FAíSCAS (8) "Helena Villar Janeiro e Carlos Labraña e dous libros para gozar da literatura"

 

Estaba mergullado nun libro excelente de Héctor Abal Faciolince, Fragmentos de amor furtivo, cando recibo dous títulos de dous autores (autora e autor que admiro fondamente: Helena Villar Janeiro e Carlos Labraña.

      Debo recoñecer que me chamaron a atención as cubertas tan alegres e atraentes e, fixándome quen os escribía, decidín facer unha parentese na lectura do escritor colombiano e ler os libros recibidos un tras o outro.

A fuga de Guillermo, que así se chama o conto de Helena, é unha historia dunha tenrura (apoiada polo gran traballo de Luz Beloso) que te aloumiña na súa lectura. Guillermo é un rapaz, un personaxe dun conto mediocre que se chama Guillermo, o pelador de mazás, un neno que un día decidiu marchar deste libro tan aburrido, porque se sentía triste a mercé dun rato, e que, cando estaba a piques de casar coa princesa, pasaba case todo o tempo pelando mazás e recibindo ordes dunha bruxa que o atrapara collendo leña no monte. Guillermo chega a unha Residencia de Tempo Libre, e fica desorientado. Pero vai coñecer unha boa señora, algo solitaria, e vaise estabelecer unha relación fermosísima entre eles. 

     Coa mestría que a caracteriza e cunha fina sensibilidade, Helena Villar Janeiro escribe unha historia emocionante que resulta un pracer ler e, ao facelo, pasas un tempo moi feliz. Ler un libro desta muller é un acto de alegría polo xeito tan entrañable de crear literatura.

 

     O segundo libro é unha obra de teatro. É Carlos Labraña todo un especialista para crear pezas que a rapazada poida representar. Contra o reloxo é o seu título. Unha historia no que o tempo (medido ou non) é o protagonista na figura de don Pedro, un vello reloxeiro que, ao quedar viúvo, decide pechar a súa reloxaría porque o cansazo o domina.

Ao velo tan deprimido, a súa filla Xulia decide darlle unha sorpresa para animalo. Polo medio, uns personaxes curiosos (e non moi espilidos) Tic e Tac preparan un roubo case imposible.

En Contra o reloxo (coas simpáticas ilustracións de Fonso Barreiro) hai moito humor, moita tenrura, algunha caricatura de comportamentos humanos e unha claridade textual que permite ao lector ou lectora gozar do que le, imaxinalo nun escenario e sorrir, un verbo que nos é negado demasiadas veces.

      Teño que aplaudir o labor da Editorial Galaxia pois está a publicar poesía e teatro, algo non moi habitual, por desgraza. É algo que se agradece, tendo en conta a importancia de tales xéneros e o pouco que se valoran. Neste sentido a colección Árbore é todo un exemplo.

E recoñecer, unha vez máis, a traxectoria de Carlos Labraña, multipremiado con toda xustiza, por esa teima de poñer nas mans dos docentes uns textos tan suxestivos como necesarios.

Tras gozar destas dúas novidades, volvín a Abad Faciolince e a desfrutar deses dous amantes que, en Medellín, se pechan na ficción do seu pasado para non sentir o medo do presente.

 

                                                                                                                                             Antonio García Teijeiro

REMUÍÑO DE LIBROS (60): "Non trabes na lingua", de Antón Cortizas Amado

TÍTULO:  Non trabes na lingua

AUTOR:  Antón Cortizas Amado

ILUSTRACIÓNS:  Pepa Prieto Puy

EDITORIAL:  Galaxia.  COLECCIÓN: Árbore

Canta necesidade temos de que a literatura tradicional non se perda e estea presente nas nosas vidas! Resulta primordial ir recuperando as nosas adiviñas, as nosas cancións, as nosas lendas, as cantigas de rolda e berce, as mentiras e demais.

 

     

     Nestes tempos nos que todo está informatizado, ter libros que nos recorden unha boa parte do noso patrimonio cultural é de agradecer. Que a rapazada cante, diga en voz alta, xogue nos patios á calor destas pezas populares, lonxe de parecer unha ilusión, ten que ser unha realidade. Non son un inxenuo. Creo no progreso, pero o progreso ha de mirar cara atrás e conservar o patrimonio cultural da sociedade. E a literatura oral  é un tesouro que debe chegar aos máis novos. Non se pode esquecer endexamais. Nada custa programar nos momentos de lecer certas actividades coa poesía tradicional como eixe.

     

Antón Cortizas Amado (Foto: Diario de Ferrol)

     
     Antón Cortizas Amado é un escritor moi preocupado polo uso das palabras. Un escritor que basea unha parte importante da súa obra neste xénero marabilloso. O mesmo escribe romances fermosísimos, que recompila xogos populares dun alto valor socioliterario que nos achega no mundo das adiviñas ou dos trabalinguas etc.

     E de trabalinguas vai este volumen, Non trabes a lingua, que vén de tirar do prelo a editorial  Galaxia na súa colección Árbore. Un bo número de pezas divididas en tres apartados que levan por nome: Trabalinguas argallados na lingua da miña lingua con doces palabreados, trabalinguas escoitados na melodía da lingua cos ollos arregalados e trabalinguas inventados xogando coa lingua na escola da nosa lingua. A estes tres apartados engádenselles unha bibliografía e un cuarto espazo, coas páxinas en branco: trabalinguas argallados por ti porque tes unha lingua que quere que xogues con ela sen fin, para que os nenos e nenas escriban as súas composicións de seu ou as aportacións que poidan facer.

     

     Non pode ser máis vivo este libro. Antón Cortizas sabe xogar coas palabras pois é consciente de  que son  un ben grande e dan moitísimas posibilidades de achegalas ao corazón das persoas. Porque, que sería de nós sen a lingua pouco coidada ou maltratada ou esquecida? Unha desfeita, sen dúbida,  e Antón ben o sabe e dános exemplos acaídos para que xoguemos con ela e comprendamos o tesouro que é mantela viva.

 Velaquí un exemplo: Non hai xaxún / de xenos nin xatos, / hoxe xantamos / con Xonxa e con Xurxo / xamón con xenxibre, / tamén xaramagos, / potaxe de xarxa / e meixón con caxato. / Xa sei que o menú, / que se ben se le, / non ten moito xeito, / mais ten moitos xes.

     Ou este típico de Carnota, nunha liña moi coñecida,  que di: Eu teño unha boneca / pescuepelicrespa / o que a despescuelipelicrespará / bon despescuelipelicrespador será.

     

     
     Un libro cheo de espírito lúdico, de protagonismo das palabras tan reviradas coma xogantinas, que Pepa Prieto Puy acompaña cunhas ilustracións en consonancia cos textos.

     Que o poder da palabra nos guíe polos camiños da vida e saibamos valorala na súa xusta medida.

                                                                                                                                    ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

REMUÍÑO DE LIBROS (36) "O príncipe carpinteiro", de Manuel Uhía

TÍTULO: O príncipe carpinteiro.

AUTOR: Manuel Uhía.

EDITORIAL: Galaxia .Colección: Árbore.

A editorial Galaxia achégalles aos lectores a partir de dez anos este conto cuxa autoría pertence a un home de ampla e recoñecida traxectoria dentro do mundo da ilustración da LIX das nosas letras.

    

     Trátase de Manuel Uhía, pintor, ilustrador, escritor, deseñador gráfico, colaborador con diferentes editoriais, medios de comunicación e axencias de publicidade, ademais de guionista e director de documentais de natureza submarina. Desta vez, preséntase coma autor por partida dobre, ao ser o creador tanto do texto coma das ilustracións.

     O príncipe carpinteiro cóntanos a historia de Rodolfo VI, un neno espelido e con inquedanzas que para nada teñen que ver cos obxectivos depositados nel, mesmo antes de ter nacido, por parte do seu avó e rei de Paspalia, Gumersindo II.

 

Manuel Uhía

     Ao longo de oito capítulos curtos imos descubrindo a historia pasada do protagonista, cuxa nai, Priscila, na súa mocidade xa dera mostras de ter unha personalidade diferente a todas as princesas do seu tempo, negándose a acatar a vontade paterna de casar cun rico herdeiro. Este impulso de rebeldía non lle servirá para atinxir os seus desexos e co paso do tempo, non terá máis remedio que obedecer e casar co que será o pai de Rodolfo VI. O rei Gumersindo II coidaba que co nacemento do seu neto chegaría ao seu reino un pouco de tranquilidade, pois el sería o herdeiro de todo. Pero a realidade non se puxo de acordo coas ilusións e Rodolfo VI, a medida que ía medrando, tamén se ía afastando do que, a priori, debería facer un futuro rei: cazar, cabalgar e ser un home de armas. Porque o noso protagonista agocha un segredo que habita na parte máis afastada e, xa que logo, prohibida do pazo e que se descubrirá ao final e suporá, a diferenza da súa nai e avó, a realización dos seus soños.

     O feito de que estea narrado cunha prosa fluída e sustentada sobre todo nos diálogos, onde non falta o humor, atrae a atención do lector á vez que o convida a interpretar os personaxes focalizados nas vivas ilustracións.

                                                                                                                                                    ALBA  PIÑEIRO