 |
| Ledicia Costas |
A súa autora, Ledicia
Costas, tiña daquela vinte e un anos. Lembro que iso si non me pasara
desapercibido.
E Ledicia Costas,
amante dos proxectos audiovisuais, da poesía, da narrativa, ou sexa, da boa
literatura en calquera dos seus xéneros, foi consolidando a súa maneira de
escribir. Foi medrando, como persoa atenta ás chamadas silenciosas dos
sentimentos e continuou coa paixón de escribir.
O ano 2012 foi un ano
literario para ela moi especial. Saíron do prelo dous libros marabillosos: A
novela xuvenil, O corazón de Xúpiter (Edicións Xerais de Galicia) moi premiada,
e un poemario magnífico, unha viaxe interior profunda cara ao seu interior,
Xardín de inverno (Ed. Everest).
Para min, esa novela e
o libro de poemas demostraron a capacidade de unir dúas facetas importantes das
súas inquedanzas literarias: prosa e verso.
volvo atrás
e
os medos empezan
a
agromar da area
son
proxectís de frío
que
se incrustan na cerna
da
perfecta muller mecánica
tic-tac,
tic-tac,tic-tac…
Son uns versos duros,
reflexivos, desacougantes. Pero é poesía pura, directa. Poesía sen idades, que
saen á luz nunha colección dirixida á mocidade. Está claro que van dirixidos
aos bos lectores de poesía teñan a idade que teñan.
O corazón de Xúpiter é
un experimento temático e literario moi intelixente. Muda de cidade Isla,
comeza de cero. Viaxa polo espazo a través do telescopio, inventa o nick de
Casiopea para entrar nos foros sobre astronomía que tanto lle interesaban. Alí
coñece a Xúpiter, que sabe moito das estrelas, manteñen longas conversas ata
ben entrada a madrugada e sente a necesidade de saber todo del, quedan para
coñecerse en persoa… Unha novela moi aconsellable pola súa calidade literaria.
Ledicia e mais eu
quedamos a tomar un café (eu, un chocolate) na cafetería que tempo atrás había
na Casa do Libro. Intercambiamos algúns libros e Ledicia pareceume unha persoa
coas ideas ben claras. Logo volvemos a vernos en La Cuchufleta e seguimos coas
conversas iniciadas no noso primeiro encontro. Sentinme moi a gusto falando con
ela. É unha persoa agradable que fai que o tempo voe.Ama fondamente a
literatura, participa en numerosos actos literarios e, estou seguro, ten un
futuro moi brillante dentro deste terreo tan difícil da escritura.
Pedinlle para Versos e
aloumiños un texto. E ela non o dubidou. Acabo de lelo, fermoso, emotivo. Sen
máis, escribo esta introdución. Un pequeno achegamento a Ledicia Costas, de
quen se deben ler as súas obras.
Se cadra, non estaría
mal comezar por este texto e continuar, deseguido, cos seus libros. De verdade
que paga a pena facelo.
Grazas, Ledicia, por
estas liñas tan interesantes.
 |
| Con Ledicia Costas en La Cuchufleta |
O
tamaño das emocións
Ás veces, na vertixe que é a miña vida, busco un
ángulo no que recollerme, un recanto onde poder desafiar ao mundo un instante.
É aí cando os pulmóns teñen a súa oportunidade. Dilátanse ata case a rotura,
expándense nun movemento elástico que me fai lembrar aquelas gomas negras coas
que xogaban as nenas á hora do recreo. Saltaban sobre elas, enredaban e
desenredaban as súas pernas, enroscábanse nunha arañeira imposible. Eu
observaba. Observaba sempre, desde fóra. Hoxe, tantos anos despois, sigo
observando. As cousas mudaron moito. Polo menos, por dentro.
Non sei reflexionar sobre a literatura sen regresar
á infancia. Diso mesmo falaba Fina Casalderrey o pasado venres, na lectura do
seu discurso de entrada na Real Academia Galega: Desde os refachos do corazón ata onde habita o imaxinario.
Emocioneime con ela (sen chorar, eu acostumo a tragar as bágoas, son desas
persoas que sente por dentro en lugar de por fóra). Todo isto vén a conto do
tamaño das emocións. Estou convencida de que as persoas que vivimos creando
constantemente, sentimos distinto. E ás veces é complicado manexar ese volume
denso de cousas que se enroscan no estómago. Sucedeume de novo, unha vez máis,
a semana pasada. Con Fina, como dicía, mentres escoitaba o seu discurso. Pero
tamén noutro lugar ao que regresei despois de 16 anos. Ese espazo que adoito
transitar literariamente de xeito case obsesivo, e tamén no meu recordo. Tanto
tempo despois, volvín pisar o instituto no que estudei de adolescente e todo me
veu grande. Excepto os espazos, que eu recordaba amplos, e resultaron ser
minúsculos. Escribín Unha estrela no
vento hai xa moito. E todas e cada unha das súas páxinas foron concibidas
sentada nunha daquelas cadeiras verdes. Os anos pasan sobre os libros de
distinta maneira. De súpeto eu xa non tiña 16 anos. Xa non estudaba terceiro de
BUP, xa non era aquela rapaza introvertida que lía a Kafka e a Lorca no tempo
libre e que escribía novelas ás agachadas.
De súpeto estaba diante do alumnado, falando de cousas de antes. Da razón de escribir Unha estrela no vento, da verdadeira orixe da historia, da importancia dos lugares, de como hai cousas que se arrastran para sempre de xeito inevitable. E todo ía como tiña que ir. Ata que soou o timbre, chegou a hora do recreo e o mundo adquiriu outra dimensión. Leváronme a un pequeno despacho e presentáronme a unha rapaza xitana que estuda terceiro da ESO e que padece unha importante xordeira que a obriga a asistir ás clases cunha intérprete. A súa profesora (a muller que me levou de cabeza á literatura galega a mediados dos anos noventa e a quen admiro profundamente), advertíramo: é unha rapaza especial. Emocionouse moito co libro, sobre todo con Reina, a xitana da que se namora o protagonista. Cando tiven a aquela alumna diante, derretinme (por dentro, por suposto). Ela case non podía falar: “estoy tan emocionada que no puedo hablar”, díxome desde os seus catorce anos. “Me tiembla todo. Para mí es muy fuerte hablar contigo”. E entón
tamén eu
comecei a tremer. Porque ser xitana, padecer xordeira, faltar a clase varias
veces á semana pola digna vida de feirantes que levan os seus pais e empeñarse
en continuar estudando pese a todas as dificultades, é un exemplo de
superación. Por medio da súa intérprete e da súa mestra souben que chorou con Unha estrela no vento, que a devorou
nunha tarde, que nunca un libro a fixera sentir así. Ela estaba tan nerviosa
que só facía mirarme desde os seus ollos grandes. Eu falei. Falei e falei: da
literatura, da integración, da felicidade de compartir momentos como aquel. E
cando rematou o recreo e a conversa, o mundo empezou a xirar de novo, pero a
outra velocidade.
 |
| Fina Casalderrey |
De súpeto estaba diante do alumnado, falando de cousas de antes. Da razón de escribir Unha estrela no vento, da verdadeira orixe da historia, da importancia dos lugares, de como hai cousas que se arrastran para sempre de xeito inevitable. E todo ía como tiña que ir. Ata que soou o timbre, chegou a hora do recreo e o mundo adquiriu outra dimensión. Leváronme a un pequeno despacho e presentáronme a unha rapaza xitana que estuda terceiro da ESO e que padece unha importante xordeira que a obriga a asistir ás clases cunha intérprete. A súa profesora (a muller que me levou de cabeza á literatura galega a mediados dos anos noventa e a quen admiro profundamente), advertíramo: é unha rapaza especial. Emocionouse moito co libro, sobre todo con Reina, a xitana da que se namora o protagonista. Cando tiven a aquela alumna diante, derretinme (por dentro, por suposto). Ela case non podía falar: “estoy tan emocionada que no puedo hablar”, díxome desde os seus catorce anos. “Me tiembla todo. Para mí es muy fuerte hablar contigo”. E entón
 |
| Franz Kafka |
Estas son as mellores cousas que me dá a literatura.
Hai momentos inesquecibles, case todos da man de lectoras e lectores que fan
que todo teña sentido. Aínda que ás veces, polo camiño, non deixe de
preguntarme unha e outra vez que fago eu no medio deste vórtice e desta especie
de carreira sen meta definida.
 |
| Federico García Lorca |
Creo que non poderei esquecer xamais a esta alumna,
que dilatou o tamaño das miñas emocións ata a extrema. Levareina comigo para
sempre. Dentro, por suposto. Onde se gardan as cousas que de verdade importan.
LEDICIA COSTAS.
