A LUZ DAS PALABRAS (45 b). X. H. Rivadulla Corcón.

Poucas veces me sentín tan a gusto nun programa de radio, falando de literatura, escoitando boa música, como n´A casa do vagabundo, que dirixía X. H. Rivadulla Corcón. E, precisamente,  por ser el quen o dirixía  todos os que por alí pasabamos sentiámonos  felices.

     Porque Rivadulla Corcón, escritor, activista cultural, guionista, autor dramático e unha chea de cousas máis, comprendía e respectaba os convidados e creaba un ambiente ben agradable.

X.H. Rivadulla Corcón

     Rivadulla Corcón ama a literatura. Cre na palabra literaria e sente paixón polo mar e pola poesía. Esa paixón polo mar nótase ben claramente na súa obra que, en boa parte, está relacionada cos temas mariños. Non hai máis que ver os títulos dos seus libros para entendelo perfectamente.

    Taberna á deriva, O adeus do vello mariñeiro e Camiño ao mar son tres poemarios que demostran o que digo. Praia na noite e Salitre son dúas pezas teatrais da súa autoría.

    

     Cando escribe para os nenos, títulos excelentes da súa bibliografía son, entre outros, Os piratas da Illa Esperanza, Amar unha serea ou Soños de mar. Está claro, non si? Sen esquecer, xa que logo, a súa obra narrativa, Do mar e a noite, publicada por Ir Indo no ano 2001.

     Ler a X. H. Rivadulla Corcón é unha delicia. Escribe co corazón, cre no que escribe e enche de poesía todo aquilo que realiza.

     Ademais da súa categoría coma escritor, posúe unha categoría humana excepcional, polo que non nos debe estrañar o texto co que nos agasallou para esta sección. Xosé Henrique escribe para facer amigos.Explícao moi ben nestas liñas cheas de calor humana.

     Versos e aloumiños séntese ben honrado de publicar o artigo que tedes a continuación.

     Gozádeo.

Co seu avó en Muxía cando tiña catro anos.

      LITERATURA INFANTIL E XUVENIL, AMIZADE E POESÍA 

Doume hoxe por preguntarme porqué escribo literatura infantil e xuvenil. E certo é que non todo o que se fai ten que ter unha explicación. Pero agora mesmo doume por querer sabelo.

     Sempre dixen que en xeral o motivo meu para escribir era para ter amigos. Ser escritor, escribir e publicar axúdame a ter amigos. Moitos dos meus amigos son escritores, e outros que non o son chegaron a min ou eu cheguei a eles polo feito de ser escritor. Coincidín con eles e coñecinos a través da escrita. Así que conclúo que ser escritor é bo para min porque ter amigos é unha das mellores cousas que poden pasar. A min gústame tamén a soidade, pero os meus amigos son moi amables e permítenme apartarme á soidade cando o preciso.

     

Diante da casa de Uxío Novoneyra en Parada do Courel

     A literatura infantil e xuvenil facilítame a vantaxe de ter uns amigos moi peculiares, os nenos e nenas. E non falo de que sexan amigos meus nenos e nenas anónimos que len os meus libros sen eu coñecelos, trátanse de lectores queridos, pero realmente non son amigos. A literatura infantil e xuvenil permíteme visitar colexios e institutos, e alí coñecer a moitos nenos e nenas, e na miña terra, Muxía, coñezo a pequenos e pequenas que len os meus libros, e algúns amigos adultos aconsellan aos seus fillos a lectura dalgún libro meu, e eu sempre que podo lles regalo algún libro.

     

     Así que por diferentes camiños coñezo a eses seres pequenos cheos de ideas e visións do mundo fantásticas que se comportan como amigos meus, porque o son. E todos os que teñades amigos e amigas de curta idade comprenderedes o bos amigos, sinceros e verdadeiros que son. Así que mentres os editores o permitan seguirei escribindo e intentando publicar literatura infantil e xuvenil. Non quero deixar de ter amigos imaxinativos e moi divertidos.

    

No faro de Fisterra

     Hai outro aspecto que me interesa moito da literatura infantil e xuvenil, máis propiamente da infantil, que me resulta moi suxestivo. O xénero literario que mais me interesa, como lector e como escritor, é a poesía, e atopo que a metodoloxía que podo empregar para imaxinar as historias infantís e logo escribilas é próxima á poética. Porque é moi libre, permite xogar con conceptos oníricos, e penetrar en territorios fantástico, ademais de ser textos con certa brevidade, que por esta cuestión se poden escribir coa mesma intensidade creativa que a propia poesía. E os lectores de curta idade parécense aos lectores de poesía de calquera idade, buscan sentir máis que buscar unha comprensión analítica do texto, e  a coherencia propia do texto tanto na poesía como na literatura infantil pode responder máis a unha coherencia nacida do propio texto, que externa, e os lectores de poesía e os nenos e nenas saben gozar con esta coherencia que só responde as coordenadas do propio texto.

     E xa que a poesía anda tan desprestixiada entre editores, que non entre lectores, aínda que os editores argumenten isto último para xustificar a súa negativa á edición de poesía. Coa literatura infantil dalgún xeito sigo editando poesía, aínda que disfrazada de narrativa.   

     

     Así que vaia! descubrín para min mesmo e para quen queira lelo porque a literatura infantil e xuvenil dáme tantas satisfaccións íntimas. A busca da amizade e a visión poética son os meus motivos para escribir literatura infantil. 

                                                                                                          X. H. RIVADULLA  CORCÓN

                         

No porto de Ribadeo durante a gravación do programa "Salitre" para a TVG

POLAS SÚAS OBRAS LEMBRARÉMOLOS / AS (11) Phil Woods

                                                               PHIL   WOODS    (1931-2015)



Encadrado dentro do movemento jazzístico bebop , este saxofonista nacido en Springfield (Massachusetts) foi un exquisito clarinetista e saxofonista alto e que tamén, ocasionalmente, tocou o soprano.
Apodado o "New bird" polo seu estilo semellante ao gran Charlie Parker, marchou a Francia onde liderou un grupo de jazz vangardista. Á súa volta aos EE UU formou un quinteto que se desfixo en 2004.

Phil  Woods

Podedes ver e escoitar a Phil Woods no vídeo que segue, acompañado por Rufus Reid (baixo), Cedar Walton (piano), Mickey Roker (batería), interpretando "Goodbye Mr. Evans", nun concerto en Stuttgart en 1989.

POLAS SÚAS OBRAS LEMBRARÉMOLOS / AS (10) Rafael Chirbes

                                                            RAFAEL  CHIRBES  (1949-2015)


Foi en 1992 cando coñecín a literatura de Rafael Chirbes. Lin, por aquel tempo, unha novela que me impactou: "La  buena letra" (Editorial Debate). Un libro, por certo, cuxa dedicatoria poñía A mis sombras. Dende ese momento este home nacido na provincia de Valencia interesoume definitivamente. Fun lendo as novelas anteriores ("Mimoun" e "En la lucha final") e seguín facéndome con cada libro que ía publicando.

     Estas foron as primeiras liñas que lin de Chirbes:

               Hoy ha comido en casa y, a la hora del postre, me ha preguntado si aún recuerdo las tardes en que tu padre y tu tío se iban al fútbol y yo le preparaba a ella una taza de achicoria...
                         (De La buena letra. Ed. Debate. 1992)

Rafael Chirbes

Velaquí unhas interesantes palabras da escritora Marta Sanz, tiradas de Babelia co gallo da morte do novelista de Tabernas de Valldigna.

En tiempos donde el valor social llega con la desideologización, Chirbes encarna una figura aparentemente imposible: la del escritor marxista que a la vez es un escritor comprometido con la belleza y la violencia de cada palabra. El impulso de su literatura no es solo ético, sino también estético. No es solo ético, sino también político. Al plantear las grandes preguntas no escatima la crítica a ras de tierra. Frente al prejuicio de que la ideología explícita —de la implícita voluntariosamente invisibilizada estamos rodeados— ensucia la verdadera literatura, Chirbes recurre al marxismo como lente de aumento. Su ideología no le ató las manos ni mermó su capacidad como escritor, sino que le ayudó a mirar para desvelarnos dónde se encuentra la boca del lobo. Le ayudó a encontrar las palabras y, frente a la anorexia y la levedad verbales, a conseguir que en sus voces resonaran espeleológicamente las voces de la Historia.  

No vídeo que está abaixo, podemos ver e escoitar a 

Rafael Chirbes falando sobre a súa novela "En la o

rilla", Premio Nacional de Literatura (2014).

OS HERMÉTICOS "MUROS DE AIRE" DE AN ALFAYA.

An  Alfaya

Sempre digo o mesmo, pero é verdade: estou desexando que apareza un novo libro de An Alfaya para gozar.

     Posiblemente goce sufrindo ou sufra gozando, pero é que esta muller escribe unha literatura da que estou namorado. Porque a literatura de An Alfaya  se asenta nun mundo persoal que comparto literariamente.

     Nese mundo os personaxes posúen unha vida interior moi forte, moi fonda. Ás veces penso que son eses personaxes os que marcan o rumbo da nosa escritora. Malia que un sabe que ela leva a iniciativa, non poñería a man no lume polo dominio real sobre eles.

     Isto ocorre na excelente novela Muros de aire  (Edicións Xerais. Narrativa) que me perturbou e, ao tempo, me fascinou.  An Alfaya constrúe unha historia conformada por distintas liñas de narración que van confluír cara ao final. E a novelista desenvolve as situacións cun ritmo lento, ben pensado e facendo circular os seus personaxes polos camiños que ela lles marca. Ou é que son eles quen marcan a traxectoria?  Talvez, mais o que consegue An é que o lector –neste caso, eu- forme parte dese universo proposto e se vexa inmerso  nos avatares das persoas que dan vida á historia.  

     Mediante cartafoles de suicidas (un traballo administrativo e de campo de socioloxía), coñecemos os encontros e, sobre todo, os desencontros de Cora e de Fidel, que manteñen unha relación profesional e persoal con espazos grises. E coñecemos, ademais, variados comportamentos daquelas persoas que Cora entrevista, cuxos testemuños e reaccións diante dela,  dan un dramatismo real á novela. Magnífica estrutura, na que ten un protagonismo importante a desconcertante Remedios, a avoa da protagonista, acubillo desta, pero que se nos mostrará como unha muller de personalidade castradora e cruel. Como os personaxes marcan certas pautas, xa queda dito, non está de máis que reparemos, ademais, en Mauro Luaces, Elisa Luaces, a nai deste, ou en Amalia. Están moi ben perfilados e un chega a comprendelos completamente.

     

     Quizais sexa o destino quen mova os fíos destes personaxes que se ven maltratados polas vicisitudes da vida. Unhas personaxes que semellan non teren control dos seus actos e que sofren un desequilibrio vital que os confunde dun xeito permanente.

     An Alfaya volve presentarnos unha novela de personaxes tecida coa mestría de sempre, que nos engole, que nos inquieta e desacouga,  pero que nos permite gozar da boa literatura. Unha novela de dor, reflexión e emocións varias.

Abusando da súa xenerosidade, Versos e aloumiños pediu á autora un texto libre, que lle apetecese escribir tendo Muros de aire como referencia.

E An escribiu este poético e fermoso texto:

An  Alfaya

Non sempre a fuxida é unha opción,

ás veces os pés camiñan por un vieiro de escuridade que nos conduce ao abismo.

Mais, procuramos a luz.

A luz nese punto difuso, fugaz cara o infinito.

A luz pescudando a súa beleza que nos cega.

Imantados á intensa dor que nos provoca a súa inaccesibilidade.

Estendemos os brazos, as mans, os dedos, as uñas, desmembramos as articulacións tentando apreixar unha físgoa, un lampo, un fío de luz, porén, cando recollemos os brazos, os dedos, as uñas, coas articulacións desmembradas, só atopamos muros de aire...

                        Muros de aire irrespirable,

                                               aire envelenado,

                                               aire de xofre,

                                               aire que viaxa

polas vías respiratorias da xente escura que busca a luz no buraco do muro.

Sospeito que en todo muro hai unha greta, un oco, unha vía de escape

aberta á esperanza, que mata a rabia, a dor, a tristeza, a eterna incógnita

                                               do desalento.

Mais, no buraco dun muro de aire, só hai aire, aire, aire...

                                               Baleiro.

                                               Pulsión de morte.

            Desexo de finar, de acabar, de descansar de autoconcluir.

  

Debaixo destas liñas, dúas fotografías  da presentación de Muros de aire, na cafetaría Badía de Vigo.     

De esquerda a dereita: Manuel Bragado, An Alfaya e Ramón Nicolás. (Foto H. Pérez).

An dedica un exemplar de "Muros de aire" ao remate do acto.

                                                                                                             ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO

LOS BEATLES CON TONY SHERIDAN EN HAMBURGO, 1961

Si hubo un grupo que, desde una edad bien temprana, me inoculó mi pasión por la música, sin duda fueron los Beatles, y aunque mis intereses musicales estén centrados principalmente en el jazz, siento un enorme cariño por el cuarteto liverpooliano y regreso siempre a sus discos periódicamente. Ya sé que esto no es nada nuevo, que comparto esa misma experiencia con millones de personas en el mundo, pero eso no merma la importancia que dicha experiencia tuvo para mí. Desde muy pequeño comencé a devorar los discos de los Beatles, en un primer momento los oficiales, pero pronto también las rarezas encontradas en álbumes piratas que no siempre eran fáciles de conseguir: las grabaciones caseras de un grupo rupestre de skiffle llamado The Quarrymen, la colección de maquetas para Decca que la compañía rechazó, las tomas alternativas que no fueron publicadas oficialmente hasta que tanto los Beatles como EMI se dieron cuenta de su viabilidad comercial y editaron los tres volúmenes de Anthology, algunos conciertos en los que la música casi no se puede escuchar debido a los gritos de los fans, etc. Y, por supuesto, también las sesiones junto a Tony Sheridan de las que me dispongo a hablar hoy, tras haberlas escuchado y reescuchado incontables veces en las últimas semanas.

Tony Sheridan en el escenario

Se trata de una serie de grabaciones que John Lennon, Paul McCartney, George Harrison y Pete Best (Ringo Starr aún no formaba parte de la banda en estos primeros tiempos) realizaron como grupo de acompañamiento del rockero Tony Sheridan, compañero habitual de las noches de excesos e interminables jam sessions en clubes de dudosa reputación de la ciudad de Hamburgo. Originalmente grabados para el sello Polydor, aunque editados y reeditados hasta la saciedad, estos temas fueron producidos en 1961 por el inimitable Bert Kaempfert, compositor, entre otras cosas, de clásicos del easy listening como "Wonderland by Night" y del éxito de Frank Sinatra "Strangers in the Night". Es difícil considerarlos realmente como cortes de los Beatles: el grupo aparece estrictamente como banda de acompañamiento de Sheridan, excepto en dos temas, una versión en clave de rock del standard "Ain't She Sweet" con la parte vocal a cargo de John, y un interesante instrumental al estilo de los Shadows titulado, por si había alguna duda, "Cry for a Shadow", que pasará a la historia por ser la única colaboración entre John y George grabada por los Beatles.

El productor y compositor alemán Bert Kaempfert

En el resto de las canciones, Tony Sheridan es la voz principal y los Beatles se limitan a acompañarlo, generalmente de forma correcta, sin más, y a veces se encargan también de los coros. En total, los de Liverpool acompañan a Sheridan en seis canciones: una buena versión de "When the Saints Go Marching In"; la balada "Why (Can't You Love Me Again)"; un blues que suena más bien a pop titulado "If You Love Me, Baby" (a veces editado también como "Take Out Some Insurance on Me, Baby"); una muy interesante versión del clásico del jazz "Sweet Georgia Brown" en cuya letra Sheridan introduce referencias a Liverpool; la muy sentimental "Nobody's Child", que Sheridan probablemente conocería a través de la versión de Lonnie Donegan y que los Traveling Wilburys grabarían décadas después; y la revisión rockera del tema tradicional "My Bonnie", sin duda una de las mejores canciones que salieron de estas sesiones. En todas las piezas, la voz de Sheridan acusa la influencia de Elvis Presley, aunque da la sensación que el vocalista se siente un tanto inhibido en el estudio, sobre todo si tenemos en cuenta la imagen de rockero de energía arrolladora que se había ganado en los tugurios de Hamburgo.

Edición en forma de caja de la Bear Family

El disco que aquí presento, uno de los muchos que han comercializado estas grabaciones, incluye también temas en los que Tony Sheridan está acompañado por los Beat Brothers, su banda habitual, que, pese al nombre elegido, no debe confundirse con los Beatles, ya que las sesiones junto a los Beat Brothers tuvieron lugar en 1962 y 1963, cuando los cuatro de Liverpool, ya con Ringo en lugar de Best, estaban iniciando su escalada al estrellato internacional. En estas canciones ("What'd I Say", "Let's Dance", "Ruby Baby", "Ready Teddy", "Ya Ya" y "Kansas City"), en las que no aparecen los Beatles, escuchamos a un Sheridan mucho más desinhibido, un artista mucho más completo, lo cual puede atribuirse tanto a la frescura del acompañamiento como a su mayor experiencia en el estudio. Es una verdadera pena que no sea fácil encontrar más grabaciones de Sheridan en solitario, pues no hay duda de que era un rockero de mucho talento que no quedó más que en promesa, y cuyo nombre estará siempre inevitablemente ligado al de los Beatles, con quienes, sin embargo, nunca llegaría a colaborar nunca más con posterioridad a estas sesiones en Alemania. Quien desee tener las sesiones completas, con tomas alternativas y versiones en estéreo y mono, puede optar por la edición más costosa, publicada en forma de caja por el sello alemán Bear Family, que se titula Beatles Bop - Hamburg Days y que, pese a su precio, es verdaderamente recomendable.

Los Beatles en escena en Hamburgo, con Stu Sutcliffe al bajo y Pete Best a la batería

                                                    ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ