viernes, 12 de junio de 2015

ESCAPARATE POÉTICO (XLIX) Pablo Guerrero






PABLO  GUERRERO   (Esparragosa de Lares. Extremadura. 1946)




ENCUENTRO  PERDURABLE


Blanco en negro, encuentro perdurable.
Pablo Guerrero
Dice: los cuerpos despiden música
y abren paso a las fuentes, al fulgor repentino.

El aire me regala los caballos del aire,
trenza el verde extendido por la luz tardía.
Los tallos de la avena se comban en mi rostro
y la brisa salina traspasa mis cristales
sin que yo se lo pida.

Dice: para que el agua siga habitando los ojos
y una albada restañe lo que se ha separado,
blanco en negro, encuentro perdurable.
Las estrellas gemelas y las briznas de cardos.





POCO  DESPUÉS

He comprendido la lengua de los pájaros,
el momento feliz de un cascabel de plata,
los nidos de luz, las madejas de sogas,
los latidos perennes de la voz y del bálsamo.
El antes sucesivo que a ratos me responde.

Poco después,
cruzo la entrada de un niño deslumbrado
que esconde la navaja de los días de lluvia
y sostiene una aldea que arde cerca de aquí.












                                   Ilustración de Ignacio Caballo




                                                                                      ( Del libro Sin ruido de palabras, editado por Maia ediciones, 2014) 



                                                           Pablo Guerrero canta a súa mítica canción "A cántaros".

martes, 9 de junio de 2015

A TENRURA E A CURIOSIDADE NUN NOVO LIBRO DE PACO MARTÍN MIRANDO CARA Á LIBERDADE

    

      A rula, o peluche e a nena  é a historia dunha rula moi curiosa. Pero que moi curiosa.
     Airosiña, que así se chama, foi a primeira das irmás en botar a cabeciña fóra do  niño feito polos seus pais na póla dun vello carballo que había por tras dunha casiña de fiestras verdes.
     E que viu Airosiña, ademais do ceo, das nubes e da silueta das montañas ao lonxe?
     Pois os cristais que pechaban unha galería e, a través deles, un oso de peluche.
      Ese foi o punto de arranque dunha fonda amizade. O  comezo dunha historia marabillosa escrita co bo saber e a sensibilidade dun dos máis grandes escritores da nosa LIX: Paco Martín.
     
Paco Martín
     O noso autor tece un relato no que fai das descubertas e da tenrura o centro do mesmo. Salferido, ademais, cun lúcido diálogo con Jimena, vai contando o nacemento desta nena entre trazos de aventura e de curiosidade. Esta curiosidade que levará a Airosiña (e a súa irmá, Voandeira) a descubrir diversas características vitais dos seres que poboan o mundo.
     Enxeñosa a maneira de contar, por exemplo, quen lles pon nome ás rulas, que son as tías (si, si, as irmás dos pais ou nais), que son os papaventos e de que materiais están feitos, que son as rodas e algunhas cousas máis.
 
Ilustración de Belén Martín
    E Quemitraste, que ese é o nome do oso, vai abríndolle os ollos a Airosiña con simpatía, con agarimo e, aínda que algunhas veces parece algo pedante, entre eles comeza o que será  unha fonda amizade que  vai ser moi positiva para os tres personaxes desta historia.

     Na casa onde vive o peluche vai nacer unha nena. E Airosiña decide quedar alí ata que naza. Coa axuda de Voandeira vai gardando nunha caixa de madeira grans e outras sementes para cando chegue o inverno e non poida saír na procura de alimento.
     Voandeira e os seus pais marcharán polas rotas do sur ao chegar o frío, pero ela non. Ela vivirá agochada preto de Quemitraste para gozar do nacemento da pequecha. Porén, tamén o peluche sairá gañando con todo isto, algo que o fará feliz. Algo que os lectores e lectoras do conto descubrirán con deleite. Airosiña e Voandeira serán as "culpables" desa felicidade.

Ilustración de Belén Martín

     Paco Martín, unha vez máis, escribiu un relato moi rico literariamente (linguaxe coidada e viva, forma novidosa para estas idades, personaxes ben deseñados, situacións magnificamente construídas...) e ateigado dunha tenrura que envolve cada aventura, cada momento, cada pasaxe.
Na presentación, Paco comentou o seguinte: 
     «A rula representa a ansia de liberdade, que tamén ten o peluche, que vive arrombado no cuarto da nena, mais ao que lle gustaría viaxar e coñecer o mundo, o que conseguirá grazas a axuda de Voandeira, outra rula viaxeira. Pensei que a rula e o peluche facían unha simbiose bastante agradable.»
     
Con Manuel Bragado na presentación do libro en Lugo

     Unha historia para ler e para contar. Unha invitación para emocionarse e para gozar, cunhas ilustracións de Belén Martín, moi vivas, que acaen perfectamente ao espírito do libro.
     "A rula, o peluche e a nena" é  unha historia tenra que engaiola e que ole a liberdade.
     Unha historia fermosa que nos permite respirar o aire puro da boa literatura.



                                                                                                                        ANTONIO  GARCÍA   TEIJEIRO

sábado, 6 de junio de 2015

DE NOVO, PACO IBÁÑEZ CANTOU A EMOCIÓN DOS VERSOS QUE SEGUEN VIVOS NO TEMPO.

Paco Ibáñez durante o concerto en Vigo

      E Paco Ibáñez, una vez máis, cantou en Vigo. E fíxoo cun repertorio magnífico e, ademais, galeguizado.
     Ata catro cancións cantou na nosa lingua. Un fermosísimo “Chove” de Celso Emilio Ferreiro e tres cancións baseadas nos meus poemas: “Que ocorre na terra?”, que xa é habitual nos seus concertos , “O vento dorme” e “Pomba de lume”.

     Chegado o momento de interpretar esta última, convidoume a  subir ao escenario. Momento incrible, único, máxico. Fíxome cantar con el !!! Non o podía crer.
Pois ben, alí arriba, despois de loitar coas letras que esvaraban polo atril, cantei co mestre a esa pomba de lume, de amora, de menta, pomba que chora. A emoción invadiume. Superei o nerviosismo para non quedar mal no intento. Paco sorría, tocaba a guitarra, cantaba. E o público, que tiña o fermoso cartón coa pintura da pomba que creou Xulio García Rivas, acompañaba no retrouso. Éxtase.
 
Con Paco no escenario. A emoción viva.
     Uns intres para non esquecer. Algo fondamente emotivo.

     Eu sen Paco Ibáñez non sería o mesmo. Tería máis eivas das que teño. Débolle moitísimo. Sempre estivo nas alturas e, ao tempo, moi preto da xente. E eu acababa de cantar, ombro con ombro, con el no teatro García Barbón.Sen palabras.

     Paco estivo dúas horas longas no escenario. Repasou una chea de cancións que son memoria viva de todos nós.
     
     Vibramos con Celaya, Góngora, Quevedo, Goytisolo, Lorca, Miguel Hernández, Brassens, Neruda, Alfonsina Storni … Esa nómina inmensa de poetas que encheron de forza e compromiso poético a miña vida e a de tantos outros.
     Sobrepasados os oitenta anos, Paco Ibáñez segue emocionando pola calidade dos seus temas e a autenticidade nos seus comportamentos.

     Próximo coma poucos artistas, o público vibrou coas súas interpretacións (marabilloso coa súa guitarra Mario Mas, nos tres temas nos que interveu) e aplaudiu con forza  as mesmas.
 
Mario Mas acompaña a Paco Ibáñez  (Foto de Tito Toscano).
     Paco Ibáñez é un mito. Un mito que vive preto de nós. Un mito que nos agasalla versos e que nos fai sentirnos máis felices despois de escoitalo.

     Así saímos todos do concerto: felices e renovados por dentro.


     Un pracer sen límites.


                                                                                                                         ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO

miércoles, 3 de junio de 2015

A BIBLIOTECA ESCOLAR, UN ESPAZO DE "ALTO INTERESE" PARA TODAS AS PERSOAS QUE FORMAN A COMUNIDADE EDUCATIVA.

Biblioteca do C.E.I.P. "Miguel Servet" de Fraga (Huesca).

        Opino dende hai ben tempo que xa se poden inventar toda sorte de plans de estudos, de encher de ordenadores as aulas, de facer reválidas nun claro paso atrás, de eliminar humanidades dos currículum, de primar a educación memorística en prexuízo daquela que promovía o traballo en grupo e a reflexión, de crear treitos diversos para os alumnos e alumnas de Secundaria… Si, xa se poden facer estas e outras cousas máis, porque se non se crea a figura do mestre / mestra bibliotecario/a nos centros de ensino seguiremos nas mesmas.

     Vivimos nun país que vive de aparencias. Temos os premios literarios institucionalizados máis rimbombantes do planeta. Non fai falta que os recorde, pois, entre outras consideracións, danme noxo.
     E danme noxo porque non hai apostas claras polos plans lectores como habería que facelo. Fican sempre na superficie. Non valen para nada. Queremos dar unha imaxe de potencia literaria cando o que realmente estamos construíndo son fachadas sen contidos dentro. Dependemos claramente dos esforzos de ensinantes que cren no que fan e non teñen axuda ningunha.
Vista da biblioteca do Colexio Possumus de Vigo.

    Arrúbianse os responsables do sistema educativo cando aparecen os informes PISA e non se obteñen os resultados apetecidos. Daquela, todo é buscar nos plans anteriores ou presentes as causas de tamaño fracaso. Os políticos guíndan dardos envelenados uns aos outros e ninguén, con seriedade, é quen de reflexionar sobre as causas reais do fracaso.

     Sen ningunha dúbida, as causas son variadas. Pero a falta de bibliotecas escolares ben dotadas, con persoas dedicadas a iso durante toda a xornada brillan pola súa ausencia. Non se contemplan, en ningún caso, mestres ou mestras dedicados toda a xornada a levar adiante unha biblioteca que dinamice o centro educativo e faga desa sala con libros o centro neurálxico da escola.

     Todo o que se avanzou neste sentido ao longo dos anos reside no voluntarismo de docentes implicados, que saben da importancia da lectura e que rouban tempo persoal ás súas vidas para empregalo en proxectos bibliotecarios e literarios a prol do alumnado que teñen ao seu cargo. E fano en soidade, loitando con pais e nais que non valoran a función do libros de lectura e, o que é peor, sufrindo a ignorancia e o desprezo dos compañeiros que non dan importancia a labores coma este.

     Así de clara e crúa é a realidade que se vive. Por iso non poden sorprendernos o ínfimo grao lector, o baixo nivel de autonomía literaria que existe, o escaso valor que se lle dá ao libro nesta sociedade baleira e enferma. Agora lese máis que anos atrás, só faltaría!, pero estamos moi lonxe dos índices lectores da Europa desenvolvida. E xa non falo da nosa literatura galega. Dan ganas de chorar.
     O pouco que se le é grazas a eses docentes comprometidos coa cultura literaria e que levan ben anos loitando a prol da lectura nas aulas, para que os cativos non pasen polos cursos de costas a unha actividade fundamental na súa formación.

     Un deses docentes é Mariano Coronas Cabrero. Un home avalado pola súa dedicación a crear un punto de acción sobre as bibliotecas escolares. Un traballador “a pé de obra” que foi (e segue, malia estar xubilado) levando o seu discurso por toda España, partindo dun traballo persoal moi rico e suxestivo dende a escola onde traballaba.
Mariano Coronas en acción.

     Mariano foi alumando persoas con inquedanzas a través de obradoiros, conferencias, cursos, publicacións sobre a biblioteca e as súas vantaxes. Recibiron unha chea de premios as propostas que realizaba no seu centro. Era o faro que brillaba neste eido e noutros moitos que acometía con ilusión.

     Mariano converteuse nunha referencia pola súa sabedoría, pola autenticidade que mostraba e pola intelixencia coa que expoñía as experiencias das que falaba.

     Acabo de recibir un díptico, editado polo Seminario de Biblioteca y Literatura Infantil do C.E.I.P. Miguel Servet de Fraga (Huesca) sobre a Biblioteca Escolar.
     

     O seu autor? Pois Mariano Coronas, faltaría máis! As ilustracións son de Josep Figueres. Unha magnífica invitación a acudir ás bibliotecas escolares, gozar delas e aproveitar as enormes canles que descobren. A biblioteca, un lugar onde imaxinación, curiosidade, información e coñecemento son piares fundamentais da formación integral dos cativos e cativas.
     Reproducimos a continuación o devandito díptico, para que os lectores e lectoras de Versos e aloumiños poidan saborear a extraordinaria tarefa que Mariano Coronas, Mercè
e algúns compañeiros levan adiante no centro escolar oscense dende hai vinte e sete anos.

     Todo un exemplo a imitar.











                                                                                                                        ANTONIO  GARCÍA TEIJEIRO