domingo, 10 de mayo de 2015

A NENA DO PARQUE: NOA, DÚAS DÉCADAS DESPOIS

Versos e aloumiños quere agradecer a Maria do Carmo Duarte, profesora de lingua portuguesa nunha universidade estadounidense, a súa colaboración desinteresada ao ternos achegado a súa lectura dun dos últimos libros de Antonio García Teijeiro, A nena do parque, que saíu do prelo hai só uns poucos meses. Tiven a oportunidade de coñecer a María do Carmo no transcurso dunha conferencia na que participei hai pouco, e vendo o seu interese pola literatura en galego, decidín agasallarlle un exemplar e falarlle da obra do autor. Moi interesada polo que lle contei,leu o libro e correspondeu con esta breve crítica, escrita orixinalmente en portugués pero que eu traducín ao galego. Muito obrigado pelo texto, cara amiga Maria! (Antón García-Fernández)

Alá polos primeros anos da década dos noventa, Antonio García Teijeiro publicaba Noa, un sinxelo e emotivo conto adicado á súa filla que saíu á luz en varias das linguas de España: ademais de en galego e castelán, o libro, que formaba parte da pioneira colección La Chalupa, de Edicións La Galera, apareceu traducido ao catalán, ao aranés e a dúas variedades distintas de vasco. En novembro do ano pasado, Edicións Embora publicou A nena do parque, unha edición revisada e ampliada por García Teijeiro, quen nesta nova versión escribe un relato sobre a base do anterior pero con unha chea de modificacións e engadidos que o modernizan e fan aínda máis interesante.

O que non cambia, xaora, é a mensaxe ecolóxica, de respecto pola natureza e de loita por un futuro mellor que xa caracterizara a primeira versión. Pero fóra diso, non hai dúbida de que a Noa que protagoniza este novo título da xa longa bibliografía de García Teijeiro creceu, como tamén creceu o texto. N'A nena do parque atopamos novos personaxes que non aparecían en Noa, e como adoita facer o autor, temos agora versos interpolados que van subliñando unha trama que xa por si mesma é ben poética.





O libro vai adicado a Noa e á pequena Libby
Porque está claro que García Teijeiro é un poeta, un dos de maior relevancia LIX galega de hoxe, e iso nótase ben tamén nos seus libros de narrativa. A nena do parque podería considerarse sen maiores problemas prosa poética, unha prosa lixeira que non é difícil ler, pero que fai pensar a nenos e adultos sobre temas sociais, políticos e artísticos de moita importancia. N'A nena do parque, a pequena Noa vese na obriga de loitar contra a incomprensión dos maiores, cuxas decisións teñen sempre que ver con intereses económicos e doutros tipos que, por sorte, non caben na cabeza sensible e bulideira dos máis pequenos. E a súa loita ten éxito porque nace do agarimo e da sensibilidade, da esperanza por un mundo mellor que move as accións dos nenos e as nenas, sempre dispostos a falar coas estrelas, as árbores e os animais. Así se vai construíndo o universo poético e literario de García Teijeiro, que con esta Nena do parque, reactualización daquela Noa, consegue emocionarnos e facernos ver o mundo a través dos ollos esperanzados e esperanzadores desta nova Noa.

                                                       MARIA DO CARMO DUARTE



viernes, 8 de mayo de 2015

ESCAPARATE POÉTICO (XLVIII) Benjamín Prado






BENJAMÍN  PRADO   (Madrid, 1961)




CUESTIÓN DE PRINCIPIOS


Un poema que diga también lo que no dice.
Un poema que escuche a quien lo lee.
Benjamín  Prado
Un poema que nunca olvidarán
las palabras con las que lo haya escrito.

Un poema que sabe lo que piensas.
Un poema que sea incorregible;
que se le note a todos los que lo han comprendido;
que no sueñe que lo haga otro que no sea yo.

Un poema que sea raro que no existiese.
Un poema que ladre a los desconocidos.
Un poema que diga que el que cierra los ojos
es cómplice del crimen que no ha querido ver.

Un poema que ponga en peligro la poesía.
Un poema que mires
como los pasajeros consultan sus relojes
en la estación del tren.

Un poema que sea capaz de repetir
justicia y corazón,
libertad
y alegría…






EL DÍA EN QUE DEJE DE QUERERTE



Sé que llegará el día en que deje de quererte.

Todo será tan rápido:
primero pensaré que la vida se acaba,
que nunca fui más lejos que al dejarte marchar;
después,
               vendrá el olvido.

Estos poemas
hablarán todavía de nosotros
pero de ti y de mí, ya nunca más.

Cuando África amanezca cubierta por la nieve
y en los cuadros de Goya luzca el sol.
El día en que las águilas se vuelen de los dólares,
y Pompeya despierte
de sus sueño a la sombra del volcán,
entonces,
                        sólo entonces
                                                dejaré de quererte.

El día que no acabe a las doce de la noche.
El día en que el ejército de Marte cubra el cielo
o Raskolnikov salga de Crimen y castigo
a poner unas rosas
en la tumba de Dostoievsky,
                                                entonces,
todo habrá terminado,
no te voy a querer.

Pero hasta que eso ocurra,
sólo tú y yo
podríamos
separarme
de ti.


                       

                                                                                          


                                                                                                                                   (Del libro Ya no es tarde. 2ª Edición. Ed. Visor. 2015)

miércoles, 6 de mayo de 2015

POLAS SÚAS OBRAS LEMBRARÉMOLOS / AS ( 4 ) Ben E. King




                                                                     BEN   E.  KING   (1938 - 2015)




Ben  E.  King



  Un dos grandes cantantes do R & B, coautor con Leiber e Stoller do clásico do soul, "Stand by me".
   É precisamente a canción que podedes escoitar no vídeo que aparece a continuación. Un fermoso tema que continúa vixente despois de tantos anos.








domingo, 3 de mayo de 2015

A OBRA DE CELSO EMILIO FERREIRO EN GEORGIA E KENTUCKY

Hai uns meses recibín unha bolsa duns poucos dólares da universidade na que traballo, a University of Tennessee at Martin, para iniciar un proxecto sobre a obra do poeta galego Celso Emilio Ferreiro, e como parte do contrato polos cartos que percibín, comprometinme a preparar dous traballos sobre dous dos libros distintos do celanovés para seren presentados en dúas conferencias académicas interestatais. Ambos os dous congresos tiveron lugar no espazo das últimas catro semanas, e fiquei moi satisfeito coa acollida que as miñas dúas ponencias recibiron en ambas ocasións, pois a miña intención con estes traballos críticos sobre textos de CEF é simplemente dar a coñecer a súa obra nun eido, o do hispanismo norteamericano, onde a literatura galega en xeral é francamente descoñecida.


Vista da cidade de Savannah, Georgia
O primeiro dos congresos celébrase cada ano na fermosa e elegante cidade costeira de Savannah, no estado de Georgia, e ten por nome a Southeastern Coastal Conference on Languages and Literatures. No marco desta conferencia presentei un traballo sobre a representación da violencia n'A fronteira infinda (1972), e sobre o papel que esta ten na idea de emigración que CEF reflicte na súa colección de contos. É esta unha das poucas obras narrativas do celanovés, pertencente a unha parte da súa produción literaria, a narrativa, que a crítica ten esquecido sistematicamente. Os relatos (pois así gustaba o autor de chamalos), malia estaren ambientados en Latinoamérica, onde CEF os escribiu durante o seu exilio venezolano, teñen un carácter universalista e o que neles se narra pode facerse extensivo a todas as situacións nas que existe a opresión e a violencia contra os máis febles. N'A fronteira infinda, CEF verque as súas críticas contra os emigrantes galegos en Latinoamérica que reproducen nas súas institucións as prácticas represivas do franquismo, e que o de Celanova houbo de sufrir na súa relación coa Hermandad Gallega de Caracas.


A presentación foi ben acollida polos asistentes á conferencia, e un deles, un profesor portugués dunha universidade de South Carolina, mesmo se achegou a falar comigo tras rematar a miña ponencia, e dixo que lle entraran ganas de ler algunhas das obras de CEF tras escoitar a miña intervención. Esa é sempre a mellor resposta que un pode obter neste tipo de situacións, así que cando voltei á miña casa en Martin, Tennessee, merquei un exemplar de Longa noite de pedra e envieillo. Dende un punto de vista persoal, a visita a Savannah foi interesante, pois alí naceu o meu admirado cantante e letrista Johnny Mercer, cuxos restos reposan no fermoso (se é que así se pode describir un cemiterio) Bonaventure Cemetery desa cidade.


En Lexington despois da presentación
O segundo destes congresos tivo lugar o pasado venres na non menos elegante cidade de Lexington, no estado de Kentucky, capital do mundo dos cabalos e coñecida polo Kentucky Derby que alí vai celebrarse dentro duns poucos días. A conferencia era a Kentucky Foreign Language Conference, unha das máis importantes do país no que á lingua e á literatura estranxeiras se refire. Alí presentei un traballo sobre o autoexilio e a idea de emigración que CEF articula na súa Viaxe ao país dos ananos, unha obra satírica que ofrece unha visión da emigración como solución aos problemas sociopolíticos de Galicia e España no tardofranquismo completamente desmitificada e desmitificadora. Nos versos desta Viaxe, o poeta, a través do alter ego de Gulliver Ferreiro, clara alusión aos Gulliver's Travels de Jonathan Swift, fai unha crítica feroz a certos sectores reaccionarios da emigración galega a Venezuela, versificando a destrución da idea utópica de emigración que profesaba antes da súa propia experiencia emigratoria.




Neste congreso compartín sesión co meu amigo Pablo Martínez, da Kansas State University, que falou duns recentes poemas online de Luis Antonio de Villena e cunha profesora canaria que se ocupou duns aspectos do Diario de un poeta reciencasado de Juan Ramón Jiménez. A miña presentación ferreiriana suscitou unha interesante conversa durante a rolda de preguntas, o que proba que a obra de CEF sigue ben viva no século XXI, máis de tres décadas despois do falecemento do gran escritor celanovés.




                                                                                      ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ

jueves, 30 de abril de 2015

POLAS SÚAS OBRAS LEMBRARÉMOLOS / AS... ( 3 ) Percy Sledge




                                       PERCY  SLEDGE   ( 1941 – 2015 )

             
Percy Sledge
              
                                 "When a man loves a woman “ (en vivo).