CATAVENTO DE POEMAS INFANTÍS (LXII) " Poemas da Bicharada ", de João Manuel Ribeiro

                JOÃO  MANUEL RIBEIRO  (Oliveira de Azeméis-Portugal, 1968)

O PINGUIM SERAFIM

João Manuel Ribeiro

O pinguim

    Serafim

contou assim,

tintim por tintim,

    como por fim,

        e enfim,

se apaixonou por mim.

A PULGA DO GATO E DO CÃO

Cato, cato, cato

a pulga do gato.

Cato, cato, cato

a pulga do cão.

Cato, cato, cato

a pulga do gato,

  a pulga do cão

      na orelha

do senhor Renato

       e no orelhão

do menino João.

O ROUXINOL

Faça chuva ou faça sol,

canta, canta, o rouxinol.

Seja noite ou seja dia,

canta o rouxinol rufia.

Ben visível ou oculto,

canta o rouxinol culto.

Na festa ou no velório,

canta largo repertorio.

Canta o rouxinol, feliz,

por que canta, não o diz…

O CAMELO DO DESERTO

Sou um camelo do deserto,

ando por longe e por perto,

ora sonolento ora desperto.

Caminho a grandes pasadas,

transporto enormes carradas,

resisto a sóis e a enxurradas.

Sou um camelo esperto,

sei fazer do temido deserto

um camino com destino certo.

REMUÍÑO DE LIBROS (37) "O lapis máxico de Malala", de Malala Yousafzai

TÍTULO:  O lapis máxico de Malala

AUTORA:  Malala Yousafzai

EDICIÓNS XERAIS. 2017.

Nestes “tiempos de ignominia” que diría José Agustín Goytisolo, cando faltan referencias que poden axudar a acadar un sentido ás nosas vidas, cando a xente nova precisa espellos nos que mirarse, un ten que celebrar a aparición de aálbums como O lapis máxico de Malala (Edicións Xerais, 2017).

     A figura de Malala Yousafzai  faise necesaria.  Cando tiña once anos levaba un blog en urdu, para a BBC, sobre a vida baixo o poder dos talibáns. Utilizaba o pseudónimo de Gul Makai, para escribir sobre a loita da súa familia pola educación das nenas na súa comunidade.

     

Malala Yousafzai

     

     Foi en outubro de 2012 cando Malala se converteu en obxectivo talibán e un día, ao volver do colexio en autobús, disparáronlle na cabeza. Sobreviviu de milagre e continúa a súa campaña pola educación. Recibiu diversos premios pola súa afouteza e á súa defensa activa e no ano 2014 concedéronlle o Premio Nobel da Paz, que compartiu co activista indio Kailash Satyarthi, sendo a persoa máis nova en recibir este galardón. En 2017 Malala foi nomeada Mensaxeira da Paz da ONU, con especial énfase na educación das nenas.

     

     

     O lapis máxico de Malala é a súa propia historia. Un relato a partir dunha serie de televisión, na que o protagonista era un rapaz chamado Sanju que podía converter en realidade calquera cousa debuxándoa cun lapis máxico que atopara e que lle permitía saír dos apuros que nos que se metían el e mais os seus amigos.

     Durante un tempo Malala soñaba con ese lapis máxico. Pouco tardou en comprender que, cando unha persoa atopa a súa voz, calquera lapis pode ser máxico.

     O seu pai, que era director de escola, estaba a prol da educación das nenas, pero a elas se lles prohibía asisitir á escola. Decatouse axiña de que tiña voz e decidiu empregala. Estaba convencida do dereito que a rapazada debía ter acceso á educación. E así se converteu en voceira desta idea, dando charlas polo mundo sobre aimportancia da educación universal.

     

     Máis de cento trinta millóns de nenas non poden ir á escola. Moitas delas, refuxiadas. Por iso, en 2015 e 2016, a fundación que creo, a Fundación Malala, abriu escolas no Líbano e Xordania para as refuxiadas sirias.

     Este álbum é unha preciosidade. Permite entrar na vida desta moza paquistaní dun xeito sinxelo e enternecedor.

     María Alonso Seisdedos encárgase dunha magnífica tradución ao galego, as ilustracións, tenras e expresivas, delicadas, son obra de Kerascoët, pseudónimo dun famoso equipo de ilustradores formado por Marie Pommepuy e Sébastien Cosset. Viven e traballan en París no eido da animación e da ilustración.

     En definitiva, un álbum moi coidado, moi elegante, para ler e gozar coa vista. Para penetrar no seu contido e para reflexionar. Un álbum sen idades, no que a beleza estética e a beleza moral van da man. Un álbum que remata dun xeito emocionante:

                             

                        Un neno, un mestre,

                               un libro e un lapis

                                            poden mudar o mundo.

                                                                                                                         ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

SINATRA E JOBIM: 50 ANOS DA SÚA LENDARIA COLABORACIÓN

Neste 2017 que paseniño se vai achegando á súa fin cúmprese o quincuaxésimo aniversario das sesións que, en xaneiro e febreiro de 1967, reuniron nun estudio a Frank Sinatra e a António Carlos Jobim para a creación dun disco xa lexendario dentro da música do século XX: aquel que deu en titularse simplemente Francis Albert Sinatra & António Carlos Jobim. Foi un disco importante porque supuxo a fusión por excelencia entre a bossa nova brasileira e o pop estadounidense da man dunha das voces máis recoñecibles do mundo e da voz máis sobranceira do novo estilo chegado de Brasil.

Ben é certo que a bossa entrara xa nos Estados Unidos nos últimos anos 50 e primeiros 60 pola porta do jazz: nun principio coa colaboración entre o saxofonista da Costa Oeste Bud Shank e o guitarrista brasileiro Laurindo Almeida (xa escribín en Versos e aloumiños sobre estas sesións aquí) e despois, e sobre todo, co magnífico disco Jazz Samba, de Stan Getz, editado en 1962. Tralo éxito da bossa nova entre os jazzmen (non houbo case que ningún músico importante de jazz que non fixese algún disco de sabor brasileiro na década dos 60) pasou a impregnar gravacións de artistas moi diversos, o que ten levado a críticos como Will Friedwald ou Donald Clarke a afirmar que a bossa foi unha das mellores cousas que lle ocorreron ao pop nesta época dominada polos Beatles e a Invasión Británica.

Claus Ogerman

Non foi Sinatra o primeiro cantante en sentirse influído polos sons do Brasil, pois por exemplo Tony Bennett gravara xa unha manchea de bos temas neste estilo antes de 1967, pero A Voz quixo crear o disco definitivo que fusionase o pop coa bossa. Para iso convidou a Jobim, un cantautor que gozaba xa de renome por ter composto un bo conxunto de éxitos coma "Corcovado" ou "Garota de Ipanema", a compartir un disco completo con el, o máis achegado a un songbook xamais gravado polo de Hoboken. Sete das cancións serían de Jobim e tres serían recreacións no novo estilo de standards escritos por Irving Berlin ou Cole Porter. Para os arranxos ninguén mellor ca o alemán Claus Ogerman, que xa traballara anteriormente con Jobim e coñecía a súa música mellor ca ninguén.

O resultado é un dos mellores álbumes da carreira de Sinatra, quizais o seu derradeiro gran disco conceptual, cun son suave e envolvente no que se atopaba moi a gusto, interpretando clásicos da bossa coma os dous xa mencionados e outros coma "How Insensitive (Insensatez)", "Once I Loved (O Amor em Paz)", "If You Never Come to Me (Inútil Paisagem)" "Meditation (Meditação)" ou a marabillosa "Dindi". Sinatra ficou satisfeito co resultado do disco, e dous anos despois comezaría outro proxecto con Jobim, mais sen Ogerman e co músico brasileiro Eumir Deodato a cargo dos arranxos. O son deste segundo disco, que nunca chegou a publicarse do xeito que Sinatra pensara orixinalmente, é moi diferente do primeiro, máis contundente e menos suave. Todas as gravacións realizadas nestes anos por Sinatra e Jobim están disponibles na compilación Sinatra / Jobim: The Complete Reprise Recordings, publicado en 2010).

Pablo Martínez

Para conmemorar tan importante cabodano, o meu amigo Pablo Martínez Diente, profesor de español na Kansas State University, e mais eu fixemos unha edición especial do podcast Discos Memorables, na que falamos longamente sobre unha das colaboracións máis interesantes das carreiras de Sinatra e Jobim. Déixovolo aquí para rematar o artigo por se queredes escoitalo.

                                                   ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

REMUÍÑO DE LIBROS (36) "O príncipe carpinteiro", de Manuel Uhía

TÍTULO: O príncipe carpinteiro.

AUTOR: Manuel Uhía.

EDITORIAL: Galaxia .Colección: Árbore.

A editorial Galaxia achégalles aos lectores a partir de dez anos este conto cuxa autoría pertence a un home de ampla e recoñecida traxectoria dentro do mundo da ilustración da LIX das nosas letras.

    

     Trátase de Manuel Uhía, pintor, ilustrador, escritor, deseñador gráfico, colaborador con diferentes editoriais, medios de comunicación e axencias de publicidade, ademais de guionista e director de documentais de natureza submarina. Desta vez, preséntase coma autor por partida dobre, ao ser o creador tanto do texto coma das ilustracións.

     O príncipe carpinteiro cóntanos a historia de Rodolfo VI, un neno espelido e con inquedanzas que para nada teñen que ver cos obxectivos depositados nel, mesmo antes de ter nacido, por parte do seu avó e rei de Paspalia, Gumersindo II.

 

Manuel Uhía

     Ao longo de oito capítulos curtos imos descubrindo a historia pasada do protagonista, cuxa nai, Priscila, na súa mocidade xa dera mostras de ter unha personalidade diferente a todas as princesas do seu tempo, negándose a acatar a vontade paterna de casar cun rico herdeiro. Este impulso de rebeldía non lle servirá para atinxir os seus desexos e co paso do tempo, non terá máis remedio que obedecer e casar co que será o pai de Rodolfo VI. O rei Gumersindo II coidaba que co nacemento do seu neto chegaría ao seu reino un pouco de tranquilidade, pois el sería o herdeiro de todo. Pero a realidade non se puxo de acordo coas ilusións e Rodolfo VI, a medida que ía medrando, tamén se ía afastando do que, a priori, debería facer un futuro rei: cazar, cabalgar e ser un home de armas. Porque o noso protagonista agocha un segredo que habita na parte máis afastada e, xa que logo, prohibida do pazo e que se descubrirá ao final e suporá, a diferenza da súa nai e avó, a realización dos seus soños.

     O feito de que estea narrado cunha prosa fluída e sustentada sobre todo nos diálogos, onde non falta o humor, atrae a atención do lector á vez que o convida a interpretar os personaxes focalizados nas vivas ilustracións.

                                                                                                                                                    ALBA  PIÑEIRO

"Tertúlias literárias" en Gaia, arredor da obra de Antonio García Teijeiro

En pleno faladoiro:  João Manuel Ribeiro e Antonio García Teijeiro

O sábado 21 de outubro dentro do ciclo das “Tertúlias literárias” organizado na libraría Velhotes do noso país veciño (Gaia) tivo lugar unha conversa entre dous poetas que presentan certas similitudes, non só na súas creacións, dotadas dunha alta calidade humana e poética, senón tamén nas súas actitudes vitais sustentadas na honestidade, autenticidade e humanidade. Todos os alí presentes (docentes, escritores, divulgadores da cultura, libreiros…) fomos conducidos e guiados por un cicerone entrañable, o poeta e editor João Manuel Ribeiro que, sentado ao carón de Antonio García Teijeiro, nos contaxiou con el a maxia do poder sedutor das palabras.

     O faladoiro xirou ao redor da figura e obra do Premio Nacional (español) de Literatura infanto xuvenil 2017, Antonio García Teijeiro, baixo o título de : A poesía necesaria.

     Ao longo de case dúas horas viaxamos a través da traxectoria profesional e mesmo vital dun home no que a poesía significa un xeito de vida que sempre o acompañou e que cre no poder transformador que ten de seu por invitar á reflexión, á análise crítica do que nos rodea, á amplitude de pensamento e, en definitiva, ao autocoñecemento tan necesario para poder ser feliz.

     

     Así soubemos da súa infancia cunha ausencia presente, da súa mocidade escura nun tempo agochado tras a miseria e a mentira, que marcará o seu futuro compromiso coa lingua e co país reflectidos  na maior parte da súa produción, e que soportou grazas á poesía e ao deporte (foi porteiro de balonmán en diferentes equipos da máxima categoría). Ata chegar á súa madurez coma docente, divulgador cultural e creador de soños a través das súas obras sobre todo poéticas, pero tamén narrativas para nenos de distintas idades.

     

       Música e poesía camiñan da man na vida e obra de Antonio, quen leva máis de corenta anos coma docente e coma mensaxeiro da palabra poética non só nas clases (que empezaban sempre cun poema), senón tamén en todos aqueles lugares onde o requirisen: congresos, feiras de libros nacionais e internacionais, cursos para mestres, encontros… amosando sempre xenerosidade, compromiso e paixón  polo que cre. Isto reflíctese nos máis de setenta libros publicados de diferentes xéneros ( narrativa, poesía, didáctica, artigos xornalísticos...). Antonio defende a necesidade da poesía en toda a sociedade e, en especial, nas aulas onde debe entrar en voz alta a través da implicación literaria do mediador encargado do achegamento. Este debe ser gradual, comezando pola literatura popular para xogar co ritmo, a musicalidade, a rima e as palabras e logo introducilos no poder suxestivo e reflexivo dos clásicos e dos autores que escriben para eles dende o respecto e o agarimo. 

Alba Piñeiro, Antonio e João Manuel

     Nas súas obras a música sempre está, de aí que existan diversas versións musicais delas e que Paco Ibáñez  lles puxese música a tres poemas do que un (Que ocorre na terra?) forma parte do seu repertorio habitual.

Antonio pertence a unha xeración de mestres escritores cos que comparte con catro deles (Paco Martín, Xabier P. DoCampo, Fina Casalderrey  e Agustín Fdez Paz) o PNLIX e asegura que aos nenos lles gusta a poesía e os axuda a verbalizar sentimentos e emocións.

     

     Antonio tamén falou do seu poemario Poemar o mar que gañou o tres de outubro o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil e que supón o recoñecemento da poesía en galego. Contou que foi o segundo escrito da  triloxía que lle adica ao mar( En la cuna del mar, Poemar o mar e Palabras do mar) e que dende que lera Marinero en tierra de Rafael Alberti, fora consciente de que o mar era poetizable.

     Foi a partir dunha conversa co seu amigo e escritor Manuel Veiga cando decidiu que o mar sería o protagonista non dun poema senón dun poemario, que ao final acabou por se converter en tres porque Antonio fala deseguido co seu mar e sabe das súas coitas, pesares, reivindicacións, soños e desexos.

                                                                                                                                                 ALBA PIÑEIRO