FAÍSCAS (31). Reflexións do poeta gaditano Jenaro Talens sobre o poema e a acción

 

En Versos e aloumiños gústanos reflexionar e axudar a facelo a todas e todos os que se achegan ao noso blog-revista.

 

Buscamos sentencias, afirmacións, palabras, en definitiva, de poetas que valoramos positivamente sobre o universo poético en xeral.

O importante, para nós, é conversar, provocar o pensamento amplo e crítico sobre os achegamentos da poesía na sociedade. Estes achegamentos son moitos e moi variados.

Acadar que cheguen ao máis profundo de cada lector ou lectora convértese nun obxectivo que sempre nos marcaremos.

 

Nesta entrega é o poeta e doutor en Filoloxía Románica, Jenaro Talens, un dos nosos poetas favoritos, que posúe unha ampla e coidada obra, quen nos fai pensar sobre a función do poema e a acción que pode promover.

Jenaro Talens (de crebas.gal)

Un poema nunca derrubará un muro, pero si pode facer que alguén asuma como necesaria a tarefa de intentalo coas súas propias mans.

Un poema é unha análise en estado bruto, sempre racionalizable a posteriori, e, como tal, unha proposta para a acción.

 

e engade o poeta nacido en  Cádiz en 1946, doutor en Filoloxía Románica:

 

O que non pode ser dito é o que un poema debe arriscarse a dicir.

                                                                          

                                                                                             

                                                                                   Do libro Poesía ¿Eres tú? (Ediciones Hiperión)

 

                                                                                                         

ENTREVISTA - CONVERSA ENTRE ANTONIO VENTURA E ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO NO "VI ENCUENTRO INTERNACIONAL DEL LIBRO ILUSTRADO" (Cantabria)

Un momento da entrevista de Antonio Ventura a Antonio García Teijeiro

Os días 23/24/25 de abril de 2026 celebrouse en Cantabria o VI Encuentro Internacional del Libro ilustrado, organizado polo Grupo Peonza en Unquera.

Baixo o nome de Misterios de Tejos, houbo durante estes tres días unha enorme actividade consistente en encontros en centros educativos e residencias de maiores, conferencias, palestras, actuación musical e conversas.

Neste último apartado tiven a satisfacción de ser entrevistado polo escritor e editor Antonio Ventura, a quen xa coñecía dende bastante tempo e que publicara con el dous libros na colección Sopa de Libros da editorial Anaya: Os nosos versos e Caderno de fume.

O acto non puido ser máis entrañable. Antonio preguntoume pola miña obra, pola miña vida, lin varios poemas e rematamos o acto lendo a Celso Emilio Ferreiro.

Eu lin en galego o poema Longa noite de pedra e Ventura fíxoo en castelán.

Foi un acto entrañable que chegou ao público con emoción.

Aquí, embaixo, está o audio da conversa para todas e todos aqueles que lles interese.

Como é costume en Versos e aloumiños gravouse coa fin de que quen o desexe poida escoitar a entrevista na súa totalidade.

FAÍSCAS (30) Unha reflexión de William Faulkner sobre a POESÍA

 

Moitos escritores e escritoras, filósofos e mesmo poetas levan reflexionando sobre o valor da poesía, a súa xénese, a súa presenza nos diversos momentos da historia; sobre o papel que deben desenvolver os e as poetas na sociedade en que viven.

Algúns dan definicións específicas; outros prefiren non definila .

Pero a poesía vive a través dos séculos e está presente no día a día se chamamos ás portas dos poemarios; os poetas non se agochan, viven preto de todos e todas nós.

E sempre están os versos abertos a seren partillados con quen os precisan.

Nesta faísca, podedes ler o que a tal efecto escribiu o gran novelista estadounidense, William Faulkner sobre ela.

Todo un símbolo do que debe ser a función dos e das poetas perante o seu compromiso co ser humano.

William Faulkner

Isto di Faulkner:

A voz do poeta precisa non só ser o rexistro do home, pode ser ademais un dos seus piares, os piares que o axudarán a resistir e prevalecer.

FAÍSCAS (29) : Así reflexiona JAIME SABINES sobre o que é para el a poesía.

 

Ai, a poesía, que necesaria é nestes tempos de loucura motivada polos de 

sempre: os bárbaros poderosos que buscan beneficio económico e de poder 

destruíndo vidas sen importarlles o máis mínimo!

Di o poeta mexicano Jaime Sabines que “La poesía sirve para sacar la flor de las cenizas”.

Noutro texto do mesmo autor podemos ler o seguinte:

 

O poeta mexicano Jaime Sabines (Foto Círculo de Poesía)

Más que una vocación, la poesía es un destino. En ella se encuentra un cincuenta o sesenta por ciento de oficio, de rigor, de disciplina. Un poeta es una gente “descarnada”, es decir, una persona que va por el mundo sin piel, con la carne viva. Por lo tanto, las cosas que suceden le afectan más que a otros. No tiene nada que lo cubra, que lo proteja, y entonces, como respuesta a la vida, se da a la poesía. Un ejercicio impúdico, en el que el hombre se tiene que desnudar para escribir. Darse totalmente en cuerpo y alma. Hay que tener el oído bien despierto, alerta los ojos y toda la piel al descubierto. El instante en que usted escribe es de verdadera comunión con las personas y con la vida. Hasta con los muebles y las cosas. Escribir es el verdadero sentido de la vida. La poesía es liberadora. Sobre todo de las tensiones humanas. Creo que uno es como una caldera que está ardiendo y que va aumentando la presión cotidianamente, hasta que explota o hasta que se le abren las válvulas. La poesía es una de las válvulas que tenemos para liberar la caldera de la presión que vivimos, tanto de la alegría como del dolor. Las palabras llegan. ¡Ellas llegan! ¡Muchas veces ellas llegan aunque no las llame, pero me doy cuenta al momento de escribir!

 

                                                                  (Do  libro Poesía ¿eres tú?. Ed. Hiperión

Audio da presentación de POEMÁFOROS de Celso Emilio Ferreiro

 

De esq. a dereita: AGT, X. Ferreiro e Xabier Romero

Xa falamos nunha entrada anterior do novo poemario de Celso Emilio Ferreiro, Poemáforos, que, publicado por Elvira/Luscofusco, aparece na colección Moraima, dedicada a rescatar do esquecemento unha serie de poemas do poeta celanovés baixo o coidado do seu fillo Xavier Ferreiro.

 

Pois ben, o venres pasado, día 20, o libro foi presentado na Asociación Évame-Oroza e contou coa participación de Ferreiro, do editor Xabier Romero e de Antonio García Teijeiro.

 

Falouse do poeta, do seu compromiso con Galicia e coa poesía e léronse aforismos contidos no poemario.

 Como é habitual nestes casos, a palestra foi gravada en audio e Versos e aloumiños ofrécea a continuación.

Oxalá lles interese.

"POEMÁFOROS", UN NOVO TÍTULO DA COLECCIÓN "Moraima", de CELSO EMILIO FERREIRO (Editorial Elvira).

 

Non pode ser máis interesante a colección Moraima que a Editorial Elvira, no seu selo Edicións Luscofusco, está a recuperar poemas inéditos do gran Celso Emilio Ferreiro.

Despois do volumen co que iniciaba a devandita colección, Pido unha patria ao mundo, acaba de saír no prelo o segundo (haberá outros) título: Poemáforos.

Poemáforos é poesía ao xeito de pensamentos aforísticos cunha temática variada e recorrente na poesía de Celso Emilio: Galicia, emigración, os intelectuais do seu tempo, o poder, o desterro, a cultura, o amor, a amizade etc.

Aforismos que se sitúan do lado incorrecto, politicamente falando, no seu tempo e no tempo de hoxe.

Son aforismos   con toda a intención política e ideolóxica posible.

 

Cheos de belixerancia, moitos anos esquecidos, son unha mostra evidente do compromiso que cos seres humanos tivo sempre o poeta celanovés.

Manuscrito de dous poemáforos contidos no libro.

Son un canto á liberdade. Son unha ocasión perfecta para sentir o seu pensamento moi dentro do lector ou lectora.

Son, en definitiva, o reflexo dunha respiración viva que sinala, que acariña e que remove conciencias.

 

Leamos algúns deles:

 

O INDIFERENTISMO DA POESÍA

 

O indiferentismo da poesía

esteticista, non ten outro fin

que o de esmorecer a conciencia

ética; é dicir, a preocupación política.

 

 

OS CONFORMISTAS

 

Explicarlle a realidá real

a certa xente é tan inútil

como botar auga nun cesto.

 

 

PAUL ELUARD DICE

Paul Eluard dice

que o país era máis importante

que a poesía.

Estou dacordo,

pro o home non vive somente

das cousas importantes.

 

 

A POESÍA COMPROMETIDA

 

A poesía comprometida debe

fundamentarse neste principio:

 

A palabra como liberación.

 

 

A EMOCIÓN DUNHA CONFERENCIA COMPARTIDA NA FIL DE GUADALAJARA EN MÉXICO

Con Marta Estévez na presentación da conferencia

A conferencia Una experiencia viva para introducir la poesía en la escuela, que impartín na FIL de Guadalajara, foi unha excusa marabillosa para calibrar as emocións que a poesía produce en todas aquelas persoas que fan da sensibilidade unha manera de vivir e sentir a vida.

Poesía en voz alta. Poesía compartida. Poesía que seduce. Poesía que transmite e nos fai moito mellores.

Un motivo máis sentín para facer dos versos o epicentro dos sentimentos nas persoas.

A xente detíñase, escoitaba, estaba seducida pola beleza das palabras. Sentaba e escoitaba e participaba e emocionábase.

A poesía cobraba vida e dáballela ás persoas que se introducían nela. Había moito de catártico, de emocional, de sentir máis alá dos versos e de recoñecerse tan fráxiles como estimulados a non deixar de vivir.

Son experiencias que cativan, que nos fan ver con otros ollos -os do corazón- todo o que nos rodea.

Entre o balbordo da Feira, sentímonos illados e cubertos por emocións multicolores. Era a propia vida dicindo en voz alta que precisabamos do recollemento poético para saborear os días.

Que fermosas vivencias arredor dos grandes poetas recitados para cada un de nós!

Era a demostración da forza e o contido de poemas moi belos que sacudía a nosa alma. Era o amor e a dozura compartida sen prexuízos.

 

Ben, pois esa emoción, ficou recollida no audio que se pode ler de seguido.

Versos e aloumiños ofrece ca gravación dun acto realmente marabilloso.

m

AUDIO DA CONFERENCIA "Hablemos de LIJ y la importancia de la ética y la estética en nuestras obras", na FIL de Guadalajara ((MÉXICO)EmotividadeE

Curiosidade

A miña estadía en Guadalajara (México), na súa inmensa e magnífica Feira Internacional do Libro, foi unha fermosísima experiencia que non esquecerei endexamais.

 

Sete actos en cinco días plenos de interese por parte do público, intensidade poética, participación moi alta de mexicanos/as, de diversas idades, en cada un deles e a satisfacción absoluta ao comprobar a capacidade de asombro do público que pasou polas distintas salas en que se falaba de literatura, educación, pedagoxía e de poesía especialmente.

Participación

 

Poemas en voz alta compartidos, preguntas, exposicións orais e todo un conxuntos de elementos afectivos que resultaron de cada una das ponencias.

O día 4, impartín una conferencia, cuxo título rezaba así:

Hablemos de LIJ y la importancia de la ética y la estética en nuestras obras.

Emotividade

Compartir con especialistas e co público en xeral a miña visión do que é positivo e do que debemos ter en conta á hora de escribir para a infancia e a adolescencia, resultou un enorme pracer. E os poemas en voz alta resoaron con emoción e foron partillados con agarimo polos asistentes á mesma.

Coa querida escritora Marta Estévez

A conferencia foi gravada en audio e Versos e aloumiños ofrécea aquí embaixo para todas e todos os que teñades curiosidade por escoitar o que alí aconteceu.

 

POEMA DE ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO DEDICADO A PACO IBÁÑEZ

 

Paco Ibáñez

                              A PACO IBÁÑEZ

                                             Todo en él es poesía  (AGT)                           

                                   

                                      Esa voz que rasga el aire

                                       y acompaña  una guitarra,

                                       ¿dice mentiras? ¿desaires?

                                       ¿o busca tibias mañanas?

 

                                       ¿Dicen mentiras las cuerdas

                                       o tal vez dicen verdades

                                       las cuerdas de esa guitarra?

                                       ¿O las mentiras son versos…

                                       canciones arinconadas,

                                       canciones con horizontes,

                                       canciones como miradas?

 

                                       En medio del viento muestras

                                       las razones del poeta.

                                       En medio del viento escondes

                                       las miserias y tristezas.

                                       La poesía es en tu boca

                                       más de todos

                                                          y…¡más nuestra!

 

                                                                                             

                                                                         ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

 

Paco Ibáñez e Antonio García Teijeiro preparando unha actuación en Vigo (Foto de Anxo Cabada)

CONFERENCIA DE ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO NAS "XORNADAS DE BIBLIOTECAS ESCOLARES E PROXECTOS DE LECTURA/ XORNADAS TÉCNICAS BIBLIOTECARIAS" EN ALBACETE. NOVEMBRO 2025.

Antonio García Teijeiro contesta preguntas do público

Foi unha honra e un enorme pracer ditar unha conferencia na XIII Xornada de Bibliotecas escolares e proxectos de lectura/ XX Xornadas  Técnicas bibliotecarias (Binomio Fantástico) o día 19 de novembro en Albacete.

As miñas palabras, dirixidas a docentes, bibliotecarios/as de bibliotecas escolares e públicas, levaban o título de La poesía, sin ninguna duda, cambió mi vida.

Traté de convencelos -se non estaban xa convencidos- de que a palabra poética podía ser unha ferramenta esencial para darlle un sentido especial ás nosas vidas.

Unha hora de poemas en voz alta, de reflexións de vida e de emocións, seguida de preguntas que me fixeron estar moi satisfeito.

Creo na poesía, creo nas artes como elemento importante de modificar comportamentos máis libres, comprometidos e gozosos para o ser humano.

Unha experiencia fermosa que me proporcionou unha ledicia intensa e que, seguro, non vai caer no baleiro.

Teño que agradecer aquí o trato recibido por todas e todos os asistentes e organizadores destes dous días tan necesarios para a formación de profesionais máis cultos e preparados.

Un recordo especial para o meu amigo Javier Rosa, verdadeiro motor de todo isto e quen tivo a culpa de eu estivese alí.

 

As Xornadas foron retransmitidas en directo por streaming e están gravadas na canle da organización.

 

Os lectores e lectoras de Versos e aloumiños poden ver a miña intervención a partir do minuto 41 do vídeo que está a continuación.

Oxalá lles guste.

CONFERENCIA DE ANTON GARCÍA-FERNÁNDEZ ARREDOR DE 'POEMAR O MAR'

Nos máis de vinte anos que levo a vivir e a exercer a miña actividade docente universitaria nos Estados Unidos, aínda non tivera disposto da oportunidade de presentar unha ponencia nunha das moitas conferencias académicas nas que adoito participar cada ano arredor da obra de meu pai. A ocasión presentouse hai pouco máis dunha semana no marco da conferencia anual da South Atlantic Modern Language Association, que se celebrou destavolta no hotel Wyndham Buckhead, na cidade de Atlanta, no estado de Georgia.

Ata alí conducín unhas cinco horas e media dende Tennessee para participar na conferencia, cunha presentación titulada "Los motivos marinos como elementos de creación poética en Poemar el mar, de Antonio García Teijeiro". Foi unha ponencia moi especial para min e verdadeiramente emotiva, na que só revelo cara ao remate do texto quen é realmente o autor destes versos mariñeiros que en 2017 mereceron o Premio Nacional de LIX, para sorpresa de toda a audiencia presente na sala. Por intres así, nos que teño ocasión de partillar a obra literaria de meu pai cun público que non a coñece e tamén de amosar o orgullo que sempre espertan en min os seus poemarios, paga a pena toda unha carreira docente e académica no medio universitario. Deixo aquí abaixo a gravación en vídeo da ponencia por se os lectores/as de Versos e Aloumiños teñen interese en botarlle un ollo.

ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

Gravación da conversa entre Antonio García Teijeiro e Rafael Narbona arredor do "Elogio del amor", no Club FARO de VIGO

No Elogio del amor, o novo libro de Rafael Narbona, o autor preséntanos a súa visión do que constitúe o amor.

Narbona interpreta este sentimento nas súas distintas vertentes, recorrendo ao seu imaxinario relacionado coa cultura popular en forma de películas, música, libros e fitos históricos xeracionais, pero tamén facendo referencia a súa propia experiencia vital e aos pensadores que deron forma ao seu pensamento.

É un libro que nos permite entender que o amor, máis alá da súa connotación romántica, é forza impulsora necesaria para ser felices e dar felicidade.

Antonio García Teijeiro e Rafael Narbona antes do acto (Foto José Lores)

Rafael Narbona (Madrid, 1963)  foi profesor de filosofía e actualmente é un  dos críticos literarios e xornalistas culturais máis prestixiosos de España. (El Cultural, Revista de libros y Lengua…).

Anteriormente publicou, tamén en Roca editorial, un marabilloso libro: Maestros de la felicidad, do que La Vanguardia afirmou que é un ensaio luminoso e perfecto e Jorge Freire escribiu que “ensina, deleita e entretén, estimula a pensar e contaxia a pasión pola filosofía”.

 

Pois ben, o pasado mércores, 15 de outubro, Elogio del amor foi presentado en Vigo, dentro do marco do Club FARO, cunha numerosa asistencia de público.

Conversando sobre o libro. (Foto José Lores)

O autor, mantivo unha interesantísima conversa co escritor vigués Antonio García Teijeiro, que Versos e aloumiños gravou e que ofrece aos seguidores e seguidoras aquí embaixo.

Gozade dunha conversa moi gratificante.

 

Unha vista do numeroso público asistente ao acto (Foto José Lores)

XVII PREMIO JULES VERNE DE LITERATURA XUVENIL: Entrevista con ANDREA MACEIRAS

 

Neste ano 2025 a escritora Andrea Maceiras recibiu o Premio Jules Verne de Literatura Xuvenil na súa XVII edición, cun texto que, como ela di na entrevista que podedes ler deseguido, “é no fondo, unha homenaxe aos clásicos da LIX xuvenil”.

 

Andrea Maceiras

Velaquí a entrevista a unha das escritoras máis interesantes do panorama da LIX galega co gallo do premio. (Fonte Edicións Xerais)