Mostrando entradas con la etiqueta reseñas. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta reseñas. Mostrar todas las entradas

martes, 23 de marzo de 2021

FAÍSCAS (7) "Entrar no suxestivo mundo de Alberto Manguel"

 




Foi falando por teléfono co meu amigo Juan Carlos Martín Ramos, cando saltou o nome dun mago dos libros, dun mago da lectura, das bibliotecas e da forza innata que os bos títulos posúen. Refírome a Alberto Manguel. Confeso sentirme fascinado polos libros deste home, un intelectual que non deixa de reflexionar sobre o acto lector e os seus universos exquisitos.

 

     Contábame o meu amigo que acababa de ler un volume contaxioso deste erudito cosmopolita e políglota, Mientras embalo mi biblioteca. Este arxentino-canadense que, cando Borges estaba case cego, lle lía ao mestre no seu domicilio varias veces á semana durante catro anos.

 

    Un non pode esquecer a súa obra Una historia de la lectura, nin o seu Diario de lecturas que forman parte dese acervo literario que nos infunde o amor polos libros. El mergúllase dun xeito emotivo neses lugares chamados bibliotecas e cunha curiosidade exemplar, non exenta de erudición e amenidade, transporta os lectores e lectoras para que comprendan esa teima do home por coleccionar libros. Manguel, director da Biblioteca Nacional de Arxentina, acaba de doar 40.000 volumes da súa propia biblioteca ao concello de Lisboa, que a instalará nun pequeno pazo que vai acoller o futuro Centro de Estudos de Historia da Lectura.

 

     Foi Alberto Manguel a quen lle escoitei algo que subscribo totalmente. A lectura como acto de rebeldía. Así é e así o penso eu. Nestes tempos de tecnoloxía que nos invade -ás veces dun xeito esaxerado- por todas as partes, o feito de ler conleva un espírito de subversión á orde establecida pola sociedade. A través deses obxectos marabillosos dános unha resposta ao baleiro que nos anega con bastante frecuencia. Alberto Manguel ten unha relación fetichista cos libros. Isto explica o enorme tamaño da súa biblioteca, que morreu e renaceu unha chea de veces cos seus diferentes cambios de domicilio. Como director da Biblioteca Nacional de Arxentina tivo que aparcar as diversas facetas da súa vida como ensaísta, narrador, antólogo, tradutor, crítico e editor para dedicarse a algo que non lle gusta, ser administrador.

 

     Sempre resulta altamente enriquecedor ler as entrevistas que lle fan, porque ofrece opinións moi suxestivas para os que amamos a lectura como pracer. É consciente de “que as bibliotecas teñen que recuperar o seu rol na sociedade, rol que foi desprazado polos bancos e polas entidades financeiras” ( De El Cultural). Crítico e centrado nos docentes afirma que “a miúdo os profesores encargados de inculcar a paixón lectora non  len e os rapaces non son parvos”. E continúa o seu argumento dicindo que “a lectura é un acto de rebeldía. É unha resistencia ao rabaño, á estupidez, a iso que a sociedade de consumo nos inculca. Que non somos abondo intelixentes para acceder ás cousas máis fermosas, máis importantes. Temos que aprender a atopar sistemas para negar esta gran mentira”, recolle Fernando Díaz de Quijano, nun artigo en El Cultural de El Mundo. Non despreza os novos formatos de lectura e non dubida en afirmar que “a biblioteca debe adaptarse decontino ás necesidades cambiantes dos seus usuarios”. Así pensa. Así respira Alberto Manguel, unha persoa que contaxia (verbo que me gusta moito conxugar) o amor polos libros. Está convencido de que, con eles, a sociedade pode ser algo máis xusta e todos un pouco máis felices.


                                                                                                                                 ANTONIO  GARCÍA TEIJEIRO


martes, 5 de mayo de 2020

"MURDER MOST FOUL", NOVA CANCIÓN DE BOB DYLAN

E, de súpeto, no medio de toda esta situación tan estraña de confinamento forzado na casa por mor da pandemia global, vai Bob Dylan e publica unha nova canción, "Murder Most Foul". E non é unha canción calquera, senón un tema de case que 17 minutos que xira arredor do escuro a aínda non esclarecido asasinato de John Fitzgerald Kennedy en Dallas no mes de novembro de 1963. Segundo lle comentou alguén ao propio Dylan, ese foi o día no que comezou a xeira do Anticristo, o día no que a alma de toda unha nación foi arrincada, o intre que sinalou o inicio do declive de toda unha cultura. Nesta canción, a primeira orixinal que Dylan saca á luz en case oito anos, dende ese excelente disco titulado Tempest, o de Minnesota reflexiona sobre o magnicidio e trae o pasado ao presente a través da súa visión crítica. É unha canción épica, apocalíptica, recitada máis que cantada por unha voz de Dylan que adquire a personalidade dun vello bardo que nos fala do pasado para que non o esquezamos e o apliquemos ao presente, deixando tamén algúns comentarios moi interesantes sobre ideas das que hoxe tanto se fala como a de verdade ou a de liberdade. Nun vídeo que publicou non hai moito na súa canle de YouTube, Antón García-Fernández ofrece un comentario crítico sobre este "Asasinato moi vil", analizando os múltiples contidos e as moitísimas referencias musicales e culturales que atopamos na súa letra. Por se vos interesa, podedes ver o vídeo de Antón premendo nesta ligazón.

domingo, 5 de junio de 2011

Reseña de Lupe Gómez sobre Recendos de aire sonoro


En el suplemento "Lecer", que aparece en las páginas web de los diarios Galicia Hoxe y El Correo Gallego, la poeta Lupe Gómez acaba de publicar, bajo el título de "O gramófono sensible", una reseña del libro Recendos de aire sonoro, de Antonio García Teijeiro. Nos hacemos eco de dicha valoración crítica, llena de lirismo y de sensibilidad poética, en la que Lupe Gómez describe el poemario de Antonio como una colección de “pequeños poemas para celebrar la sensibilidad musical de los gramófonos. Son pequeñas joyas hechas con palabras sencillas, emocionantes, sinceras. El autor se convierte en un niño que se sorprende con todas las maravillas de los instrumentos musicales”. La reseña destaca la perfecta conjunción de texto e ilustraciones que caracteriza el libro, además de poner énfasis en la musicalidad de unos poemas que celebran el ritmo y los diferentes sonidos de los instrumentos que componen una orquesta. Así, Lupe Gómez concluye que “si los gramófonos se detuviesen nos quedaríamos sin nada en las manos [y] si Antonio García Teijeiro dejase de imaginar sinfonías lindísimas para los niños, estaríamos un poco mudos, un poco ciegos”, pues, en su opinión, los poemas contenidos en Recendos de aire sonoro se acercan “a la esencia de la poesía”. Podéis acceder al texto completo de la reseña en gallego en el siguiente enlace.

jueves, 2 de junio de 2011

Biblioteca esencial de Antonio García Teijeiro II: En voz baixa (Xerais, 1998)


Por A.G.-F.

No por tratarse de uno de los textos menos conocidos de su autor debemos considerar que En voz baixa, la segunda novela de Antonio García Teijeiro, es una obra menor. Ni mucho menos. Publicada en 1998 por Edicións Xerais dentro de la colección Fóra de Xogo, En voz baixa es una propuesta ciertamente innovadora que se sale de los parámetros normalmente preestablecidos en la literatura juvenil. En la historia de Roberto Núñez Veiga, contada en primera persona por el protagonista, un adolescente que se confiesa a media voz ante el lector, descubriendo los espacios más recónditos de su vida personal, se dan cita la narrativa, la poesía, los relatos intercalados, la prosa poética y, por supuesto, la música. Bob Dylan, Led Zeppelin y The Doors, entre otros, conforman la banda sonora que acompaña a Roberto, ayudándole a reflexionar en los momentos más difíciles y sirviendo como contrapunto a las diversas vivencias del personaje, desde una relación con su padre que está marcada por el silencio hasta el descubrimiento del amor junto a Lucía, una compañera de la escuela por la que Roberto siente algo especial. Y en medio de todo esto, ese hermoso y a la vez enigmático cuadro que aparece en la portada, obra de la pintora y amiga del autor María Antonia Pascual, que funciona como leitmotivo fundamental de algunos de los textos literarios intercalados en la historia de Roberto.

A lo largo de la novela, Roberto irá enfrentándose a diferentes situaciones dentro de la esfera familiar y social que irán determinando su personalidad y su universo particular y que le llevarán a descubrir su propia vocación literaria, así como el hecho de que, a veces, la realidad no es exactamente como parece e incluso aquellas personas más cercanas a nosotros pueden depararnos sorpresas importantes. La interesante aunque inusual estructura de En voz baixa exige, si cabe, una mayor atención y un mayor esfuerzo por parte del lector que desee adentrarse en el relato íntimo, por veces casi susurrado de Roberto, un personaje en el que, sin duda, se vislumbran retazos de la propia biografía del autor.

domingo, 29 de mayo de 2011

Biblioteca esencial de Antonio García Teijeiro I: Versos de agua (Edelvives, 1989)


En esta sección iremos reseñando periódicamente aquellos títulos que, en nuestra opinión, resultan imprescindibles dentro de la trayectoria literaria de Antonio García Teijeiro. Empezamos la serie hoy con Versos de agua.

Por A.G.-F.

Publicado en 1989 por Edelvives, Versos de agua fue el primer poemario de Antonio García Teijeiro escrito en castellano, y tras más de veinte años disponible en librerías en varias ediciones y reimpresiones, es todavía hoy uno de los libros de mayor éxito del autor vigués. Como podemos inferir según su título, Versos de agua es un poemario en el que el lenguaje fluye como la corriente de un río, marcado por una concepción lingüística fundamentalmente lúdica y por las asociaciones eufónicas de palabras o sonidos. Esto puede verse con claridad en ese poema que describe una “orquesta que orquestea” y que empieza:

Pianea la trompeta.
El piano violinea.
Los violines escondidos
trompetean oboean.


Y, por supuesto, la música, como suele ser nota dominante en la obra poética de Antonio, ocupa un lugar principal en el poemario, trufado de referencias musicales y de versos que aúnan poesía y música. El siguiente poema ilustra perfectamente las posibilidades creativas que la escala musical ofrece al poeta:

Do re mi
violines porque sí.
Fa sol la
violines porque sa
Si si do
violines…
¿por qué no?



Como se puede observar, aquí el sonido prima sobre el sentido del poema, que debe ser leído por el puro placer sonoro que puede derivarse del lenguaje. Y aunque esto no es así en absolutamente todos los poemas que componen el volumen (“Estaban los pastores” o “Mi abuelo compró una barca” son ejemplos de textos que más bien evocan situaciones y personajes), el juego poético con el lenguaje que marca la poesía infantil de Antonio está ya claramente presente en este libro, que es una de sus primeras obras.

El poemario, ilustrado elegantemente por Teo Puebla, fue traducido al gallego con el título de Cacarabín, cacarabón (1991) y fue merecedor de importantes distinciones como su inclusión en la lista de los 100 mejores libros del siglo XX elaborada por la Fundación Germán Sánchez Ruipérez. Sin duda, más de dos décadas después de su primera edición, Versos de agua sigue siendo una de las mejores introducciones a la obra poética de Antonio García Teijeiro.

Teo Puebla, el ilustrador de Versos de agua

martes, 22 de febrero de 2011

Verbas de sal bajo la mirada crítica de Armando Requeixo


Una nueva propuesta literaria de Antonio García Teijeiro ha salido al mercado recientemente bajo el título de Verbas de sal, un volumen publicado por Edicións Xerais en la colección Merlín. En este nuevo libro, un cuento poético dirigido a los lectores más pequeños con ilustraciones de Alberto Vázquez, Antonio explora una vez más el valor y la magia de la palabra, así como la fuerza y el poder evocador de la poesía.

El pasado 5 de febrero, el prestigioso crítico Armando Requeixo publicó en su blog
Criticalia una reseña de Verbas de sal que reproducimos a continuación en su versión original en gallego.


Un presado de verbas de sal
Por Armando Requeixo


Que Antonio García Teijeiro é un dos nosos máis destacados autores infantoxuvenís é algo que, entendo, pode concitar o acordo xeral.

Volve demostralo agora regresando á actualidade literaria coa publicación na veterana Colección Merlín de Edicións Xerais de Galicia do relato Verbas de sal, ilustrado fermosa e suxestivamente por Alberto Vázquez.

Verbas de sal é unha deliciosa historia de amizade e fe no valor da Palabra. Un alegado a favor da Poesía nestes tempos paupérrimos nos que o telelixo o fagocita todo.

Dos non poucos acertos desta delicada narración quedo, sobre todo, con dous: a habelencia para servirse da figura do narrador / autor implícito en apelacións e apóstrofes directos dirixidos ao público lector que saben gañar o seu favor e complicidade e, tamén si, o acaído manexo da selección léxica e das solucións estilísticas de García Teijeiro, quen sen renunciar ás luzadas metafóricas, os xogos de palabras, os símiles xenuínos e a poesía, non por iso barroquiza un texto que, como ten sempre ben presente, vai dirixido aos primeiriños lectores autónomos, idade suficientemente temperá como para non escurecer en demasía unha historia que pretende, antes nada, envolvelos coa súa fantasía, a súa auréola máxica.

Verbas de sal de Antonio García Teijeiro é a proba máis palpable de que a boa literatura, cando o é de verdade, fai das nenas e nenos felices lectores e dos adultos que pareceron esquecer tal condición novamente cativos.

Para acceder a este texto en Criticalia, el blog de Armando Requeixo, haz click aquí.