Mostrando entradas con la etiqueta xoán babarro. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta xoán babarro. Mostrar todas las entradas

jueves, 1 de febrero de 2018

CATAVENTO DE POEMAS INFANTÍS (LXIV) "O baúl de Domingos Quintas", de Xoán Babarro







                                 XOÁN BABARRO ( Calvelo de Maceda, 1947)



Vaca cachena,
linda melena
que o vento ondea,
Xoán Babarro. (Foto tomada do blog Palabras y mundos)
vai de verbena.
E ao son da lira
que a fantasea,
versos, romances
co seu menú,
vaca cachena
é unha artista
da pasarela de Hollywood.

·                    
          *Funlle pedir leite á vaca e a vaca pediume herba; funlle pedir herba ao prado e o prado pediume rega, canta a copla.





Era unha xoaniña,
barrosiña,
costureira,
voaniña,
que veu e que foi,
que dez dedos
me contou,
que un…

e que dous…
Dous puñiños me deixou
e aínda non me casou.


·         
        
          * Buburuzá-ruzá, zboará; çi unde vei zbura, acolo má voi márita [Xoaniña-niña, voa da folliña;e, onde vaias voar, aló irei casar], dinlle en Moldavia.





Fermosa dama,
a donosiña,
vaise de marcha.
Donda elegancia
nos seus andares
cando ela pasa!


·         
      * Donosiña, donosiña, come pan, come sardiña!,dicíaselle na Coruña. En Sicilia, bérranlle para que non leve as galiñas…Baddòttula, baddottulìna, nun tuccari la gaddina!




Ilustracións de Estefanía Padullés

Pintasilgo é un frautín,
o galano do xardín.
E do cardo para a coella
espilido arco da vella.
E o seu dedo monín…,
onde o ten?, que non llo vin.



·         *Arco da vella, revólvoche a pedra co el dedín moneco. Antes da noite que te vexas seco!, dise en Ibias.



 O piratiña
ten cen goridas
e nas cen xoga
Ilustracións de Estefanía Padullés
ás escondidas.

Mostra o fociño,
mostra o bigote,
os dous olliños
e o rabichote.

Aí vén o gato…!
Xa está seguro
noutro burato.


·         

        * Vale máis estar fraco no souto, ca gordo no cu do outro!, dixo o rato do monte ao ver o gato na casa.




(Do libro O baúl de Domingos Quintas, editado por Hércules de Edicións, 2017)




miércoles, 22 de julio de 2015

DARDO POÉTICO (XXIII). Xoán Babarro González



   É un dos grandes escritores da LIX galega. Xoán Babarro González reúne todo aquilo que nós lles esiximos aos autores: honestidade, amor polo universo infantil, orixinalidade, respecto polo lector ou lectora, esforzo, palabra sincera e calidade literaria.

    
Todo isto e moito máis, podemos atopalo na ampla obra de Xoán Babarro. Unha obra modélica con forte presenza da literatura popular, os mitos, a musicalidade poética. Unha obra que toca os diversos eidos literarios: narrativa, teatro, poesía, ensaio. Unha obra premiada en diversos certames e valorada positivamente por todos os que amamos o valor da palabra e cremos fondamente nela.

     Xa lle dedicamos unha entrada na sección A luz das palabras, polo que non imos insistir nos detalles da súa traxectoria, porén, permitídenos que tomemos unhas fermosas palabras tiradas do seu último libro, As máscaras do profesor Robindra (Galaxia. 2015), que, escritas por el mesmo, o definen con humor  e fantasía:
         
     Xoán Babarro naceu un día en que o dragón Samamede cubría a súa crista cunha capa branca e vía como nas augas dea Limia paseaban, por entre os veos da brétema, o rei Arturo e a raíña Xenebra. Ao lado do dragón foi aprendendo os nomes da terra e descubrindo os seus feitizos. Xa de maior, coñeceu os bardos e os magos das palabras e, con eles, viaxou polas mil e una rutas do mapa”.

   En Versos e aloumiños estamos moi felices de ofrecer aos nosos lectores e lectoras textos da calidade de autores como Xoán.

   
     Desta volta, trátase duns poemas (haikus) da obra gañadora en 2013 do XIII Certame de Poesía  “Anduriña Voandeira” da Irmandade de Centros Galegos de Euskadi.

   Son fermosos, brillan por si mesmos. Son pura imaxe. Unha marabilla. Un luxo.

Xoán Babarro nun encontro con lectores

  
                         
                                                             DOCE  POEMAS




Luz de decembro.
O sol a arrandearse
no bambán curto.



Noite sen lúa,
tan só ti e mais eu.
Ollos de moucho.



Soñaba a arxila
baixo o nobre salgueiro.
Olas de plástico.



Arpa do inverno,
candeas no tellado.
Pobres sen teito.



Abrolla a viña.
Eu e ti, primavera
sobre a andoriña.



Ai, Fukushima...!
Sementa o prexegueiro
os seus farrapos.





Lúa redonda.
Namorados mirándonos
no noso espello.




Nacía Xuño.
Cachelas para ti
no sabugueiro.




A margarida,
contando sis e nons,
recorta soles.



Entra o outono
por ventás de figueira
feitas de adeuses.



Baixa o regueiro
con axóuxeres de aire.
Ti e eu na brétema.


lunes, 28 de julio de 2014

CADERNO ÍNTIMO (XIX)



       

                                                                 Páxina decimonovena
                
       Xa pasou máis dun mes, dende que a andoriña marchou da casa, e parece que hai non sei cantos séculos que estivo en Vigo.
Como veu, marchou. Polo aire, entre as nubes, o sol, a chuvia e, talvez, entre unha néboa mesta e prateada.
A nosa andoriña, en Vigo.

       Néboa, dende logo, foi o que deixou nesta casa coa súa partida. E non, precisamente, néboa  de prata.
Entre esa néboa, que máis semella fume, lembro ese sorriso que me botaba, sentada na colcha aberta no chan, cando eu aparecía polas mañás no seu pequeno mundo.
Néboa, néboa, néboa, néboa...

       E, entre a néboa, revivo as súas garatuxas, os seus xestos, a súa mobilidade, os seus ollos tan grandes, o seu xeito de comer, de imitar, de escoitar cancións.
        
Voa, voa..., miña andoriña!
       Conseguiu a miña andoriña que dese a volta e volvese a ver este mundo, no que vivo, de fronte; este mundo que a súa presenza encheu de cor. Porque, non nos esquezamos, o que nos rodea continúa a estar demasiado confuso para min. . Non perdo completamente a esperanza de que mellore, pero non é doado cambiar as cousas. Iso penso eu.
       Porén os voos da miña andoriña debuxaron no aire mil cabriolas coas que gozo só con lembralas.
       Que oco deixou! Agora, quédame o Skype. Véxoa, mais non a toco, nin a abrazo, nin sinto os seus recendos  infantís, nin podo bicala.
       Ai, isto de ser avó! Sentimentos indefinibles.

       E un día recibo un libro doutro avó feliz. Un poemario do meu querido e admirado Pedro C. Cerrillo, profesor da UCLM, que anda toliño cos seus netos.
Con Pedro C. Cerrillo

        O libro chámase  El jardín de Óscar. Son páxinas  cheas de agarimo, amables, cunhas estruturas sintácticas ricas y que soan de marabilla.
       Sobre estes poemas, di Jesús Díaz Armas (ULL) que “ lo que caracteriza a esta poesía es, precisamente, la mirada amable, ingenua y soñadora que la sustenta y que nos viene a reflejar un mundo edénico y acogedor,  pero a la vez suavemente irónico”. Óscar, o seu neto, é o centro deste universo poético, no que Pedro mantén un diálogo intelixente co neno. Un dialogo cheo de musicalidade e de cor, que responde aos intereses de ambos. Entrañable e vivo, resulta unha delicia lelo.
       Lede, por exemplo, estes dous poemas , nacidos dese sentimento indefinible do que eu falaba antes:

LA MARIPOSA HERMOSA

Mariposa que vuelas
junto a mi niño,
enséñale tus alas
de color amarillo,
y dile que no llore,
que esté tranquilo,
que con él jugarán
todos sus amigos.

Mariposa que vuelas
alegrando el cielo,
quédate muy quieta,
detente un momento,
que el niño necesita
un poco de consuelo.

      

       Teño que agradecerlle a Pedro o feito de compartir comigo a ilusión de ser avó, que el reflicte claramente nestes poemas.  Agora, que volvo a estar de costas ao mundo, recibir este poemario fíxome moi feliz.
       É que isto de ser avó vén sendo coma un círculo que non se pecha endexamais.
      
        

       Lembro neste intre que un pouco antes de chegar a miña andoriña, case como un sinal máxico, estaba eu a ler o interesante  libro de Juan Cruz Ruiz, Especies en extinción (Memorias de un periodista que fue editor) Ed. Tusquets, no que expresaba nalgunha das súas páxinas os sentimentos indefinibles de ser avó.
      
        E dicía cousas coma esta referíndose ao seu neto, Oliver:  “Y  es que ésta es una nueva situación, un niño en la vida.(…) Ahora ya el niño aprendió a sonreír, luego aprendió a reír, y finalmente aprendió a poner miradas, a mirar intensamente, a mirar al desgaire,a mirar sin ver” (…)
       E engade:  “… los niños viven rápido, no sabremos qué produce el ensimismamiento de los niños”. Así é. Mirando a Libby, deténdome nas súas reaccións, pregunteime moitas veces que lle estaría pasando á andoriña pola cabeza.

       Sigo a ler  de novo a Juan Cruz: “Tiene una virtud, entre otras, el nacimiento de un niño tan cercano, un nieto. En primer lugar, detiene el tiempo, o eso dicen “(…)
       
Juan Cruz Ruiz

        Canta razón ten o xornalista, escritor e editor canario. Évos así.  Detense  o tempo e sentes que estás a vivir na atemporalidade máis absoluta. Convénceste de que penetras na esencia do ser humano dende que este comeza a ter vida de verdade. Chegas a reparar en situación nas que antes non repararas. Maxia!, xaora.
     
      Para a miña andoriña, estiven facendo unha biblioteca especial, á marxe da miña
propia. Pedín a escritores e escritoras amigos un libro dedicado para Libby. Quería facerlle unha biblioteca dende a calidade e mais a amizade: a Libbyblioteca. A resposta non puido ser máis xenerosa e positiva. Emocionoume. Quería que a nena, que vai vivir nos EE.UU., tivese unha biblioteca infanto-xuvenil en galego e en castelán. Así vai ser.

       Voaron con ela moitos deses títulos. Os que non puideron voar, enviareillos por correo a Martin. Síntome moi feliz e fachendoso da iniciativa.
        
Xoán Babarro

       Un deses escritores foi Xoán Babarro. El e mais Ana enviáronme varios títulos. Un deles, La tela de araña que todo lo apaña (Edebé) traía unha simpatiquísima nana, escrita por Xoán.
Esta é:

        
       Pérdome falando dese estado evanescente que é ser avó. Son consciente que me poño algo (ou moito?) pesado co tema. Como leo na magnífica novela de Erri De Luca, El crimen del soldado, “pido desculpas pola miña digresión”.
       Así que, de costas ao mundo, poño un sombreiro de verán sobre a miña cabeza e comezo a perderme  polos carreiros do agarimo para lembrar a nena máis riquiña do mundo. (Por favor, perdoádeme de novo pola miña digresión. Pido desculpas. Amén.)

                                                                                                                             O VELLO SOÑADOR       

lunes, 9 de junio de 2014

A LUZ DAS PALABRAS (41) Xoán Babarro e Ana María Fernández.



    
Ana Mª Fernández e Xoán Babarro
Ana María Fernández e Xoán Babarro son dúas persoas marabillosas que levan enriquecendo a LIX galega dende hai ben tempo. As súas traxectorias son modélicas e teñen publicados unha chea de bos títulos.
      
     Lin por primeira vez un libro deles, escrito de maneira conxunta, alá polo ano 1985. Foi Primeiro libro con Malola na editorial SM, Premio “O Barco de Vapor” dese ano.
      
     Dende aquel momento, non deixei de ler o que caía nas miñas mans, escrito por eles, tanto en conxunto como individualmente. Unha obra, a de ambos, de moi alta calidade e que toca os paus máis diversos: ensaio, conto, novela, narrativa tradicional, poesía, teatro etc. acadando diversos premios: O Barco de Vapor, O Arume de poesía, o Lazarillo, O Facho, o Pura e Dora Vázquez…
       
     Quero salientar, ademais, que Ana María e Xoán foron dos pioneiros á hora de preparar libros de texto para o ensino do galego. Isto di moito do seu compromiso coa lingua desta nosa terra.
       
     E non podo menos que lembrar as súas traxectorias no eido da poesía. Amar e outros verbos, de Ana María, gañou o Premio Lazarillo no ano 2001. É un poemario que vén comigo cada vez que dou conferencias, talleres e demais. Un clásico, para min, da nosa poesía sen adxectivos. Unha xoia en verso libre que saborean e conxugan poeticamente persoas de todas as idades.
     

      Xoán Babarro, máis centrado, quizais, na narrativa, toda ela escrita cun léxico rico e cun nivel literario ben alto (imposible citar un só da súa extensa obra), deu ao prelo un  libro poético que tamén viaxa á miña beira nos actos que realizo: Reino Verde, unha xoia que se move entre a natureza, a lírica tradicional e o lirismo máis puro, non exento de humor.
      
     E, por riba dos seus indubidables méritos literarios, Ana María e Xoán forman unha parella entrañable. Foxen de protagonismos, son amables e sensibles, traballadores e comprometidos co feito cultural galego.
      
     Sinto por eles unha enorme admiración. Admiro a súa obra e admiro, xaora, a súa maneira de ser. Nun mundo de prepotencias (non falo a nivel galego) e protagonismos lamentables, Xoán e Ana son o exemplo da naturalidade e a amabilidade exquisitas, do traballo realizado con agarimo e con rigor.
      

     Todo isto levoume a pedirlles a súa colaboración en Versos e aloumiños. E eles, sen pensalo dúas veces, accederon con esa xenerosidade que os caracteriza. E fixéronme feliz. Todos os seguidores e seguidoras do blog poderían descubrir o seu talento, pensei.
      
     E, por suposto, aquí está a proba do que veño de dicir.
      
     Xa podedes  gozar do texto, fermoso coma sempre, que enviaron para facer máis rico este proxecto, nacido para amosar a palabra de persoas coma eles.
      
     Unha honra.
      
     Grazas, Xoán. Grazas, Ana María, por serdes como sodes.




  

CANTOS DE MERLA
I

As  olleiras do ceo esvaecen no feitizo das luces matutinas.
Xa vencida,
a noite deixa a calceta sobre os carballos altos.
Confórtame pensar que, a estas horas,
os corzos pacerán libres e que, nas tímidas bufardas, 
as fendas da madeira darán paso aos primeiros raios insolentes.
Nesta fervorosa calma do abrente,
"Árbore do amor". Acrílico sobre lenzo. XULIO GªRIVAS
a pequena merla canta, pero sen lira e sen frauta.
Non sentes ese aroma a pétalos furtivos?
A luz máis pura sostén o seu comezo no teclado dos cristais
e eu,
absorta nas ríxidas pautas da palabra enfebrecida,
degraño silencios espartanos
e descubro letras invisibles nos ocultos folios de min mesma.
Desexo  escribir un poema desbocado,
co idioma do dragón
e a maxia dos líricos discursos amorosos.
Fóra,
cantarán os violíns cos besbellos das brisas
e a carriza brillará coma illa de mercurio,
nos peitos dos mamíferos que pacen herbas libres.
Será entón cando nos palanquíns das copas,
que enrestran soños co seu pelo de ramas,
soará para min, solemne, a música perfecta do primeiro verso namorado.
E, mentres tanto, ao pé da casa,
a pequena merla canta, pero sen lira e sen frauta.

                                                      
                                                                       ANA Mª FERNÁNDEZ MARTÍNEZ



II

Dondea a noite
coa luz do columbrar.
Gume entre soños.

Mira a engalar a merla da alborada
"Xardín". Acrílico sobre lenzo.XULIO Gª RIVAS
rousando o milenario portalón,
colgando leve haiku na salgueira,
cada gato un luar de Colibrí,
meu ti.

Olla no alén que loce Aguia Dourada
e estrica nas corcheas do regueiro
ledicias de semente, seara en cerna,
folepas que pintorlan os arrós,
meu nós.

Sinte o trilo que asoma pola fiestra,
enfeita azul celeste no sorriso,
peneira de sol verde o abeledo,
coalla a sabatina do romeu,
meu eu.

Soan as flores
sabadeadas de merla.
Seremos canto.


                                                XOÁN BABARRO GONZÁLEZ