AS SENSACIÓNS DUN ÁLBUM MAGNÍFICO DE ANTÍA OTERO E MARÍA BRENN

Antía Otero

Coñecina da man de Concha, a súa nai, naqueles tempos nos que compartín labor editorial con David Otero, María Victoria Moreno, Carlos Casares e outras persoas que levamos adiante a colección Árbore, da editorial Galaxia.

      

     Era ben riquiña e segue a selo. É unha muller inqueda, disposta a crear e mover os alicerces da nosa cultura. Forma parte dese grupo marabilloso de mulleres que están a revitalizar a nosa literatura e que non teñen complexos para achegárense á LIX.

     Estou a falar de Antía Otero.

     

     Desfrutei non hai demasiado tempo do seu poemario O cuarto das abellas, editado por Edicións Xerais. Magnífico.

(Non podo escribir sen as súas ás petando na parede / Recordo do efémero / O paradoxo) podemos ler no poemario.

     

     Esta licenciada en Historia da Arte, actriz, que traballa arredor da práctica escénica e da escrita, que é editora (xunto a Dores Tembrás en Apiario), que imparte obradoiros de poesía, xa sabe o que é gañar un premio de poesía (O Francisco Añón con De porta un Horizonte, 2003) e dar ao prelo libros interesantes coma O Son da Xordeira e (Retro)visor (Xerais, 2010).

 

Antía nun obradoiro

     Pois ben, acabo de recibir unha xoia literaria e plástica. Da súa autoría é o álbum O branco non pinta! (Apiario, 2017), ilustrado por María Brenn que, entre poesía e sensacións cromáticas, enfeitiza ao lector ou lectora.

     

     Antía deixa ben claro o carácter poético do libro.

     Á nena protagonista da historia gústanlle as cores, cólleas na man e escóitaas e, cando as mira cos ollos moi abertos, sabe que lle queren dicir cousas. E sente as ondas que a arrolan cando pinta azul. Cando emprega o vermello é quen de ver un amorodo peiteado de papoulas. E ve no amárelo a xelea real da abella mestra.

     E cando colle o branco? Pois nese intre chega á conclusión de que o branco non pinta. Pero aí está a súa nai para convencela do contrario. E entre as dúas van comprender axiña que o branco é neve sobre neve, é o espazo entre as liñas, un segredo ben gardado… e moitas máis cousas tan evidentes coma poéticas.

     

     As imaxes sucédense coma un torrente de sensacións que te engaiolan sen case te decatar, que te acariñan e que fan que poñas o acento nas cousas que, ás veces, están agochadas, pero viven.

     

     Un álbum delicioso, moi coidado coma todos os libros de Apiario, unha editorial que mima o que publica e          que se move entre a elegancia e a calidade.

     

     Unha fermosura que debemos gozar. Que debe estar presente nas bibliotecas e que é un proxecto que permite a interrelación entre adultos e rapaces/as.

     

Antía Otero e María Brenn no Culturgal

     Un libro para soñar, para inventar, para dialogar.

     En fin, un libro intelixente dos que dá gusto ler e admirar a proposta estética que hai nel.

     

     Parabéns, Antía.

                                                                                             ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

REMUÍÑO DE LIBROS (19) "Matilde", de Sozapato / "Polo camiño", de Mariana Ruiz Johnson

TÍTULO: Matilde.

AUTORA: SOZAPATO ( Sofía Zapata Ochoa)

EDITORIAL: Kalandraka.

TÍTULO: Polo camiño.

AUTORA: Mariana Ruiz Johnson.

Tradución: Xosé Ballesteros.

EDITORIAL: Kalandraka.

A editorial Kalandraka achégalles aos lectores máis pequenos dous álbums ilustrados que, de seguro, atraerán a súa atención pois comparten o mesmo fío condutor de espertar a imaxinación e potenciar a creatividade.

Un, titúlase Matilde e é da autora ecuatoriana Sofía Zapata Ochoa (SOZAPATO) e o outro, Polo camiño de Mariana Ruiz Johnson que foi traducido ao galego por Xosé Ballesteros.

Ilustración de "Matilde"

     
     Matilde é un álbum ilustrado que nos conta unha historia visual a través de escenas a dobre páxina ao estilo das bandas deseñadas. Matilde é o nome da protagonista, unha nena curiosa que devece por ter un pincel dos que usa o pintor, ao que axexa dende a rúa, mentres traballa no seu estudio. Cando o consegue decide pintar un dragón nun muro gris da cidade gris e indiferente onde vive. Pero, para a súa sorpresa o debuxo cobra vida e o que, nun primeiro momento, era un simple xogo convértese nunha aventura, que Matilde será quen de dominar grazas á axuda do admirado pintor.

Sozapato (Sofía Zapato Ochoa)

     Historia chea de simbolismo tanto, nas cores vivas de certos personaxes que contrarrestan coa atmosfera gris que os rodea, coma na presenza de detalles que os nenos prelectores descubrirán a medida que se adentran nas imaxes até chegar a un suxestivo final aberto.

     Polo camiño é un poema para cantar que lembra as cancións dos xogos infantís da tradición oral.

Trátase dun desfile dunha comitiva feliz integrada por diferentes familias de animais tanto salvaxes coma domésticos, terrestres ou acuáticos dende elefantas ou leóns até ratos ou gatos. Todos comparten a súa ledicia polo camiño cara a un destino común que se descubrirá ao final. Cada famila está integrada pola nai e as diferentes crías, que representan un número e van cargados todos coas súas viandas preferidas e dotados por trazos característicos das súas especies.

Mariana Ruiz Johnson

         A distribución en estrofas de catro versos octosílabos que repiten o primeiro verso Andando polo camiño é unha invitación ao lector para acompañar os diferentes personaxes  a través do ritmo e a musicalidade.  

As vivas ilustracións coloridas e a dobre páxina, contaxian o ambiente lúdico e festivo do texto.

                                                                                                                            

                                                                                                                  ALBA  PIÑEIRO

OS MURMURIOS DO can CAN ( 3 )

     Leva algúns días o can Can tentando falar comigo.

     A verdade é que, ás veces, se fai algo pesado.

     Paso á súa beira cos pés de lá para que non se decate da miña presenza, mentres o animaliño segue metido entre libros e discos.

     Agora anda coa leria de que quere un mp4. Vaia, vaia! Por pedir que non quede.

     O certo foi que, cando quedei un pouco libre de tantas historias que teño, decidín escoitalo.

    E quería contar cousas e, sobre todo, aconsellar libros para estas festas de Nadal e Reis. Non me pareceu mala idea.

     Escoitade/lede o que me foi contando.

     
O can Can dinos musitando que…

     … me viu triste  cando eu lin que morrera o gran músico, compoñente e baixista de Cream,  Jack Bruce. E conta que escoitou algún dos discos del en solitario, que atopou na miña discoteca. En concreto, “Songs for a tailor” cativouno. Pero non só. “Menos mal -afirma- que os músicos non morren endexamais, pois queda a música para sempre”.

                Jack Bruce en acción xunto ao gran guitarrista Joe Bonamassa. Tocan "White Room".


     … lle gustou moito o libro de Teresa Zatarain “Sin miedo a decir te quiero” (Ed. Creotz). Unha historia en prosa rimada, sinxela pero dunha gran sensibilidade. Díxome que, tras ler o conto, non vai dubidar de todo aquello que fale dos sentimentos.

     
     … se sorprendeu da fermosísima edición facsímile do conto “Blancanieves”, editada en 1930 pola Editorial Calleja, que me enviaron dende Cuenca en edición do Servizo de Publicacións da UCLM (2014). Unha xoia completa que conta cun interesante estudo introdutorio do Director do CEPLI, Pedro C. Cerrillo.

     … o propio Pedro C. Cerrillo acaba de publicar un entrañable libro de cantigas de berce que leva por título “Nanas para dormir niñas despiertas”. As ilustracións son de  Antonio Santos e edita tamén o Servizo de Publicacións da universidade conquense e o Patronato Universitario “Cardenal Gil de Albornoz”. Fermoso álbum, que paga a pena coñecer.

      

Velaquí unha desas nanas tan aloumiñantes:

Ilustración de Antonio Santos

NANA DE LA LUZ

Esta niña es un clavel,

esta niña es una rosa,

esta niña es una luz

que alumbra todas las cosas.

Duerme, mi niña,

duerme, mi bien,

duerme, mi vida,

duerme, mi ser.

     …  ten un agarimo especial por  Ringo Starr, porque lle parece unha persoa auténtica, sen dobre cara e, ademais, un magnífico batería. De aí que lle ilusionase ler o libro que Ediciones SM publicou co título “El jardín del pulpo. Octopus´s garden” con ilustracións de Ben Cort. O libro leva, ademais, un CD coa famosísima canción “do xardín do polbo” que cantaban os Beatles (a voz é a del) na versión orixinal. Está feliz e non deixa de poñela á mínima ocasión.

                        Ringo Starr, en solitario, canta "Octopus´s garden".

     … lle doe que remate a colección “Libros da Frouma”. O derradeiro número, que eu tiña sobre a mesa, caeu nas súas patas e encantoulle. Trátase de “CaRa inversa”, un poemario con poemas literarios e visuais (estes, arredor dos libros) de dous magníficos poetas e artistas, Pepe Cáccamo e Baldo Ramos.

Vexamos e leamos algo deste proxecto interesante:

      
     POEMA DE CÁCCAMO  (fragmento de CONTRA A RUÍNA)

o tempo ese extravío esta derrota

de nomes consumidos

de labios sen memoria

o esquecemento a brétema

epidemia furtiva que deita sobre a pel

fungos de luz envisa flor de esponxa profunda

que esgana que non deixa

alentar       (…)

E á dereita, a composición visual de Baldo Ramos.

     Un extraordinario proxecto de colaboración a dúas voces, no que o motivo xerador é o libro-obxecto. Cada autor crea unha peza coa que o outro dialogará  poeticamente. Así, suman vinte libros e vinte poemas cada un. Un diálogo de ida e volta, circular e cómplice.

     … quedou abraiado cando nun andel deu cun libro dun dos ilustradores que el máis admira, Xan López Domínguez, bo amigo meu, editado por Edelvives. O seu nome: “Las aventuras de la Bruja Fritanga. Xan é o autor do texto e das ilustracións. Nel  atopamos ao mago Renlong con todas as súas apócemas e loucuras máxicas, convertido en xigante e o periplo de Fritanga para dar co antídoto de diversos  meigos para ver de reverter o esconxuro. Recoméndao  con moito interese.

     … sabe  do meu amor por Lorca e atopou un álbum fermosísimo de Ian Gibson, ilustrado polo moi prestixioso Javier Zabala, que leva por título “Federico García Lorca para niños”, editado por M1C, hai un ano exactamente. Un achegamento  moi interesante á figura do gran poeta granadino. A súa vida, a súa obra e a súa morte contadas dunha maneira sinxela e moi directa polo célebre hispanista.

     Chamoulle a atención as liñas que pon o libro e que son unha actitude que se debe ter ante a vida: “Se mirades con atención ao voso arredor, tamén vós poderedes descubrir, como García Lorca, a poesía que encerran as cousas. Tan só é preciso sentir e logo…Soñar.

     As ilustracións de Zabala, sinxelamente impresionantes.

      
     A verdade é que non para. Nótalo emocionado e iso gústame. Non o vou negar. Pero chegamos ao límite. Como pasa o tempo. Parece que foi onte cando chegou á praia e atopeino sobre unha rocha e xa leva ben tempo comigo.

     Véxoo tan feliz nos andeis, entre libros, que eu recoñezo que é unha sorte telo preto.

     Non perde de vista nada  do que lle interesa e move a cola ao escoitar a música que soa na sala

     Pídeme con insistencia, para rematar e volver ao balcón, onde o agarda o novo libro de poemas para nenos de Marilar Aleixandre que quere comezar a ler. Pídeme, repito, que poña un vídeo cunha canción de  Serrat e que llo dedique a Susi, a quen tanto quere.

     E así o fago.

     Anímate e escoita "Lucía", unha das tantas fermosísimas cancións de Joan Manuel Serrat. 
               E, claro, Susi, para ti de parte do can Can.