REMUÍÑO DE LIBROS (84) "EXperto, eXcalador de eXcaleras", de Javier González

 

Experto eXcalador de eXcaleras

 

Javier González

 

Ilustracións de Lluïsot

 

Editorial Kalandraka Col. Orihuela

 

 

Dende logo que hai moitas maneiras de concibir o feito poético.

E, se hai talento, todas son válidas para expresar no papel aquilo que nos ronda pola cabeza.

Hai poemas que se poden ler en voz alta; outros, non tanto.

Hai poemarios máis clásicos e outros que rachan as convencións poéticas na procura dunha orixinalidade que os fagan máis atractivos.

Hainos influídos por Lorca, Machado ou Alberti; e outros que beben das vangardas, de Apollinaire ou do gran Gianni Rodari.

Acabo de ler Experto excalador de excaleras e impactoume o seu discurso poético por orixinal e rompedor.

Con el, Javier González acadou o “Premio Cidade de Orihuela” de poesía en 2023.

Javier González

Mergulleime na súa proposta e debo recoñecer que me resultou inquietante poeticamente falando.

EXperto eXcalador de eXcaleras é un exemplo claro dunha poesía  que roza o visual en moitos momentos, que está moi traballada, moi ben construída e ateigada de enxeño.

Vexamos, por exemplo, estes versos que amosan a singularidade deste poemario:

No quiere la poesía que la lean/ y entonces revuelve las letras/ de sus palabras y sía  adien epdau/ rlee uss srsoev euqrop osn…

 

Estes primeiros catro versos do primeiro poema “No quiere la poesía que la lean”, que vai detrás da sopa de letras que abre o poemario, marcan a intención do seu autor. Unha enorme imaxinación ao servizo dun discurso poético   esteticamente moi interesante.

Unha poesía pensada para ler, pero, sobre todo, para ver e sorprenderse.

Un poemario orixinal, diferente, cun carácter lúdico, ateigado de poemas que xogan con imaxes, coas palabras, coas onomatopeas e cun sentido do humor moi profundo.

Distintos tipos de letras, con intensidades variadas, con versos que se van esfumando, con poemas-espello ou con versos que traspasan a folla para rematar na seguinte antes de poder ler o novo poema.

 

As ilustracións de Lluïsot están en íntima relación co contido destes versos, algún deles moi tolos, que nos fan sorrir e que nos sorprenden en cada páxina.

Un poemario para gozar da comuñón íntima entre palabra e forma.

Unha proposta que amplía o variado abano de posibilidades poéticas para gozar da poesía dende un punto de vista atraente.

 

                                                                                                                       Antonio García Teijeiro

CATAVENTO DE POEMAS INFANTÍS (LXXXIII) "Poemas bestas e outros bechos", de Leire Bilbao

 

                                                LEIRE BILBAO (Ondárroa, 1978)

 

 

A lingua da Terra

 

 Cando a Terra se fixo Terra

Leire Bilbao  (Foto de Iban Gorriti)

os que tiñan voz calaron

e os que  non a tiñan falaron.

Dende aquel día

as ras gardan o riso das pedras;

os corvos, o idioma do bosque;

os salmóns, os poemas do río,

e as ovellas, a música da herba.

E aínda hoxe coidan, entre todos,

das linguas grandes e pequenas.

 

 

 

Dous paxaros

 

Dous paxaros están cantando

sobre un cable de alta tensión.

 

Dous paxaros están asubiando

e miran abaixo con atención.

 

Dous paxaros aconchegados

ven pasar unha parella.

 

Dous paxaros arrimados

sentan nun banco de pedra.

 

Dous paxaros pousados

ven que os mozos se acaroan.

 

Dous paxaros namorados

envexan o bico que voa.

 

 

 

 

O tempo

 

O tempo é coma a mosca

á que lle abres a fiestra e marcha

voando moi lonxe da casa.

 

 

 

A soidade da medusa

Ilustración de Maite Mutuberria

 

A medusa necesita agarimo,

persegue os bañistas na auga

para darlles apertas e bicos.

 

A soidade da medusa II

 

A medusa rouba as apertas

dos bañistas que nadan na praia.

A medusa séntese soa,

non quere que os bañistas se vaian.

 

 

 

(Do libro Poemas bestas e outros bechos, editado por Kalandraka Editora, 2021. Título orixinal do poemrio Piztipoemak eta beste xomorro batzuk. Tradución de Isaac Xubín. Ilustracións de Maite Mutuberria).

REMUÍÑO DE LIBROS (74) "Gelsomino no país dos mentiráns"

 

TÍTULO: Gelsomino no país dos mentiráns.

 

 

AUTOR: Gianni Rodari.

 

ILUSTRACIÓNS: Pablo Otero.

 

EDITORIAL: Kalandraka

Colección SETELEGUAS

 

Gelsomino no país dos mentiráns é un fermoso, máxico e tenro conto no que podemos observar despregado o fantástico universo creativo de Gianni Rodari, onde todo é posible e as fronteiras entre o real e o irreal imperceptibles, ademais de facernos reflexionar sobre o abuso do poder na falta de liberdade, as consecuencias da mentira e a discriminación do diferente.

     Gelsomino é o protagonista desta historia, un personaxe entrañable que naceu cun poder na súa voz, o que lonxe de achegarlle beneficios, vaille provocar unha serie de inconvenientes que será quen de superar grazas ao esforzo, á xenerosidade e á amizade daqueles, que coma el, cren na existencia dun mundo mellor, máis xusto e plural. Xa de cativo tivo que enfrontarse á recriminación da súa potente voz porque facía esnaquizar todos os cristais da escola. De mozo, coa axuda da súa voz podía recoller a froita que caía dende as pólas sen necesidade de nada máis. Pero canso de ser o centro das miradas decide marchar, deixar atrás a súa vida e chega así ao País dos mentiráns, onde decobre que dicir a verdade está prohibido e castigado. Será grazas á axuda doutros personaxes incribles (o gato Trespés, o pintor Plataniño, o xeneroso Benvido Sempre Erguido…) dotados tamén dunhas capacidades especiais como conseguirán acabar co gris da ditadura que obrigaba a mentir, e pintar de cores a nova sociedade baseada na liberdade,  na variedade e na xenerosidade.

     A súa estrutura en vinte capítulos curtos con títulos moi suxestivos e unha linguaxe expresiva chea de trazos humorísticos cativan o lector e fano cómplice ao longo de todos eles. Ademais conta cun epílogo e un compendio das cancións que interpreta Gelsomino.

     As ilustracións de Pablo Otero están en sintonía co texto e danlles vida aos diferentes personaxes dese mundo marabilloso de Gianni Rodari.

     Magnífica iniciativa da editora Kalandraka de achegarlles aos lectores novos os clásicos da literatura infantil e xuvenil universal a través das súas reedicións moi coidadas tanto na estética coma nas traducións dos textos. Desta vez podemos ler a Gelsomino na nosa lingua grazas á tradución de Isabel Soto.

Páx.15:”Gelsomino(…)era leal e sincero coma a auga clara.”

Páx.27: “ Recoñezo que son un gato algo especial. Por exemplo, tamén sei ler e escribir. Non en van son o fillo dun xiz da escola.”

Páx.172:”As súas mentiras servirán para recordarlle á xente que un día, naquel país, reinou un gran mentirán, e que unha canción ben cantada abondou para rematar coa súa opresión.”

 

                                                                                                           ALBA PIÑEIRO

REMUÍÑO DE LIBROS (73) "Sete chaves para abrir os soños", de Alfredo Gómez Cerdá

 

TÍTULO: Sete chaves para abrir os soños.

 

AUTOR: Alfredo Gómez Cerdá.

 

ILUSTRACIÓNS: David Pintor.

 

EDITORIAL: Kalandraka. Colección: SETELEGUAS.

 

Fermosa homenaxe narrativa que nos achega Kalandraka sobre sete creadores e creadoras que durante décadas marcaron e, seguen a facelo, a moitos lectores coa chave máxica das súas palabras, das súas historias, capaces de abrir a porta á fantasía e á creatividade de mundos paralelos e posibles. Esta homenaxe vén da man doutro creador, Alfredo Gómez Cerdá, que tamén ten sinalado camiños diferentes aos novos, amosándolles varias perspectivas da realidade e sempre en consonancia co compromiso social, cultural e humano que conleva a literatura.

Sete chaves para abrir os soños son sete relatos ficcionados a partir de feitos particulares e trazos propios dos sete autores que se converteron en mito. Así, ao longo das súas páxinas o lector atopa a máxica fiestra de Rodari que lle vai permitir á súa protagonista agocharse do mundo gris no que vive e adentrarse noutro no que é feliz pois non hai berros nin insultos. Pero tamén os prodixios de Tomi Ungerer capaz de mudar todo de sitio. E as trenzas de Pippi como bandeira de moitas xeracións que defenden un mundo mellor, máis xusto, equitativo e plural. Ou o baúl de Juan Farias que garda no seu interior a grandeza das pequenas cousas da vida.  A lata de conservas de Christine, Os vampiros de Roald Dahl e a moto de Gloria Fuertes tamén teñen cabida nesta alegación do poder e a forza da palabra coma eixo transformador de comportamentos, actitudes e pensamentos.

Grazas á tradución de Isabel Soto podemos desfrutar deste libro na nosa lingua.

As ilustracións de David Pintor acaen moi ben ao texto e amosan os diferentes autores cos seus trazos característicos de personalidade.

 

Páx.45: “–Formamos parte da tripulación do capitán Efraim Mediaslongas. El aprendeunos que as fronteiras só son liñas absurdas e invisibles que se crearon para separarnos a uns dos outros.”

Páx.60: “Neste baúl gardarei as miñas lembranzas e os meus soños.”

Páx.76:”A dor era unha ponte invisible que unía os seus ollos, os ollos dunha nena e os ollos dun rato.”

Páx.103:”Polgariño lembrou uns versos da veciña poeta:

                Gente que sólo va a lo suyo

               ¡Gente de la que huyo! “

                                                                                                                                                ALBA PIÑEIRO

REMUÍÑO DE LIBROS (65) "Agora non, Bernardo", de David McKee

TÍTULO: Agora non, Bernardo.

AUTOR: David McKee.

TRADUCIÓN: Xosé Manuel González.

EDITORIAL: Kalandraka. Colección: Tras os montes.

O ilustrador e escritor inglés, David McKee, creador do coñecido elefante de cores Elmer e toda unha colección coa que os lectores máis novos continúan a gozar á vez que son quen de percibir outra ollada do mundo circundante, preséntanos Agora non, Bernardo, creado en 1980 e agora, case corenta anos despois da súa publicación Kalandraka recupera este clásico da LIX e achégallela aos lectores galegos grazas á tradución de Xosé Manuel González.

     Álbum ilustrado necesario porque invita á reflexión, sobre todo dos adultos que demasiadas veces, debido, en parte, ao ritmo vertixinoso do traballo e tamén  á rapidez con que muda todo na sociedade actual, se esquecen ou deixan en segundo lugar o fundamental da vida, como o afecto, o agarimo, a conversa, a palabra ben dita e sentida e como parte imprescindible do coñecemento e equilibrio emocional fronte á soidade, ao materialismo e á indeferenza.

David McKee

     Bernardo é un cativo que busca ser o centro de atención e que os seus referentes, os seus pais lle fagan caso, pero estes están máis ocupados nas cousas cotiás e materiais ca no esencial da vida coma o xogo compartido, a conversa, o contacto... en definitiva, a grandeza das pequenas cousas, que nos permite tocar a felicidade e sentila coma algo máxico. O autor válese do humor, xogando cun toque surrealista para deixar patente a cara da indeferenza a partir da secuenciación de escenas reais en cores e personificadas que rematan do mesmo xeito: Agora non, Bernardo. Os nenos son pequenos pero decátanse inmediatamente das incoherencias, do desapego, por moito que as súas necesidades primarias coma a comida, a roupa ou o cuarto e a cama estean presentes.

     Libro que contén varias lecturas, varios niveis segundo sexa a idade do lector, pero en todas a porta da reflexión está aberta.

     As ilustracións son coloridas e dan forma e vida aos personaxes realistas que reflicten escenas da vida cotiá perfectamente identificadas polos lectores máis novos.

                                                                                                                         ALBA PIÑEIRO

ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO Y JUAN CARLOS MARTÍN RAMOS HABLAN SOBRE "VERSOS Y VICEVERSOS"

Publicado hace tan solo unos días, Versos y viceversos (Editorial Kalandraka) es un poemario que nace de la profunda amistad que une a Antonio con el poeta Juan Carlos Martín Ramos, así como de la mutua admiración poética que se profesan ambos. De ese modo fue surgiendo poco a poco, casi sin ellos darse cuenta, la idea de colaborar en un proyecto literario conjunto: Antonio utilizaría versos de Juan Carlos como base para crear nuevos poemas, y Juan Carlos haría lo propio con versos de Antonio, estos últimos todos en lengua gallega. El resultado es este poemario compuesto originalmente en castellano y que el propio Antonio—cosa más que inusual en él—tradujo al gallego y que se ha publicado también en esa lengua como Versos e viceversos, un título que, por cierto, nos recuerda a los juegos de palabras comúnmente utilizados por Luis Eduardo Aute. Resaltar, también, las delicadas ilustraciones del gran Juan Ramón Alonso en perfecta conexión con los poemas.

Antonio y Juan Carlos.

Recientemente, Antonio y Juan Carlos tuvieron la oportunidad de presentar el volumen en las ferias del libro de Fuenlabrada y Madrid, así como de participar en un vídeo en el que charlan animadamente acerca de la génesis de la obra y de otros temas relacionados con ella. La conversación tuvo lugar en casa de Juan Carlos en Ugena (Toledo) y se completa con la interpretación de dos poemas a cargo de Lurdes López, compañera de Juan Carlos, acompañada por el propio Juan Carlos a la guitarra. El vídeo está disponible en el canal de YouTube de Antonio y puede verse también aquí, al final de esta entrada. Esperamos que lo disfrutéis.

                                                 ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

REMUÍÑO DE LIBROS (62) "Os contos da avoa Pepa", de Francisco X. Fernández Naval

AUTOR: Francisco X. Fernández Naval.

ILUSTRACIÓNS: Manolo Figueiras.

EDITORIAL: Kalandraka. Colección: SETELEGUAS.

Os contos da avoa Pepa supón unha nova achega do escritor Francisco X. Fdez Naval ao panorama da nosa Literatura, desta vez, dirixida ao mundo infantoxuvenil a través destas historias que representan a memoria entrañable que afonda no corazón de todos aqueles lectores que se deixen levar pola emoción contida dentro delas.

      Trátase dunha merecida homenaxe a todos aqueles transmisores da literatura oral, popular coma un elo imprescindible dentro da cadea da vida, das emocións e dos sentimentos verbalizados pola palabra para nomear tanto a realidade que se entende coma a que non. A memoria da  súa protagonista, a avoa Pepa, actúa coma fío condutor destas once historias, debullando, gran a gran, as lembranzas de nena dos contos que o seu avó Bintil lle contaba e por medio dos que puido apreixar o mundo dos soños, das emocións, da tenrura …pero tamén do medo, da natureza, do verosímil e do intanxible para podérllelo contar, á súa vez, aos seus fillos e netos. Dun xeito sutil, cargado de afecto, admiración e tenrura cara á figura da avoa Pepa, o autor desvela a crueldade do Alzhéimer e o poder da palabra para dotar de identidade a realidade.

Francisco X. Fernández Naval (Foto de Maribel Longueira)

     Nos once relatos o autor válese do emprego dunha prosa fluída, clara e poética, chea de riqueza léxica, para chegar directo ao corazón dos lectores, provocándolles diferentes sensacións. Para os adultos vai supoñer unha viaxe cara ao pasado onde a memoria se mestura coa palabra escoitada na voz das avoas e dos avós que nos introducen no mundo máxico das fábulas, as lendas, os refráns, as cantigas, os xogos…en definitiva, na literatura popular conservada oralmente de xeración en xeración e que significa a creación no imaxinario infantil das primeiras percepcións do universo circundante. Aos  lectores máis novos vailles permitir ter o coñecemento dun mundo, que na actualidade, en moitos casos, está a desaparecer. Un mundo que contrasta co deles, demasiadas veces virtualizado e mecanizado e que lles amosa outro xeito de relacións, de expresión e de entendemento.

Ilustración de Manolo Figueiras

Páx.55: “ A avoa Pepa sabe que é imprescindible a enerxía eléctrica, pero pregúntase se non sería posible que os encoros existisen sen acabar cos peixes e as lontras, e sen destruír as praias e os campos que, ao cabo, son a ledicia e o gozo de todos nós.”

Páx. 74: “ Durante días todos estiveron tristes. Pero, ao cabo, comprenderon que Roi tomara libremente a decisión de marchar, porque quizais lle chegara o tempo de estar só, de repasar a súa vida, de se perder no mundo das lembranzas e dos soños.”

     As ilustracións coloridas e vivas de Manolo Figueiras danlle vida á memoria da avoa Pepa.

                                                                                              ALBA PIÑEIRO

ANDEL DE NOVIDADES (2): Editorial Kalandraka

Ilustrado por Manolo Figueiras, Kalandraka preséntanos, na colección Seteleguas, o libro de Francisco X. Fernández Naval, Os contos da avoa Pepa. Nel móstrasenos o gusto polas historias, os contos, as fábulas que, dende nena, engaiolaron a avoa e que ela contaba creando un mundo marabilloso no que os animais falaban e no que pasaban cousas que facían rir, e soñar, e emocionar e, ás veces, tamén, chorar. Un mundo inverosímil ou misterioso que debía ser contado.

A editorial Kalandraka continúa cun labor plausible e necesario como é recuperar libros de grandes autores e autoras clásicos, que deben manterse vivos nas librarías. Desta volta, é o gran Tomi Ungerer quen, en Novos amigos, nos conta a historia dunha familia subsahariana que chega a un novo barrio. Alí, sen amigos, Rafi  aproveita materiais reciclados para, no día do seu aniversario,  ir construíndo os seus propios amigos. Cando coñece a Ki, a filla dunha parella asiática que vive á beira da súa casa, as cousas comezan a cambiar…  (Colección Tras os montes).

Judith Kerr é unha novelista prestixiosa cunha obra sólida nas súas costas. En O tigre que veu tomar o té, a autora preséntanos unha nai e unha filla que están a merendar na cociña cando, de súpeto, soa o timbre. Abren a porta e aparece un tigre moi educado que lles di que ten moita fame e pregúntalles se pode tomar o té con elas. Aceptan a súa petición e o tigre zampa todo o que hai na casa mentres nai e filla asisten ao feito con absoluta naturalidade. Cando remata, despídese e vaise… Esta surrealista situación, chea de humor, fai desta historia un libro sedutor que leva ben anos sendo un dos títulos máis vendidos do Reino Unido. (Ed. Kalandraka. Col.Tras os montes)

 Que Jordi Sierra i Fabra é un dos escritores máis lidos pola mocidade non o dubida ninguén.  O que eu creo (de todo) é unha novela xuvenil diferente e máis innovadora das que escribiu o autor catalán. Xavier precisa comprender o que o rodea e comprenderse a si mesmo. Quere sentirse vivo e, dado o seu inconformismo, escribe este libro onde deita as súas preocupacións,os seus medos, as súas alegrías e as súas ilusións. Unha novela escrita con frases curtas que dan á historia un ritmo rápido pero, con mestría, Sierra i Fabra fai que entremos no interior do personaxe e comprendamos os seus sentimentos. (Ed. Faktoría K de Libros)

DÚAS PROPOSTAS EDITORIAIS IMPRESCINDIBLES PARA O LECTORADO INFANTIL

Seguindo cos máis pequenos, falaremos hoxe de dúas propostas ben atraentes. Dúas propostas que nos presentan senllas editoriais que posúen nos seus catálogos libros dedicados a todas as idades e que coidan moito as publicacións para os máis pequenos.

     

     A primeira destas propostas vén da man de Edicións Xerais con dous álbums ben chamativos: Cincenta e as zapatillas peludas e Brancaneves e os 77 ananiños. O seu autor, Davide Cali, que naceu en Suíza en 1972, é un especialista en álbums ilustrados e novela gráfica. Dirixe o seu traballo, sobre todo, ao lectorado infantil e xuvenil. Un traballo que está traducido a numerosas linguas.

    

     

     Estes dous libros son recreacións dos contos clásicos (Cincenta e Brancaneves) e neles, ademais das moi expresivas e vivísimas ilustracións de Raphaëlle Barbanègre, atopamos un verdadeiro canto á liberdade, cuestionando os estereotipos aceptados que tanto impiden a educación na igualdade de dereitos e oportunidades de nenos e nenas. Todo isto contado cun humor desbordante, un forte sentido do ritmo e destaca, ademais, polos diferentes niveis de lectura que podemos apreciar na narración.

Maurice Sendak

     

          A segunda proposta ofrécenola a editorial Kalandraka na súa colección Tras os montes e trata, nin máis nin menos, do mítico Maurice Sendak, de quen non fai falla falar. Quen non lembra o fantástico Onde viven os monstros? Un pracer enorme velos deitados ao galego na versión de Xosé Ballesteros.

     

     Un dos varios libros que nos ofrecen é O un era Xoán. Un libro para contar, no que o talento de de Sendak nos leva a contar e a rimar do un ao dez para que vaian aparecendo personaxes e acontecementos neste singular libro de números. Poderán contar tamén á inversa e gozar de imaxes divertidas e lúdicas.

     

     Outro é Os caimáns van de paseo. Un alfabeto. Nel atopamos, ademais das maxistrais ilustracións de Sendak, a posibilidade de coñecer unha familia de crocodilos que pasean, xogan, cociñan e fan unha chea de cousas máis. Rimas cheas de humor a partir das letras do alfabeto para dicir en voz alta e gozar da inventiva sinxela pero lúdica deste escritor e ilustrador nacido en Brooklyn.

     Hai outros títulos desta minibiblioteca como Miguel. Conto exemplar ou Sopa de polo con arroz. Libro dos meses.Como os demais, atractivos e de lectura aconsellable sen ningún tipo de dúbidas.

     

     Dúas propostas editoriais necesarias, imprescindibles nestas datas de agasallos bastante irracionais, entre os que debe haber libros de calidade para os pequenos.

     

     Un luxo para a vista e unha necesidade para que os pequenos e pequenas da casa gocen dos libros que provocan pracer e axudan a un mellor desenvolvemento das súas capacidades.

                                                                                     ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO