lembra o chão onde cresceu a efémera flor
       da paixão respira o perfume da terra
intenso cultivo de soluços e temperanças
entrega os braços à faina dos gestos maduros
     põe os pés na aridez do deserto quente
e desamarra os desejos da água e das fontes
     morre semente bravia rente ao coração
   e renasce na dádiva simples e quotidiana






(Do libro Notícias fugazes do amor, editado por Busílis. 2016)



Ilustración de Gabriela Sotto Mayor