REMUÍÑO DE LIBROS (61) "Lúa en Ningures", de Beatriz Maceda

TÍTULO: Lúa en Ningures.

AUTORA: Beatriz Maceda.

ILUSTRACIÓNS: Laura Veleiro.

EDITORIAL: Xerais. Colección: Merlín.

     A escritora e mestra Beatriz Maceda achégalles aos lectores a partir de nove anos esta historia real, que nos debería facer reflexionar ante a situación vivida pola súa protagonista e familia, ao ter que fuxir da súa terra, o seu fogar, o seu país por mor da guerra. É a historia da incerteza, do horror, da devastación física e moral contada a través da ollada infantil de Lúa.

 

Beatriz Maceda. (Foto de Eduardo Castro Bal)

     Lúa non entende que sucede, por que o avó (alguén tan especial e necesario para ela) non quere marchar con eles, por que teñen que deixar o seu mundo coñecido por un Ningures onde as palabras: refuxiados, fuxir, guerra, enfermidade, morte, paz, amizade, miseria, inhumanidade... van enchendo o seu mundo infantil, non coma mostras de riqueza léxica, senón como sinais da barbarie que crea outro mundo cheo de sufrimento.

Será grazas, en boa parte, ás palabras e aos seus debuxos como consiga coa axuda dos seus amigos, darlle certa cor á contorna tan gris na que sobreviven. Palabras procedentes dos seus recordos cando eran felices e tanto o seu pai (profesor) coma a súa nai (ilustradora) tiñan ese brillo nos ollos, que tanto bota en falta, xunto coa complicidade e a tenrura do avó. Deste garda un tesouro, O Principiño,cuxas verbas permitiranlle crear faragullas de luz nesa atmosfera onde a hipocresía se está asentando.

 

Ilustración de Laura Veleiro

     Trátase pois dun fermoso, aínda que duro, alegato do beneficioso da lectura coma detonante antibélico, en prol da humanidade. Escrito cunha prosa directa e estruturado en oito capítulos curtos polos que transcorre a trama e nos que os lectores sentirán moi próxima a historia. Ademais conta ao final cos dez principios da Declaración dos Dereitos da Infancia, que demasiadas veces se esquecen.

     As ilustracións de Laura Veleiro danlle vida e cor á historia, focalizada sobre todo nos seus personaxes.

“Un refuxiado é unha persoa que se ve obrigada a abandonar o seu país por causas políticas, por unha guerra...”Páx.23.

“...e lembrei esa frase do Principiño que di: Pregúntome se as estrelas se iluminan co fin de que algún día cada un poida atopar a súa.”Páx.25

“Xa ninguén lembra a Declaración de Dereitos da Infancia?Xa ninguén lembra que todos os seres humanos somos iguais?”.Páx.80

“A Declaración aprobouse o 20 de novembro de 1959, de maneira unánime, polos setenta e oito Estados que daquela formaban parte da ONU.

Ten razón Lúa, co paso do tempo hai cousas que se van esvaecendo. Pero de nós depende que non sexa así.”Páx.126

                                                                                                                                        ALBA PIÑEIRO 

A LUZ DAS PALABRAS (50) Beatriz Maceda Abeleira

Coñecina tras ler o magnífico libro O álbum de Garrincha, publicado pola editorial Galaxia na colección “Árbore”.

     

     

     
     Fútbol e, sobre todo, unha sensibilidade especial para tratar o tema da inmigración atopamos nas súas páxinas. O valor do ser humano como tal, e a necesidade de  integración na sociedade tan diversa que nos toca vivir están ben presentes na historia.  Literatura e valores da man.

     

   

Beatriz Maceda Abeleira

 Beatriz Maceda Abeleira é unha muller sensible a todo o que significa arte. Fai literatura porque o necesita. Ama a palabra literaria con paixón. Isto é algo que compartimos.

     

     E, coma min, a música forma parte da súa vida dun xeito intenso.

     Beatriz tiña que espallar a súa voz, a súa luz en Versos e aloumiños.  Aceptou encantada a nosa petición. Beatriz Maceda  Abeleira é xenerosa e escribiunos un texto fermoso. Un texto evocador, persoal con pingas de tenrura e jazz.

     

                                                   Gozade del, como merece.

A man de Miles Davis

“Non toques o que está, toca o que non está”  (Miles Davis)

As estalactitas de xeo colgaban dos tellados das casas. A Terra Chá era así en inverno. Miña nai metíame a cabeza nun gorro de lá que se chamaba “verdugo”, nome ben feo para un gorro de nena.

    

     Eu, iniciaba a viaxe diaria cara ao colexio cada día, como se fora o primeiro, e acostumaba a inventar o camiño. Cheguei a facelo montada nun unicornio que levaba unha estalagmita de xeo en forma de corno na cabeza.

    

     No medio do camiño estaba “el chalet”, o único en toda a vila, de aí que o chamara todo o mundo así.  Sempre pasaba por diante del apurando o paso.

    

     Unha tarde,volvín do colexio pola rúa que daba á parte de atrás da casa. No balcón, estaba sentado un home cun chapeu branco e da súa boca,saía fume como da cheminea dun tren. Quedei parada observándoo  e foi cando escoitei  aquela música.

    

     Anos mais tarde, merquei o meu primeiro disco de jazz, “Kind of blue” de Miles Davis.

     Blue and Green, era a peza que soaba nunha casa imaxinada para darlle máis  emoción  ao camiño.

                                                                                                BEATRIZ  MACEDA  ABELEIRA

TRES LIBROS DA COLECCIÓN "ÁRBORE" DA EDITORIAL GALAXIA, QUE CONVÉN COÑECER NESTAS DATAS.

A colección Árbore  (tan querida para min) da Editorial Galaxia continúa con paso firme a súa andaina dentro do panorama da LIX galega.

     Un sempre está a agardar a saída de novos libros da colección, porque achegan moito aos lectores dende diversos puntos de vista.

     E agora que comeza o curso, os mestres e mestras deben ir tomando nota para que as boas lecturas estean presentes nas aulas.

     Tres son as novidades de Árbore que queremos salientar hoxe.

     

     Para lectores de 8 anos en diante, temos un fermoso libro de Enric  Lluch, Almas de algodón, traducido do valenciano ao galego de xeito magnífico por María Dolores Villanueva Gesteira.

     

     Nel atopamos a Carlos, un neno con discapacidade intelectual, a quen os seus pais, os mestres e os amigos intentarán facilitarlle a integración. Non vai ser fácil ata que aparece a figura dun vello misterioso, Tobías, que , a través da maxia e da imaxinación , fará que todo sexa máis doado para o rapaz.

     

     Un libro de literatura, que expresa uns valores determinados , nunca de maneira artificial. As realidades diversas que poboan a nosa sociedade son utilizadas na literatura, demasiadas veces, de maneira insubstancial, ben afastadas do obxectivo fundamental dunha obra literaria: que esteticamente sexa interesante, que estea ben escrita e, en definitiva, que sexa LITERATURA. E isto sábeo ben o autor que convida a reflexionar sobre moitos temas: a integración, a non discriminación, a imaxinación para saber como enfrontarse ao mundo, a función da familia etc. Mais non o esquezamos: todo isto será perfecto se, por riba de todo, notamos que o literario debe prevalecer sobre o demais. Enric Lluch teno claro e permítenos gozar dunha historia ben fermosa.

     

     Emocionante a proposta de Tobías cando invita a ler cos ollos pechados. Poética e imaxinativa.

    

     E non esquezamos a obriga de valorar e entender nos demais (e en nós mesmos) as virtudes e limitacións que todos temos. Algo que queda moi ben reflectido neste precioso libro.

     

     A partir dos 10 anos, atopamos outro libro altamente recomendable: O becho que quería comer á avoa, de Rocío Leira.

     

     Sempre gustei das historias , por outra banda tan comúns na LIX, que contan a relación dos nenos cos avós ou avoas. Ademais, son homenaxes merecidas a esas persoas que nos últimos anos tanto loitaron por levar adiante a familia en condicións moi difíciles.

     

     Rocío Leira cóntanos a historia de Sara, unha nena que adora á avoa, que mantén con ela unha relación tenra, aberta e chea de afecto. Son felices xuntas. Gozan das pequenas cousas da vida. Pero un día as cousas comezan a cambiar: semella que un becho quere comer a boa muller.  A tranquilidade altérase, aparece a preocupación na casa e a nena está desconcertada.

-          Pásache algo, avoíña?  Por que non me fas cóxegas?  Por que non ris?

Eu collinlle os beizos e estriqueillos para arriba, pero a avoa non se movía. E logo comezaron a caerlle babas polos beizos, coma se fose escuma…

   

     Un relato dun tenrura extraordinaria, escrito con sinxeleza, que nos presenta a enfermidade e a posterior perda dun ser querido dun xeito literario, con delicadeza, con naturalidade. A morte, tema tabú non hai moito tempo, xa se comeza a contar nos libros de lectura. A morte, un feito moi próximo aos seres humanos,  que a LIX xa incorporou aos variadísimos temas que nela se tocan. Libro moi recomendable.

      

      E tamén para lectores de 10 anos en diante, aparece o libro O álbum de Garrincha, da escritora coruñesa Beatriz Maceda Abeleira. Un libro que fai do fútbol unha razón para enfrontarse a unha sociedade hostil e que pode servir moi ben para entender o mundo no que vivimos.

    

     O álbum de Garrincha conta a historia dun neno que chega a Galicia procedente do Brasil, porque os seus pais herdan unha casa e queren ofrecerlle unha vida con mellor futuro. João, o protagonista, deixa atrás as súas vivencias americanas: as favelas, as excursións ao mato Grosso co seu avó, os partidos do Botafogo…e terá que asumir a nova realidade, algo que non vai ser sinxelo. Pelexas, problemas cos compañeiros, a dificultade de facer amigos non farán doada a integración.

     

     Nesta difícil situación aparecerá o fútbol para aliviar os problemas. Con Garrincha coma ídolo e tras ser convidado a entrar nun equipo local coñecerá a Xabi, que se converterá no seu amigo e con el dará un xiro enorme na súa existencia.

     

Este foi Garrincha, un futbolista cunha historia dramática.

     Aos que nos gusta o fútbol e, ao tempo, desgústanos moitas das cosas que o rodean, esta historia énos moi interesante. Porque, co fútbol polo medio, e deixando a un lado as banalidades que contén, podemos atopar a camaradería entre mozos e mozas, ademais  de valores coma a superación polo esforzo, a xenerosidade, a forza para vencer adversidades tanto físicas coma psicolóxicas, é dicir, o fútbol, coma escola de vida que tamén o é.

     

     Un álbum de recortes do seu pai trae á vida de João a Garrincha, un futbolista brasileiro, mítico, cunha capacidade inmensa para superar as eivas físicas que tiña. Garrincha suporá para el a ollada ás súas raíces e a lembranza do xogador vaino axudar a vencer moitos obstáculos.

     

     Unha historia que se le con gusto, que anima a pensar e a considerar o ser humano como un suxeito capaz de superar os problemas e relacionarse cos que o rodean, se se lle achegan referencias sólidas.

     Tres propostas literarias, estas de Árbore, que se deben ter en conta á hora de pensar en lecturas para os nenos e nenas que comezan un novo curso.

                                                                                                         

Ilustración de Laura Beleiro para "O álbum de Garrincha".

                                                                                                                        ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO