ESCAPARATE POÉTICO (XCVII) Francisco Cortegoso

                       FRANCISCO  CORTEGOSO  (Pontevedra, 1985 – 2016)

RECÓLLOTE NO COSTADO; alí non hai frialdade:

aníñase o ar e agardamos que unha palabra o escancie,

brindarás?

 -Que voz o servirá á copa do día de mañá?-

Ofreceráseche como viño vello que no seu vibrar

contemplas a rizadura da pel,

xa exhalación da túa imaxe que turba o espazo

onde o corpo contribúe como testemuña do tempo:

Francisco Cortegoso

só serás no seu dicir, pois, camiñas cara ao seu labio.

Brindaremos.

Semellante a unha cicatriz, perfilada no rostro, suavemente,

unha luz azul de alción

recórdase sobre a túa boca.

Esvara sen profusión. Contense.

Ofreceranche as augas. Beberás.

TOMAS DA MAN o espazo oco que aboia

cada vez que o bafo embaza un azulexo

baixo deste lado do costelar

son crachoir

tomas da man unha palabra –reverberante-

mentres salivas con abundancia

e a palabra xorde ouleo de animal

son signal

e: vibrante: tendes as mans para amarrar

unha frase: esganada: o veo do padal

AQUÍ CANTO DO MUNDO é humano e en ti

de punta a punta un pano

que se dobra sempre indistinta

mais branca de materia só semella por pura

cativada. Se de coto a coto tiro

de carpo en carpo prego

parezas a figura do vivo vida desde un lenzo de algodón

por esa enruibada sede

que che anoa no colo.

aquilo que de ti pega contra si

sempre se corresponde

inelutablemente

dobregada a delirio

aínda afervoada e celúrea de proba fe

aínda oclusa e lívida de razón

a túa forma te desasiste

canda o laio que é nome

único da carne,

te ata

ACUBÍLLATE   unha natureza falsa

o teu lombo relucente a dúas augas

partido nunha veta mineral

concluía igualmente volto

sobre si até a medula do esterno

único o embigo

unha voluta testemeuña

a orde

(Do libro Suicidas, editado pola editorial Chan da Pólvora, 2016)

DARDO POÉTICO (XLIII) "A emocionante palabra de Ledicia Costas nun manifesto rosaliano

Hai unhas datas no Panteón de Galegos Ilustres  a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELGA)  celebrou un acto para conmemorar o “Día de Rosalía” que é o día 24 de febreiro, data de nacemento da nosa poeta, que tal día coma hoxe cumpriría 180 anos.

     

     Houbo recitados de poemas, actuacións musicais e un manifesto da asociación que leu a escritora Ledicia Costas.

     

Acto da AELGA en Santiago

     

Dende que lin a súa primeira novela, Unha estrela no vento, arredor do ano 2000 , fiquei  seducido pola escrita dunha moza que comezaba no complicado mundo da literatura. Sabía que ía chegar lonxe. Notei que, malia ser unha ópera prima, Ledicia Costas posuía un don excepcional para crear. E non me trabuquei. Hoxe é unha das referencias esenciais da nosa LIX, gañadora, ademais, do Premio Nacional de Literatura co seu libro Escarlatina, a cociñeira defunta, editada por Edicións Xerais.

     Debo confesar  que teño por ela unha certa debilidade.  E cando lin o manifesto rosaliano, emocioneime. Marabilloso, pensei. Así que, en canto tiven a primeira oportunidade, lle pedín o texto para publicar en Versos e aloumiños e todos os lectores e lectoras do noso blog-revista puidesen saborear palabras tan belidas.

     

Con Ledicia e Helena Pérez o día da presentación de "Escarlatina..."

     

     Ledicia, xenerosa, non tardou nada en enviarmo. Un luxo que hai que valorar na súa xusta medida. Está ben o “Día de Rosalía” pero un, que cre que todos os días son bos para ler a nosa poeta universal, aplaude textos coma este para que os seus versos vivan en nós acotío dun xeito permanente. 

     Podedes ler o manifesto. Enchoupádevos da palabra ben dita, ben escrita, mollada en emoción. Un dardo poético necesario.

     Grazas e parabéns, Ledicia.

Manifesto polo Día de Rosalía

                                                                                         Ledicia Costas

En Galicia existen infinitas formas de amencer: abrente, alborada, clarexa, luzada, rompente. A lírica que abraza os versos de Rosalía, posúe as cores reveladoras da primeira luz.

Imaxino a Rosalía no S.XIX e vexo unha muller que se aferra ás palabras sen complexos e fai con elas o que o corazón lle pide ao oído en cada instante: fitas de encaixe, diamantes, armas de construción masiva ou versos predestinados a furar as conciencias e facer cambalear os piares do inmobilismo.

Esa é ela. Unha xigante que non precisa respiración asistida, nin prantos, nin ritos florais. Os pulmóns da súa obra aférranse ao futuro e ínflanse coa forza dun país que respira cultura por cada fenda.

En Galicia existen infinitas formas de querer e nós querémoste paxaro, lume, emoción. Querémoste eléctrica e lúa. Insubmisa e valente. A voz que hoxe portaría unha pancarta na cabeza dunha manifestación contra a violencia machista ao berro de: Basta xa, querémonos vivas! A que quedaría afónica de solicitar, día tras día, unha maior presenza do galego na escola, na rúa, na vida. Na Galicia nosa que se estremece por momentos.

Imaxino a Rosalía e véxoa afirmando: Son muller e son galega. Reivindícome como escritora na miña propia lingua e non consinto que ninguén apague a miña voz. Estou tan viva que os meus versos rabuñan as paredes do panteón de galegas ilustres ata facelas sangrar. Négome a ser unha estranxeira exiliada na miña patria. Quero abarcar toda a luz e contaxiarte.

En Galicia existen infinitas formas de chover,

Como chove miudiño,

como miudiño chove,

pola banda de Laíño,

pola banda de Lestrove.

E con esa maxia pronuncio: babuxa, chuvisca, poalla, chuvieira, barruzo, dioivo. A lírica que arroupa os versos de Rosalía é un bico anfibio. Debaixo da auga nada a pracer, presumindo das súas branquias. Fóra dela, quita o traxe de escamas, mete as mans na terra e arrinca un libro e unha flor. Esa coa que hoxe queremos agasallar ao mundo. RosalíaTe!

Con Ledicia no "Día de Rosalía" en Vigo

REMUÍÑO DE LIBROS (15) "Poemas birollos para ler cos ollos", de Fran Alonso

TÍTULO: Poemas birollos para ler cos ollos.

AUTOR: Fran Alonso.

EDITORIAL: Edicións Xerais. COLECCIÓN: Sopa de libros.

Edicións Xerais achégalles aos lectores infantís este suxestivo e atraente poemario da man de Fran Alonso. Autor recoñecido no eido da nosa LIX tanto pola súa obra poética coma narrativa, na que sempre amosa diferentes vías de transmitir e compartir a forza da palabra e o gran poder que conleva o seu uso.

    

     Desta volta, Fran Alonso non só é o autor do texto senón tamén das ilustracións e do deseño do libro. O resultado non podía ser outro que esta magnífica proposta literaria que convida a xogar, a interpretar, a observar, a crear e recrear, a soñar…

Fran Alonso

     Trátase dun conxunto de poemas que beben da tradición oral (cancións e xogos infantís da nosa e doutras culturas) e da poesía visual a través da especial disposición tipográfica dos versos, da combinación das cores con carácter simbólico, da mestura de imaxes reais (fotografía) con debuxos (onde destaca a presenza do gato poeta coma unha chiscadela ao lector) dentro dos cadros poéticos que se crean. Tecéndose deste xeito uns poemas-imaxes moi evocadores que dan lugar a diferentes interpretacións e que espertan a imaxinación do lector que se deixa envolver polas sensacións sonoras e visuais.

     Toda unha invitación a xogar coas letras, coas palabras, cos versos con rima e sen ela, cos sons e coas onomatopeas adubadas con humor. Invitación que ten a súa continuidade na creación dun videoxogo específico do libro para que os nenos sigan familiarizándose coa palabra poética.

                                                                                               

                                                                                                             ALBA  PIÑEIRO

CATAVENTO DE POEMAS INFANTÍS (LVI) Xoán Carlos Domínguez Alberte

        XOÁN CARLOS DOMÍNGUEZ ALBERTE (Escudeiros. Ramirás, 1966)

ILUSIÓN

Xoán Carlos Domínguez Alberte

Bule que a bubela rebole

o leque das súas ás

de cor no ar.

O sol abala as raiolas nas follas

e a bubela devala o baile

entre as bolboretas que a envolven

e revoan con ás de cristal.

Os teus ollos son o espello

polo que eu vexo.

Escólloche paxaros multicolores

e ti cólleslles o nome

                   bubela, cotrola, cotromela

e acolles as súas flores

de plumas que bolen e abalan

en leques de luces.

Bule que a bubela rebole

o baile das súas ás

de cor no ar.

VERSOS PARA RESOLVER UNHA ADIVIÑA

Eu fálovos dun paxaro

que se oe moito cantar

entre as árbores do bosque,

máis non se ve, está oculto.

É un paxaro moi cantareiro

que enche de notas musicais

no ar os sons da natureza,

mais só se oe, é moi astuto.

Se soubese pintar ben

collería un lapis de cor,

mais non sei que cores poría

ás súas plumas nun debuxo.

O seu canto ao raiar

o sol xa enche de son

ledo o día na primavera,

mais cala ao luscofusco.

Se aínda non te decataches

quen é voute axudar;

é unha ave case invisíbel

mais ten nome: é o cuco.

DURME E REPOUSA

Durme e repousa

e non lle teñas medo

a ninguna cousa.

Son os biosbardos

que andan no monte.

Luz no monte

e luz na fonte

e nunca, nunca

o trasno encontres.

A LÚA LÚA LUEIRA

A lúa lúa lueira

é unha señoriña

moi fituqueira.

Eu son nube

e ela é brincadeira.

Ela é meiga

e eu son paparateira.

Eu son soño e ensoñó

e ela é rebuldeira.

(Do libro Versos para conversar, editado por Editorial Galaxia. 2016)

DARDO POÉTICO (XLII) Martiño Maseda escribe co lapis da vida un emocionante poema: "Os dedos da memoria"

Os “dardos poéticos” de Versos e aloumiños son disparos directos ao corazón para removeren as entrañas e sacudir certas pasividades e certas compracencias mal entendidas.

     Disparos, xa que logo, de palabras convertidas en versos. Disparos de luz, de lume, de bicos, de agarimo, pero tamén de crítica, de denuncia de todo aquilo que se converte en habitual cando debería ser extirpado do día a día.

 Martiño Maseda é un poeta que encaixa perfectamente no espírito destes “dardos”. E encaixa porque toda a súa poesía está ateigada de emocións. Un, que cre na emoción como algo indisoluble da lírica, celebra cun pracer enorme os poemas de Martiño e sente ben cerca o efecto do “dardo poético”.

      Fermosísimo, emocionante, agarimoso e mil adxectivos máis merece o poema “Os dedos da memoria” dedicado ao seu pai.

 

Martiño Maseda

     El mesmo explica dun xeito poeticamente maxistral a xénese do poema:

   O lapis da vida escribindo o libro da miña xenética: de pai a fillo, as emocións flúen como augas que xamais se enxugan, nin sequera na traumática observación do proxenitor que se vai extinguindo coma unha folerpa de soños posta á raxeira.

    E por se fose pouco  acompaña unha fotografía poética. Esas mans , eses dedos unidos polo fío do amor, do agarimo. Toda unha declaración de intencións, de momentos para confesar, para dicir, para achegar sentimentos que non dubidan en saír á luz. Mans de pai e fillo. Mans que falan en silencio e amosan a luz dunha relación que non precisa de explicacións.

 

"Mans de pai e fillo"

     Un luxo, este “dardo poético”. Non perdades nin medio verso do poema que ides ler deseguido. Non ten perda. Un poema que aloumiña e que nos fai pensar nestes tempos de valores difusos e, demasiadas veces, nada claros.

OS DEDOS DA MEMORIA

Por Martiño Maseda

papá, cantas xeiras levarás gravadas

en cada unha das follas brancas dos dedos

eses dedos que se pousan inmóbeis nos ríos da miña man

para transmitirme a linguaxe húmida dos devanceiros

cantas fanegas de vida bautizadas

baixo templos de orballo

onde cada pinga de suor rachaba contra a terra

e abría nela feridas de praceres inéditos

cantos pasos esquecidos

na distancia milimétrica dun suspiro

até que o solpor te vestía con sabas de sangue

e despedida

canto silencio escrito na túa fronte

que aínda hoxe me sabe ó sal das penúltimas derrotas

nas que te vin caer de xeonllos

mentres o mundo se inzaba de samargos

cantos sorrisos incendiando as pálpebras do inverno

e os exércitos da xeada rendíanse

coma gavelas de medo

ante o gume desafiante do teu bafexo

canto amor sucando as engurras da alma

cando fitas para este meu rostro sen nome

para esta estraña identidade que te vela

no silencio traumatizado da longa noite…

e, á fin, os dedos apertan a memoria

até estrullala contra as paredes do tempo

e ti, papá, desandas a verea da analepse

matricial que se deforma tras os teus pasos

estala a primavera

nos corredores da casa

onde ficará a gramática dos nosos corpos

segmentándose

                                                                                                                                         ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO