OS MURMURIOS DO can CAN ( 3 )

     Leva algúns días o can Can tentando falar comigo.

     A verdade é que, ás veces, se fai algo pesado.

     Paso á súa beira cos pés de lá para que non se decate da miña presenza, mentres o animaliño segue metido entre libros e discos.

     Agora anda coa leria de que quere un mp4. Vaia, vaia! Por pedir que non quede.

     O certo foi que, cando quedei un pouco libre de tantas historias que teño, decidín escoitalo.

    E quería contar cousas e, sobre todo, aconsellar libros para estas festas de Nadal e Reis. Non me pareceu mala idea.

     Escoitade/lede o que me foi contando.

     
O can Can dinos musitando que…

     … me viu triste  cando eu lin que morrera o gran músico, compoñente e baixista de Cream,  Jack Bruce. E conta que escoitou algún dos discos del en solitario, que atopou na miña discoteca. En concreto, “Songs for a tailor” cativouno. Pero non só. “Menos mal -afirma- que os músicos non morren endexamais, pois queda a música para sempre”.

                Jack Bruce en acción xunto ao gran guitarrista Joe Bonamassa. Tocan "White Room".


     … lle gustou moito o libro de Teresa Zatarain “Sin miedo a decir te quiero” (Ed. Creotz). Unha historia en prosa rimada, sinxela pero dunha gran sensibilidade. Díxome que, tras ler o conto, non vai dubidar de todo aquello que fale dos sentimentos.

     
     … se sorprendeu da fermosísima edición facsímile do conto “Blancanieves”, editada en 1930 pola Editorial Calleja, que me enviaron dende Cuenca en edición do Servizo de Publicacións da UCLM (2014). Unha xoia completa que conta cun interesante estudo introdutorio do Director do CEPLI, Pedro C. Cerrillo.

     … o propio Pedro C. Cerrillo acaba de publicar un entrañable libro de cantigas de berce que leva por título “Nanas para dormir niñas despiertas”. As ilustracións son de  Antonio Santos e edita tamén o Servizo de Publicacións da universidade conquense e o Patronato Universitario “Cardenal Gil de Albornoz”. Fermoso álbum, que paga a pena coñecer.

      

Velaquí unha desas nanas tan aloumiñantes:

Ilustración de Antonio Santos

NANA DE LA LUZ

Esta niña es un clavel,

esta niña es una rosa,

esta niña es una luz

que alumbra todas las cosas.

Duerme, mi niña,

duerme, mi bien,

duerme, mi vida,

duerme, mi ser.

     …  ten un agarimo especial por  Ringo Starr, porque lle parece unha persoa auténtica, sen dobre cara e, ademais, un magnífico batería. De aí que lle ilusionase ler o libro que Ediciones SM publicou co título “El jardín del pulpo. Octopus´s garden” con ilustracións de Ben Cort. O libro leva, ademais, un CD coa famosísima canción “do xardín do polbo” que cantaban os Beatles (a voz é a del) na versión orixinal. Está feliz e non deixa de poñela á mínima ocasión.

                        Ringo Starr, en solitario, canta "Octopus´s garden".

     … lle doe que remate a colección “Libros da Frouma”. O derradeiro número, que eu tiña sobre a mesa, caeu nas súas patas e encantoulle. Trátase de “CaRa inversa”, un poemario con poemas literarios e visuais (estes, arredor dos libros) de dous magníficos poetas e artistas, Pepe Cáccamo e Baldo Ramos.

Vexamos e leamos algo deste proxecto interesante:

      
     POEMA DE CÁCCAMO  (fragmento de CONTRA A RUÍNA)

o tempo ese extravío esta derrota

de nomes consumidos

de labios sen memoria

o esquecemento a brétema

epidemia furtiva que deita sobre a pel

fungos de luz envisa flor de esponxa profunda

que esgana que non deixa

alentar       (…)

E á dereita, a composición visual de Baldo Ramos.

     Un extraordinario proxecto de colaboración a dúas voces, no que o motivo xerador é o libro-obxecto. Cada autor crea unha peza coa que o outro dialogará  poeticamente. Así, suman vinte libros e vinte poemas cada un. Un diálogo de ida e volta, circular e cómplice.

     … quedou abraiado cando nun andel deu cun libro dun dos ilustradores que el máis admira, Xan López Domínguez, bo amigo meu, editado por Edelvives. O seu nome: “Las aventuras de la Bruja Fritanga. Xan é o autor do texto e das ilustracións. Nel  atopamos ao mago Renlong con todas as súas apócemas e loucuras máxicas, convertido en xigante e o periplo de Fritanga para dar co antídoto de diversos  meigos para ver de reverter o esconxuro. Recoméndao  con moito interese.

     … sabe  do meu amor por Lorca e atopou un álbum fermosísimo de Ian Gibson, ilustrado polo moi prestixioso Javier Zabala, que leva por título “Federico García Lorca para niños”, editado por M1C, hai un ano exactamente. Un achegamento  moi interesante á figura do gran poeta granadino. A súa vida, a súa obra e a súa morte contadas dunha maneira sinxela e moi directa polo célebre hispanista.

     Chamoulle a atención as liñas que pon o libro e que son unha actitude que se debe ter ante a vida: “Se mirades con atención ao voso arredor, tamén vós poderedes descubrir, como García Lorca, a poesía que encerran as cousas. Tan só é preciso sentir e logo…Soñar.

     As ilustracións de Zabala, sinxelamente impresionantes.

      
     A verdade é que non para. Nótalo emocionado e iso gústame. Non o vou negar. Pero chegamos ao límite. Como pasa o tempo. Parece que foi onte cando chegou á praia e atopeino sobre unha rocha e xa leva ben tempo comigo.

     Véxoo tan feliz nos andeis, entre libros, que eu recoñezo que é unha sorte telo preto.

     Non perde de vista nada  do que lle interesa e move a cola ao escoitar a música que soa na sala

     Pídeme con insistencia, para rematar e volver ao balcón, onde o agarda o novo libro de poemas para nenos de Marilar Aleixandre que quere comezar a ler. Pídeme, repito, que poña un vídeo cunha canción de  Serrat e que llo dedique a Susi, a quen tanto quere.

     E así o fago.

     Anímate e escoita "Lucía", unha das tantas fermosísimas cancións de Joan Manuel Serrat. 
               E, claro, Susi, para ti de parte do can Can.

RECOLLER UNHA MENSAXE NUNHA BOTELLA DE...PAPEL: UN TEXTO MOI CURIOSO DE HELENA PÉREZ.

Helena Pérez

     Hai historias que emocionan.

     

      Historias que se atopan pechadas nos elementos cotiáns e que, por diversos motivos, pasan desapercibidas un día si e outro tamén. Historias que se agochan e só debido a unha casualidade saen á luz.

      

     Historias emocionantes. Historias que provocan sentimentos profundos. É o poder silandeiro das pequenas cousas. As que nos chaman en voz baixa.

      

     Casualidade? Embruxo? Maxia? Todo pode ser. Pero como gozamos con elas!

      

     Disto trata esta crónica marabillosa que transita por feitos literarios, pola xustiza social, pola liberdade, pola dignidade humana e os seus dereitos. Pola descuberta dun gran poeta e editor, polo recoñecemento dun home, Mandela, recto e xeneroso.Resultado, dende logo, das inquedanzas das persoas.

      

     Esta historia aconteceulle á miña querida amiga Helena Pérez, a miña editora. A esa muller que leva ben anos editando libros cun gusto exquisito en Edicións Xerais de Galicia. Canto lle debemos os escritores…!  A súa humanidade e a súa intelixencia son chaves para querela. É unha das persoas máis sensibles que coñezo. Chea de inquietudes, dá gusto compartir a palabra e as sensacións da vida con ela. Un pracer.

      

     E, claro, só unha persoa sensible pode vivir algo como o que se conta no texto que, coa súa xenerosidade habitual, escribiu para o noso blog-revista.

      

     Uns feitos que se foron enleando para chegaren a un descubrimento que me entusiasmou en canto escoitei a Helena relatalos. Non me custou demasiado convencela para que escribise a historia para Versos e aloumiños.

     

      Fíxoo e moi ben. Con moito agarimo. E iso non ten prezo.

      

     Grazas, Helena, por estas liñas feiticeiras. Os lectores e lectoras vancho agradecer.

     Camiñaba eu pola zona do antigo cuartel da ETEA –antes propiedade da Armada e hoxe recuperado para gozo das xentes de Vigo–, unha tarde de domingo de outubro, para aproveitar o cálido outono co que os deuses do clima nos regalan ás veces en Vigo.

      

     Coma sempre, ía cámara en man, atenta ás cousas que me chaman a atención: o cambio das follas dos liquidámbar, as cores cambiantes da auga na praia, os cons, as cunchas, os camiños trazados na area polos vermes… cando nunha poza algo chamou a miña atención: un anaco de papel mergullado na auga.

      

     Achegueime e, ao anicarme, distinguín unhas palabras escritas no papel cuadriculado, á man e en francés. Inicialmente, pensei nuns apuntamentos, se cadra uns exercicios feitos por un rapaz ou rapaza que, aburrido xa da materia, tirou con eles á auga. Pero a curiosidade puido máis que a suposición e levoume a comprobar o contido: desencartei o papel cun garabullo que collín na mallante da area e apareceu completo o texto, que semellaba un poema en francés.

       

     A lectura do texto traíame vagos recordos de algo que non lograba concretar, porque algo me dicía que o francés non era o idioma orixinal do poema.

     Para a miña sorpresa, no reverso do papel, aparecía a tradución ao castelán do poema, que transcribo:

 

Más allá de la

noche que me cubre,

negra como un abismo

insondable, doy gracias

al Dios que fuere

por mi alma inconquistable

       

Ao remate dos versos, unha rúbrica e unha sinatura: Ana María

      

      Na mesma cara, e de arriba a abaixo, estaba escrita tamén unha frase, neste caso en éuscaro: Zu eta mila / itsaso arteko, e Maite Zaitut («Quérote»). Unha declaración de amor? O título  dunha canción de Mägo de Oz?

      http://www.youtube.com/watch?v=JW5YK8ygEHo&hd=1

      

     Tras moito buscar –e non teño nada claro que sexa iso o que significa– a tradución podería ser: “Ti e mil / mar intermedio”

     Deixei o papel tal e como o atopei, dobrado e dentro da auga.

      Aquela frase seguía dando voltas e máis voltas na miña cabeza. Sabía que a escoitara noutro contexto e con máis versos polo medio, mais non daba lembrado onde nin cando.

      Nada máis chegar á casa comenteillo ao meu fillo maior Airas, que rememorou axiña uns versos de Invictus, a película de Clint Eastwood que foramos ver toda a familia. Consultouno en internet, e o buscador confirmouno: trátase do poema que recita Morgan Freeman, no seu papel de Nelson Mandela, mentres os xogadores da selección sudafricana de rugby –os chamados Springboks– visitan a illa Roobenas e as celdas onde penaron Mandela e o resto dos compañeiros do Congreso Nacional Africano durante vinte e sete anos.

     

      O presidente, que fala previamente co capitán do equipo François Pienaar, comparte con el un poema escrito por William Ernest Henley, Invictus, que durante os seus anos de cárcere lle servira de inspiración.

        http://www.youtube.com/watch?v=6dTfIJJGA4c&hd=1

    

     O poema di así en galego:

Máis alá da noite que me envolve,
negra coma un abismo insondable,
dou grazas ao deus que for
pola miña alma inconquistable.

Nas poutas deste circunstancial lugar
xemín pero non chorei.
Sometido aos golpes do destino
a miña cabeza sangra, mais está ergueita.

Máis alá deste lugar de ira e prantos
onde xace o horror da sombra,
a ameaza dos anos atópame,
e ha de atoparme sen temor.

Non importa o estreito que sexa o camiño,
nin o cargada de castigos que estea a sentenza,
son o amo do meu destino,
son o capitán da miña alma.

     Solucionada a primeira incógnita, xurdiu a segunda: Quen era William Ernest Henley?

      

William Ernest Henley

     Volta outra vez –bendita tecnoloxía– a internet, e nova sorpresa.  O noso poeta foi tamén dramaturgo e editor e nada menos que amigo de George Bernard Shaw, de H. G. Wells, de Sir James Barrie, de Rudyard Kipling e de Robert Louis Stevenson, quen se inspirou nel para crear o personaxe de Long John Silver, xa que a Henley lle amputaran unha perna a raíz dunha tuberculose cando era neno.

Helena Pérez

     A nota levoume así a un descubrimento dun gran poeta: William Ernest Henley, amigo e editor de autores que lin e admiro profundamente e a unha película, Invictus, que conta a historia dun gran home, Nelson Mandela, capaz de perdoar a aqueles que o encerraron durante vinte e sete anos e que creu que a través do deporte nacional, o rugby, podía comezar a construír unha nación rota polo apartheid.

     

     Grazas, moitísimas grazas, á persoa que escribiu os versos de Henley no seu caderno e os lanzou ao mar. Eu tiven a sorte de recoller a mensaxe da súa «botella de papel».