A BUTACA DO LECTOR (9) "Carrusel", de Berta Dávila

Mentres lía esta marabillosa novela de Berta Dávila, o lector pechaba os ollos e sentíase viaxando nun carrusel, coas súas subidas e baixadas, coa alegría e a tristeza que, o que estaba a ler, lle producían. Imaxinaba nesta novela, claramente de autoficción, que a autora – a quen o lector adora – estaba nun cabaliño á beira del e enchía de autenticidade cada parágrafo que se lle cravaba no seu interior.

    Porque Carrusel, que así se chama a novela, era algo máis que unha novela. Era a busca persoal dunha narradora que facía da enfermidade, das desilusións, de certas contradicións un motivo para seguir respirando.

    

O lector era consciente de que estaba a ler unha novela necesaria para quen a escribía. Unha novela de perdas, de procura constante da tranquilidade que precisamos todos para sortear os atrancos que a vida nos pon continuamente. En definitiva, de atoparse a si mesma para continuar  no carrusel da vida.

A narradora está ateigada de conflitos, persoais e externos, que a descolocan e que teñen orixe no pasado e queren persistir no presente.

A narradora, pensa o lector, só comeza a sentirse plena cando se decata que pode escribir.literatura. E na escrita acada o gozo que se lle esconde día a día.

Carrusel é un relato da vida. Unha vida complicada que a narradora tingue de poesía. De reflexións profundas que a axudan a seguir cara adiante.

Son vivencias que deixaron cicatrices na súa alma e das que quere repoñerse. E só a través da literatura e da maternidade, finalmente conseguida, a narradora consegue dar sentido a unha existencia cargada de pantasmas.

     É unha novela, segue a pensar o lector, de enfermidade (familiar e persoal), de loita continua que pon no futuro a meta a conseguir.Para iso, terá que clarexar o presente.

     A narradora quere comprender un pasado turbio e só nese futuro, tras aceptar o presente, está a súa salvación.

     A narradora precisa o acougo roubado polas circunstancias que a apreixan. Mais non perde endexamais a esperanza porque comprende que quedan situacións positivas para vivir.

     É unha novela de superación das adversidades – sobre todo as doenzas mentais que a condicionan -, de reverter feitos negativos, de non deixarse vencer por todo aquilo que a fere.

     Cando remata a novela, o lector está convencido de ter lido unha historia fermosa e dura. Amable, ás veces, e que o chega a sacudir por dentro.

Fica pensativo co libro pechado. A narración deixouno exhausto, pero feliz porque albisca o horizonte algo máis limpo.

Literatura tirada da vida. Vida na literatura, sostén de luz que precisa para ser máis feliz.

     E o lector quere un pouco máis á autora do libro. Como debe ser.

     Por iso decide, polo momento, baixar do carrusel.

REMUÍÑO DE LIBROS (51): "A pel do mundo", de Berta Dávila.

TÍTULO: A pel do mundo.

AUTORA: Berta Dávila.

ILUSTRACIÓNS: Alba Cid.

EDITORIAL: Galaxia. Colección: Árbore.

Berta Dávila, unha das novas voces poéticas e tamén narrativas destacadas dentro da nosa LIX, achégalles aos lectores a partir de doce anos este interesante e atraente poemario.

     A pel do mundo é un conxunto de vinte e nove estampas persoais,  a xeito de retratos poéticos, baixo o título de antropónimos de nenas e nenos que serven de coñecemento pero tamén abren a vía da reflexión do mundo no que vivimos.

     Trátase dunha viaxe cultural, xeográfica e persoal de vinte e nove protagonistas que representan as diferentes maneiras de vida dende a perspectiva  da ollada infantil .  Vinte e nove olladas do mundo circundante, pequeno pero básico para comprender a idiosincrasia particular dos diversos protagonistas.

     Protagonistas que soñan con abandonar o mundo de tonalidades grises, onde as máscaras da hipocrisía, a maldade, a miseria e a explotación cobren todo, e poder  atinxir o de cores rechamantes no que cadaquén poida ter voz e soños.

ADISU: “E cando lle preguntan de onde vén,/de onde son eses ollos seus/negros coma carbóns/pensa sempre/que o fogar son dous brazos de nube/e unha voz de cristal que di ”meu neno”.

OLIVIER: “Olivier é especial/desde o día que aprendeu da poesía/ que non é necesario/ correr coas pernas,/ cando se pode voar coa cabeza/ prendida no ronsel dun verso máxico.”

GIULIA: “E polas rúas estreitas/da cidade pantano/camiña desexando/non esquecer xamais/que ela é a principesa verdadeira/entre todos os bailes de mentiras/cos que está feito o mundo/no que vive.

     

     Explotación, miseria, emigración, ritmo frenético das sociedades industrializadas pero tamén a tenrura, o agarimo, o amor á natureza e o poder evocador das palabras teñen cabida nestes versos. Esa ollada-esponxa que cativa cuns versos carentes de rima pero cheos de ritmo nos que se debullan os gustos culturais e o amor pola lingua xunto ás reivindicacións sociais dos menos favorecidos.

     Versos necesarios para que a rapazada sexa consciente do mundo no que vive e amplíe a súa visión cara á humanidade tendo  o coñecemento como base imprescindible para crear un futuro máis xusto.

     Diferentes niveis de lectura, para os máis pequenos é un achegamento a diversas culturas e os textos explicativos que aparecen ao seu carón axúdaos non só a entender a pluralidade de vidas, senón tamén a situar no atlas xeográfico o país correspondente. Para os lectores de máis idade é unha porta aberta cara á reflexión.

     Alba Cid, na súa faceta de ilustradora, achega uhas ilustracións expresivas e detallistas , acordes co ton textual.

                                                                                                                         ALBA  PIÑEIRO

UN CURSO DE FORMACIÓN INDISPENSABLE EN COMPOSTELA

Dirixido por Blanca-Ana Roig Rechou (Universidade de Santiago de Compostela), coordinado por Marta Neira (Escola U. CEU de Maxisterio, Vigo) e Isabel Soto (Centro R. Piñeiro para a Investigación en Humanidades) e organizado pola Universidade de Santiago de Compostela, a AELG e o Centro Ramón Piñeiro, tivo lugar na Biblioteca Novacaixagalicia da cidade compostelana o X CURSO DE FORMACIÓN CONTINUA. LITERATURAS INFANTÍS E XUVENÍS IBÉRICAS E IBEROAMERICANAS.

Este curso tiña como finalidade formar e informar o alumnado dunha temática, as Literaturas infantís e xuvenís dos ámbitos lingüísticos ibéricos e iberoamericanos, normalmente excluída ou poco ofertada, nos plans de estudo das licenciaturas, diplomaturas e graos, malia a transcendencia fundamental que teñen na formación lectora e na expresión escrita na sociedade das Tecnoloxías da Información e Comunicación (TICs).

Intervención de Carlos Negro

Nesta edición, o tema específico que se tratou foi “PREMIOS LITERARIOS E DE ILUSTRACIÓN”.

A parte virtual desenvolveuse dende o 3 de xuño ao 8 de xullo. A parte presencial, do 9 ao 12 de xullo.

Ao longo destes tres días  houbo informes dun interese indubidable. Participaron persoas tan representativas como Jesús Díaz, Gemma Lluch, Xabier Etxaniz, Laura Guerrero (México), João Luis Ceccantini (Brasil), Liliana Dorado (Hope College.EE.UU.), Jose António Gomes (Portugal), Ana Margarida Ramos e Sara Reis da Silva (Portugal), Fernando Fraga de Azevedo (U.Minho) e, por suposto, Eulalia Agrelo (Galicia).

Con Agustín Agra

Celebráronse  encontros con Maite Carranza, Mariasun Landa, Rita Taborda, Jacobo Fernández, Mar Guerra, Teresa González Costa, Carlos Negro, Agustín Agra ou Marcos Calveiro aos que  moderaron ou cos que falaron persoas tan documentadas como  Marta Neira, Mar Fernández, Pilar Bendoiro, Carmen Ferreira, Mónica Álvarez, Isabel Mociño ou Laura Blanco.

Destacar unha mesa dun nivel case único: a que formaron  os catro Premios Nacionais galegos. Paco Martín, Xabier P. DoCampo, Agustín Fernández Paz e Fina Casalderrey,  conversaron entre eles, contáronse anécdotas simpáticas, houbo moito humor e foron moderados (cando podía) por Lali Agrelo.

Tamén houbo un encontro cos ilustradores Federico Fernández, Pablo Otero e Ramón Trigo cos que conversaron Isabel Mociño e Laura Blanco.

Dous talleres de creación: literaria, a cargo de Dores Tembrás; de ilustración dirixido por Pablo Otero.

Non faltaron tampouco unhas sesións de música e contos, a cargo do Equipo de animación á lectura de Kalandraka Editora.

Conversando con Berta Dávila

  Deixo para o final a miña participación no Curso.

O mércores 10 de xullo, mantiven unha conversa cunha persoa moi especial, Berta Dávila. E digo especial, porque aquela nena de once anos a quen lle entreguei un premio escolar nun encontro na escola, hoxe é unha magnífica poeta, fixo un interesantísimo traballo sobre a miña obra e leva o ensino e mais a poesía moi fondamente no seu interior. Lede, por favor, Raíz da fenda, un duro e, á vez, entrañable poemario.

Berta e mais eu falamos de todo o que atinxe ao acto de escribir, a miña opinión sobre a poesía, o traballo da poesía nas aulas, os premios literarios e tentei darlles aos asistentes unhas liñas de actuación para que os seus futuros alumnos e alumnas non pasen polas aulas de costas á poesía.

Rematei cun recital da miña propia obra e contestei algunhas preguntas que me fixeron.

Foi un acto fermoso, porque sentín a maxia poética na sala.

Vou rematar cun pequeño poema que recitei na miña participación. É de Coplas, un dos meus primeiros poemarios, editado por  Galaxia no ano 1988 e reeditado pola mesma editorial en 2008. Dediqueillo a Berta Dávila, porque sabía que lle encantaba esta copla que denuncia.

 

Alborece nesta fraga.

Alborece neste val;

mais non alborece nunca

para aquel que non ten pan.

Un poema que, por desgraza, segue a ter vixencia hoxe en día.

                                                                                                                   

 

Con Carlos Negro ao remate da súa magnífica intervención

 E remato con dúas fotos curiosas que teñen, entre si, uns catorce anos de diferenza. fanme moita ilusión que figuren neste artigo sobre un Curso que resultou interesante e necesario.

 

Con Berta Dávila

Con Berta Dávila

                                                                                                                   Antonio García Teijeiro