GÚSTANOS A LECTURA OU GÚSTANNOS CERTOS LIBROS CONCRETOS? , novo artigo de Manuel Veiga Taboada

Un novo artigo de Manuel Veiga. Un novo motivo para reflexionar. Un novo espazo para definir gustos e apreciacións culturais.

     Os artigos deste magnífico escritor sacoden os lectores e lectoras. Non deixan indiferente a ninguén. Semellan desconcertar a aqueles que non están avisados sobre o peculiar carácter crítico do que Manuel Veiga desenvolve neles.

     Son artigos para pensar. E, tras pensar, darle a razón completamente ou en parte. E tamén para estar en desacordo.

     En Versos e aloumiños estamos ben orgullosos destas colaboracións que, para nós, posúen un valor extraordinario.

     E os lectores e lectoras deste blog-revista, encantados polo enfoque deste home intelixente que escribe textos intelixentes.

     Leámolo unha vez máis e ordenemos os nosos criterios.

                       Foto de Antonio Gutiérrez

           Gústanos a lectura ou gústannos certos libros concretos?

                                                                                                          

                                                                                                           Manuel Veiga Taboada

Hai poucos días, encontreime cunha muller, de certa idade, que me dixo que non lle dedicaba ningún esforzo aos libros, pero que, a cambio, lle gustaba moito a ópera. Quedei sorprendido. Pouco despois, puiden ler, na contraportada de Faro, as declaracións dun psiquiatra que afirmaba que, debido á internet, agora a xente le menos ou non le nada. E, por último, case o mesmo día, a miña filla de dezaseis anos confesoume que a ela e ás súas amigas lles gustaban moito as series e que ver series equivalía hoxe a ler libros.

     

     Non discutín ningunha destas apreciacións, pero sentinme incómodo. Incómodo porque cada vez desconfío máis das xeneralidades. Comprendo que é válido realizar contundentes afirmacións a prol do amor, das viaxes, da lectura, da liberdade, etc., pero creo que estas mesmas palabras nos soan cada vez máis baleiras e, en bastantes casos, dan a impresión de servir de coartada. Ademais, que significan en realidade? Parece difícil encontrar alguén que diga que non lle gusta a música, o cine ou as viaxes. Ler, é certo, custa un pouco máis.

     Todo isto pode acabar parecéndonos superficial. Acaso, cando falamos de amor, non pensamos nun momento concreto, nunha persoa concreta. Entendémonos, sobre todo, a través de circunstancias particulares. Son elas as que de verdade conseguen que sintamos e que nos identifiquemos con algo. Proust dicía que unha obra de arte debe ser individual, aínda que ao principio non captemos a súa beleza.

 

Marcel Proust

     A min gústame a palabra “situacionismo”. Creo que os humanos vivimos situacións, entendemos a vida a través delas. Gústannos algúns libros, algunhas películas, certas cancións. Segundo o momento, o estado de ánimo e a calidade da obra.

     Por suposto, as abstraccións son importantes. A capacidade para elaborar conceptos xerais é unha característica dos seres humanos que os fai superiores a outras especies. Pero estou en contra de utilizar os valores xerais como desculpa ou como explicación que apenas explica nada.

     

     Volvendo ao inicio. Calquera das tres experiencias que mencionei daría pé, sen dúbida, a un debate. É máis, estes debates están moi de actualidade. Pero creo que serven para aclarar pouco, precisamente porque son demasiado xerais. Por exemplo, eu diríalle á miña filla que prefiro certos libros a certas series e tamén viceversa. Hai películas que son mellores que as novelas que as inspiraron. E tamén hai moitos exemplos nos que ocorre o contrario.

     Non me nego a facer comparacións. Aínda que, con frecuencia, resultan inxustas, tamén se pode aprender algo delas. Pere Gimferrer escribiu un libro ilustrativo no que compara o cine e a literatura. Comparando unhas artes con outras, uns medios e outros, descubrimos certos secretos técnicos que despois nos axudarán a desfrutalas. A ópera é unha arte moi completa e, polo tanto, un logro difícil. O psiquiatra, entrevistado en Faro, esquece que na internet o que facemos, fundamentalmente, é ler. Outra cuestión sería determinar en que aspectos a escritura virtual vai modificar o estilo da escritura e da lectura en papel. Tamén a novela substituíu, no seu momento e en certos usos, a poesía. Ou tal vez sería mellor dicir que a prosa restoulle espazo á versificación.

     Son todos eles aspectos interesantes. A realidade case sempre é máis accesíbel en termos concretos. A nosa intelixencia permítenos filosofar, pero é o concreto o que nos fai sentir.  

Manuel Veiga pregúntase en voz alta quen protexe a infancia da presión consumista.

Pon sempre o dedo sobre a chaga. É reflexivo. Ten criterios de seu e dunha amplitude  ben grande.

     Dá gusto conversar con el. Ten moito que aportar a esta sociedade que anda tan despistada. Preocúpalle o ser humano. Faise preguntas, busca respostas. Sacode a realidade. Ama a literatura.

     

     Manuel Veiga Taboada, de novo en Versos e aloumiños. Coa súa prosa, tan limpa coma punxente,  expón a súa preocupación pola falta de protección que a infancia ten diante do brutal consumismo no mundo que vivimos.

     Nada sobra. Nada falta. Unha vez máis un texto intelixente.

     Leámolo coa atención que merece.

                                                                     Manuel Veiga Taboada (Fotografía de Antonio Gutiérrez)

                          Quen protexe a infancia da presión consumista?

                                                                            

                                                                                          Manuel Veiga Taboada

Creo que foi nos anos sesenta cando os dereitos da infancia, sobre todo a través das Nacións Unidas, comezaron a ser proclamados e defendidos en todas as esferas públicas. O camiño percorrido durante o século XX foi longo e importante, marcado sobre todo pola eliminación do traballo infantil e polo ensino obrigatorio. Tamén pola importancia que se lle empezou a dar á alimentación dos menores (até ese momento a persoa privilexiada da familia era o pai, coa xustificación de que realizaba un maior esforzo físico).

        

     Chegada a década dos setenta, comezou tamén a terse en conta, non só a cantidade, senón tamén a calidade dos alimentos que consumían os nenos. Eu tiven aínda compañeiros de primaria que almorzaban con viño e que incluso tomaban unha ou dúas copas de augardente antes de chegar a clase. Dicíase que daba enerxía e axudaba a entrar en calor.

        

     A mellora xeneralizada da economía e do nivel cultural deu lugar igualmente a unha evolución dos xogos. Hoxe xa non se cre que os nenos do meu tempo xogásemos libremente con escopetas de balotes ou con arcos que disparaban frechas afiadas de metal, feitas con varas de paraugas, e que o máis común era organizar dous bandos e enfrontarse a pedradas, sen que mediase discusión ningunha, simplemente por divertimento.

        

     As xeracións un pouco anteriores á miña xogaban coa pólvora que quedaba nos foguetes das festas xa usados ou machucando o contido dalgunha bala que encontraran pola casa e que trouxera algún familiar da guerra. En cada parroquia ou barrio había cando menos un neno que perdera un ollo ou varios dedos.

        

     Na actualidade, a protección da infancia céntrase na prevención e condena dos abusos sexuais, sobre todo sobre as nenas, moitas veces cometidos por familiares. E, nun número menor de casos, tamén sobre nenos que conviven en seminarios, colexios ou entidades deportivas.

        

     Este problema, moi presente nos medios, recibe ás veces un tratamento exacerbado e sensacionalista. Por ter lugar en esferas privadas ou semiprivadas resulta difícil case sempre coñecer os feitos e polo tanto xulgalos. O que prima, en todo caso, é a protección do menor, sobre a presunción de inocencia. Un asunto xuridicamente delicado.

        

     Sen embargo, a sociedade actual non protexe os nenos noutro aspecto importante e sobre o que non sería difícil lexislar. Refírome ao consumismo.

        

     Coñezo a nais que limpan casas e aforran para comprarlles aos seus fillos vídeo consolas. Pero os aparatos e a oferta cambian constantemente. Os nenos, seducidos pola publicidade, acaban converténdose en tiranos fronte os seus proxenitores que se senten desprazados.

        

     Os agravios comparativos entre uns nenos e outros e a presión ambiental que se xera acaban adquirindo tons moi graves, sen que o asunto pareza preocupar ás institucións. O Estado non se atreve a afrontar o problema do consumismo –limitando, por exemplo, a publicidade dirixida aos nenos– para non danar os beneficios de certas empresas.

        

     No caso das familias formadas por inmigrantes, o problema é xa acentuado, en moitos casos irreversíbel. Moitos deses nenos formarán dentro de cinco ou dez anos, esa xeración de delincuentes que xa existe en Francia. Fillos de inmigrantes sen futuro, aditos ao consumo desde que naceron. Sometidos a unha presión tan forte como a que xeran as drogas máis coñecidas.

         Pero tamén as familias integradas e con máis medios económicos e culturais teñen un problema. A presión consumista sobre os menores de idade xera distorsións sobre os valores a respectar, a educación do esforzo e a capacidade de concentración.

        

     As institucións públicas deberían considerar o consumismo extremo como unha adición e tomar medidas para protexer a infancia, de modo parecido, por exemplo, a como se limita a publicidade e o consumo de alcohol. 

"NON ME MANDES LER ESE LIBRO", UN NOVO ARTIGO DE MANUEL VEIGA SOBRE O TEMA DA LECTURA

Manuel Veiga

Nas  múltiples conversas que mantemos Manuel Veiga e mais eu, a literatura e a lectura en xeral ocupan unha porcentaxe ampla do noso tempo. É un pracer, xaora.

     

     Mais tamén falamos da actualidade, de fútbol (se cadra), de educación, de política e de todo o que nos vén á mente por unha ou varias razón. Un pracer que nos gusta cultivar.

     Porén non debemos negar que todo o que se refire aos libros, aos proxectos lectores, ao nivel literario da mocidade, ao xeito de trasladar o fenómeno da lectura á xente, a actitude desta etc. ten decote unha certa preferencia nos nosos faladoiros.

     

     De aí que abuse do meu amigo instándoo a que escriba sobre estes temas para Versos e aloumiños.

     

     El, xenerosamente, vai agasallándonos con textos dunha lucidez extraordinaria. Textos intelixentes  que provocan reflexión. Textos que non deixan indiferentes.

     

     Neste intre temos dous magníficos.

     Este que ides ler é o primeiro deles.

     Lédeo, reflexionade e codificade  no que nel se di.

“Non me mandes ler ese libro”

Manuel Veiga Taboada

Cando tiña dez anos, a miña filla sorprendeume un día coa seguinte frase: “Non me mandes ler ese libro, porque teño ganas de lelo, e, se ti me mandas, xa se me quitan”.

        

        Entendín o que me quería dicir, porque, en maior ou menor grado, moitas persoas sentimos iso algunha vez. Pero ela acababa de formulalo dunha forma demasiado clara e precisa como para pasala por alto.

        

           Dalgún modo, esta idea alude ao principio de pracer, formulado pola psicanálise, e que, máis ou menos, di así: transgredir a norma produce un pracer que perdemos se abolimos a represión.

        

           Este concepto, tamén coñecido como plus de pracer, creo que explica, en parte, a sensación de fracaso que ás veces experimentamos despois de participar nunha campaña de lectura.

        

           Hai moitos anos, cando estaba na universidade, mandáronme ler Rayuela. Entraba como materia de exame. Lembro que “lin” a novela nunha noite, saltando, por suposto, a maioría das páxinas. A idea superficial que logrei con esa lectura foime suficiente para aprobar, pero na miña cabeza non quedou absolutamente nada do libro, creo que nin sequera cheguei a coñecer a existencia dun personaxe chamado “A Maga”.

        

           

            

           Pero, resultou que Rayuela estaba moi de moda naquela época, falaban dela os amigos, as revistas. E así, poucos anos despois e levado esta vez pola curiosidade, tomei o libro de novo e gocei de cada unha das súas páxinas. Desa lectura, recórdoo todo. Fora de excursión ao Caurel, levaba o libro na mochila. Lembro a imaxe da Maga e de Oliveira xogando a encontrarse casualmente polas rúas de París.

        

O Caurel

           

           A profesora que nos mandara ler Rayuela trataba, como sucede moitas veces hoxe en día nos institutos, de recomendarnos algo que nos gustase, algo que pululaba polo noso ambiente, pero aínda así non funcionou.

O libro que si me gustaba

Lembro, en cambio, que, en Primaria, cada ano e nada máis recibir os libros do novo curso, lía de cabo a rabo o Senda, da editorial Santillana, que recollía unha escolma de lecturas, baseada en fragmentos de obras clásicas. Era atractivo porque contaba historias, e, ademais, o mestre non o esixía.

        

            

        Demasiadas veces, os profesores esquecen que a literatura non é algo abstracto, senón unha representación da vida. Por iso, creo que as campañas de lectura resultan case sempre demasiado teóricas, falan do acto en si de ler, pero non nos fan pensar nunha experiencia, real ou imaxinaria.

  O ser humano, adolescentes por suposto incluídos, no fondo non ten ningún interese en cumprir coa idea, ben vista socialmente, de ler libros, nin se sente motivado polo xénero de novelas de detectives ou piratas, nin sequera polos crimes ou tesouros en xeral, senón só por un crime concreto e por un tesouro determinado. Así é o noso carácter.

  Xa escoito esa voz ao fondo: “Pois, a min si que me interesa a novela policial”. Iso é o que pensas, respondo, porque tes a facultade de razoar e es capaz de presentar este asunto dunha forma teórica, pero calquera novelista ou calquera psicólogo, dirache que non, que a ti o que che interesou foi unha novela policial en concreto ou un detective en concreto, e buscas outra igual que che produza a mesma ou parecida satisfacción.   

        

Mellor que un programa, unha cesta de cereixas

Non son profesor, pero creo que sería útil preguntarlle a cada alumno como é a súa vida e que é o que lle interesa e, a partir de aí, suxerirlle textos voluntarios, ás veces só partes cortas dun libro coas que o alumno ou alumna se poida sentir vinculado. Pode ser suficiente, como punto de partida, para conseguir que realice unha auténtica lectura literaria que, non o esquezamos, é aquela que proporciona pracer.  

        

           

        Xa sei que, na práctica, as cousas son máis complicadas. A certas idades, un nin sequera ten claro o que lle gusta. Demasiadas veces é a publicidade comercial a que nos guía cara o falso sentimentalismo ou as supostas sensacións fortes. Aquí entra o papel do profesor, tamén co seu criterio, para indagar, intuír e abrir camiños que poden acabar sorprendéndoo a el mesmo e ao propio alumno.

  Penso, en fin, que a literatura debe ir chegando a nós por asociación libre, como as cereixas que se van enganchando unhas a outras, máis que por un programa de lecturas.

        

           

     

      Son inútiles, entón, os programas? Ao meu modo de entender, os programas e as clasificacións literarias teñen un papel parecido ao dos mapas. Son necesarios, pero ti non decides viaxar a un país porque che gusta o seu mapa. Se queres ir a Berlín non é porque te sentes suxestionado polo plano da cidade, aínda que é case seguro que, unha vez alí, acudas moitas veces a internet para consultalo. É máis, será bo que o consultes, sobre a marcha, se non queres perderte. 

"O meu avó non era moi amigo de lavar a cabeza", novo artigo de MANUEL VEIGA

Manuel Veiga na Libraría Librouro. (Foto de Ricardo Grobas)

Sempre adoita escribir textos punxentes.

Enche de ironía cada parágrafo que escribe.

O seu humor fai cóxegas aos lectores.

Aprovéitalle todo o que le (que é moito).

A súa cabeza rara vez está quieta.

A orixinalidade dos seus artigos resulta algo evidente.

Distingue perfectamente entre escribir literatura e facer xornalismo.

De quen estamos a falar?

Como bos lectores e amigos de Versos e aloumiños sabedes de quen falamos.

Si, si. Exactamente.

De Manuel Veiga, xaora.

Estación de Monforte de Lemos

O meu avó non era moi amigo de lavar a cabeza

Manuel Veiga Taboada

O meu avó, Xesús, non era moi amigo de lavar a cabeza. Dicía que lavala era a principal causa da caída do cabelo e de feito conservou unha boa mata, con non moitas cañas, até morrer, aos 75 anos. Como traballaba no ferrocarril, sempre acumulaba algo de carbonilla. A miña avoa Ramona, que era moito máis limpa, lavaba as almofadas sobre as que o meu avó deixaba cada noite marcado un círculo. Ás mañás, despois de mollar a cara, pasaba a man pola fronte e as tempas. Iso era suficiente. A pesar de todo, o seu pelo nunca parecía sucio.

Museo do Ferrocarril. Monforte de Lemos.

O meu avó dispuña dunha caseta no Depósito. Alí gardaba a leña para quentarse durante o inverno. Tamén tiña auga, mais ao parecer non a usaba para o seu aseo, posto que a familia sempre o vía chegar a casa coas mans negras. Tampouco na casa as lavaba para comer nin o facía despois. Nada máis engulir o último bocado, saía a tomar café ao Círculo Victoria. Durmía coa mesma camisa que vestira durante toda a xornada. Segundo a miña avoa, estaría disposto a levar a mesma roupa durante todo o ano. Era ela, por suposto, a que puña as mudas ao seu alcance. Os domingos vestía de traxe.

Foto antiga da rúa Cardeal en Monforte onde estaba o Círculo Victoria.

Tampouco se bañaba no río. Iso levaba a toda a familia a pensar que non lle gustaba a auga. Cando ía á praia á Coruña, só se desprendía dos zapatos e dos calcetíns e non se achegaba nunca á beira, salvo que tivese que levarlle unha toalla a algunha das súas dúas fillas ou a calquera dos seus netos. A única excepción a isto era a dos pes que se lle puñan moitas veces encarnados e só por iso os lavaba con frecuencia.

Praia de Orzán (A Coruña)

UN TEXTO CON MOITO AQUEL DE MANUEL VEIGA: "CARAPUCHIÑA VERMELLA NA CIDADE".

Manuel Veiga Taboada

Dende logo, para Versos e aloumiños é unha auténtica satisfacción que persoas, que queremos ou valoramos polo seu talento e polo seu talante, permitan que publiquemos textos orixinais no noso blog-revista.

     Se hai pouco Juan Carlos Martín Ramos deleitábanos co seu conto ilustrado, “El eco que sabía hablar solo”, que tivo unha enorme acollida, é desta volta  Manuel Veiga, un dos nosos mellores narradores, quen nos ofrece un inédito ben interesante.

       Partindo do conto orixinal “Carapuchiña Vermella”, o noso autor trae á cidade, á vida de hoxe, á casa da súa avoa,  esta personaxe tan entrañable. Unha carapuchiña moi especial que dialoga coa avoa nun texto intelixente que lle serve ao novelista de Monforte para sinalar certos aspectos e comportamentos das persoas no noso particular contexto social, na nosa realidade. E faino, como adoita facer a miúdo, nun ton punxente, irónico e que nos permite reflexionar trala súa lectura.

     Un texto de enorme calidade. Un diálogo demoledor. Un conto para sorrir e mover o bigote quen o teña. Para comprender que detrás dese sorriso, imos dar uns pasiños máis alá se o lemos con atención.

     Un verdadeiro luxo.

     Grazas, Manuel Veiga, por axudar a facer deste recuncho literario un espazo para a boa literatura sen idades.

 


Carapuchiña Vermella na cidade

                                                                                                                Manuel Veiga Taboada

Chaman á porta. Abre unha muller maior. Entra unha nena.

         Caramba!

         A nena pasa de longo.

         Eh, eh. Non hai un bico?

         A nena volve dous pasos atrás e ofrécelle a meixela. A avoa abrázaa pero retírase pronto.

         Díxoche a túa nai que viñeses?

         Díxome que me tiñas un regalo.

         Ah. Un regalo. Pois non, non teño ningún. Pero podes coller un bombón.

         A nena corre en dirección ao moble grande da sala de estar e abre unha caixa.

         Podo coller dous?

         Claro.

          

         A nena mentres come:

         Que facías?

         Vía a televisión.

         A nena, en ton exclamativo.

Pero, avoa, se non tes televisión!

         Imaxino os programas. Vina durante moitos anos e seinos todos de memoria.

         Por que che quitaron o televisor?

         Din que aumenta o alzhéimer. Pero non importa. Estou ben. Tamén miro a túa fotografía.

         Pausa.

         Que tal no colexio? Atopaches a alguén polo camiño?

         Só esas bicicletas rotas que hai atadas ás árbores.

         Rotas?

         Si, as dos ecuatorianos. Déixanas aí para non ter que subilas ao cuarto piso. Quítanlle o asento ou unha roda para que non llas rouben.

         Eu xa non coñezo a ninguén.

         Porque non saes.

         Chégame con mirar pola fiestra. (Sinala cun dedo). Todas as mañás había aí unha parella, eran aínda uns nenos, despedíanse con moitos agarimos, pero este ano deberon cambiar de colexio.

          

         Podo tomar outro bombón?

         Cólleo.

         Non, deixa, é igual.

         Son todos para ti.

Pausa.

Xogamos a algo? Ao Trivial?

         Sacan unha caixa e sentan arredor da mesa.

         Ti de nena xogabas a isto?

         Non.

          

         E a que xogabas?

         Ao diábolo.

         E por que eu non podo xogar ao diábolo?

         Porque subiría moi alto e poderías romper algún cristal.

         Tamén podería darlle a un helicóptero.

         Vaia! Non pasan moitos helicópteros por aquí.

         Ás veces cando hai manifestacións e cando vén o rei ou o príncipe e as infantas. Díxomo a miña nai.

         Ai, si?

         Si. E un día levoume a unha manifestación que ao final foi como unha guerra e tivemos que escapar.

         Ah.

         Eu era moi pequena, debía ter tres anos, pero aínda lles teño medo.

         Ah.

          

          Sería gracioso darlle co diábolo a un helicóptero.

Paréceche fácil?

A un policía que fose nun helicóptero. Nun ollo.

         Meterían no cárcere o teu papá.

         Pois entón eu iría alí e daríalle ao policía unha patada.

         E deteríante a ti tamén.

         A min non me poden deter porque son menor.

         Tes razón. Veña, imos xogar. Saca unha pregunta.

Xa non me apetece xogar.

Veña, xoga, saca unha pregunta.

Cal é a empresa que ten a flota de camións máis grande?

O exército dos Estados Unidos.

Non, a Coca-Cola. Fallaches. Agora preguntas ti.

Ai! Parece que non podo respirar.

Sempre te queixas.

Xa verás cando teñas os meus anos.

Eu non quero ser maior.

Por que?

Non sei, non quero ser maior.

Pregunta. Cal destes países xa non existe: Alemaña Oriental, Canadá, México...

Onte fun ao aniversario de Paula.

E pasáchelo ben?

Merendei antes de ir.

Como?

Ela tamén o fixo cando veu ao meu. Ademais come moi a présa e logo todo o mundo se levanta. Ademais, Adrián non paraba de meterse con nós.

Se cadra é porque se está facendo maior. 

E por iso dá empuxóns?

Si.

Pois en non penso volver ao aniversario de Paula.

Pero se é a túa mellor amiga, desde que erades bebés e iades no carriño.

Faime outra pregunta. Esa non me gustaba.

Como se chamaba a mellor ximnasta da historia...

Non quero xogar. Non sei ningunha resposta.

Pausa.

A avoa érguese e busca un papel nun caixón.

Mira que encontrei.

A nena ponse a ler.

Lúa xa ten gatos e son cinco (se o Xosé Manuel non mata ningún). Uns son de raias e os outros negros. Os de raias son coma Lúa e os negros coma o outro gato. Lúa quedou así de delgada.

Vense dous esquemáticos debuxos. Nun está escrita a palabra: Antes e no outro: Agora. A nena despréndese dos papeis e levanta a cabeza.

Para que son esas pastillas?

Para o corazón.

Estas mal do corazón?

Desde hai moito.

Mamá di que tes demasiadas enfermidades, tantas que nin o médico as podería contar.

Pausa.

De que falades no colexio?

Non sei.

Falades de sexo? Nos meus tempos non se podía. Eu souben o que era un orgasmo cando xa tiña corenta anos.

Melissa trouxo a clase un preservativo.

Quen é Melissa?

Unha compañeira.

Leva boas notas?

Non sei. Non moi boas. Suspendeu tres.

Pausa.

A súa nai é camareira, ten que ir vestida de colexiala, con trenzas. Pero díxolle a Melissa que ela era só camareira.

Xa. Pobre Melissa.

Ela ve programas porno. En realidade, non os ve porque hai que pagar. Está aforrando.

Para ver eses programas?

Non para o protector dental. O noivo da nai dálle cen euros ao mes.

Pero así nunca vai dar xuntado o diñeiro suficiente.

Canto vale un protector dental?

Non o sei, pero bastante, supoño que entre tres e seis mil euros.

Ingland xa non me pega. A profesora díxolle que mentres ela estivo en Colombia de vacacións non houbo problemas en clase. Agora algunhas das que eran as súas amigas xa me falan. Iso que non pasei ás finais de trompo.

É cal é a túa mellor amiga na clase?

Non sei. Elisabeth.

É boa Elisabeth?

Si. Di que ela é inca. No antroido puxo un traxe do seu país. Era moi bonito. E Ingland puxo un traxe colombiano.

E ti?

Eu ía de bombeira. Xa non o lembras? Déchesme ti os cartos para o disfrace?

Pero non viñeches por aquí a ensinarmo.

Si que viñen.

Non sei, non sei...

Eu non minto. Mamá di que non se debe mentir. Ti mentes?

Eu perdo memoria, pero mentir nunca me gustou. Ten razón a túa mamá, as persoas que menten son as peores.

E os lobos menten?

Os lobos son animais, non razoan e se non razoan tampouco menten.

Pero din que hai persoas que son lobos.

Depende porque lado as mires.

Non existen os lobos entón?

Os lobos de verdade si existen, aínda que cada vez creo que debe haber menos.

Pero, os homes-lobo?

O lobishome nunca existiu.

Non o entendo, que é o lobishome?

Preguntaches ti por el. (Pausa). O do lobo humano é un mito. Ou falamos de persoas ou de animais. O que sucede é que todas as persoas temos desexos e para algúns eses desexos son como unha enfermidade, non os poden controlar. Cren que satisfacendo eses desexos son máis felices, pero non é verdade.

Pois eu, se mamá tivese unha xoguetería, sería feliz.

E que tal unha pastelería?

Tamén.

E un parque moi grande?

Iso tamén.

Pensas que serías moi feliz con todo iso?

Moitísimo.

Claro, porque es unha nena. Pois hai persoas maiores que razoan coma se fosen nenos. Queren ter un cuarto cheo de xoguetes aínda que sexan tantos que a metade deles case non os cheguen nin a ver nunca.

Entón que fan con eles?

Acumulan.

Que é acumular?

O que a ti che gustaría, ter unha xoguetería, unha pastelería e un parque.

Un parque moi grande.

Iso, un parque moi grande. Iso é acumular.

Pois a min gustaríame xogar a acumular.

Xa existe ese xogo, chámase Monopoly.

Pois eu quero xogar a iso, seguro que é máis divertido que o Trivial. O Trivial só ten preguntas que non sei responder.

Non hai ningún Monopoly nesta casa.

Que pena. E ti cando eras nena a que xogabas, ademais de ao diábolo?

O teu bisavó era carpinteiro, fíxome un carriño para as bonecas, de madeira, con rodas de goma. Daquelas case ningunha nena tiña xoguetes, viñan moitas amigas á casa para xogar cos meus.

E onde está agora ese carriño, aínda o tes?

Non. Tamén tiña un teatro pequeno. Xogabamos con el no faiado. Viñan de toda esta rúa. Xuntabámonos dez ou doce nenas. (Pausa). Agora cóntame algo ti.

Que?

O que vexas.

Vexo unha gaivota, está aí no balcón.

Esta mañá dixeron na televisión...

Pero se non tes televisión.

Dixérono de todos modos. Unha gaivota xigante, de máis de dous metros, coas ás abertas, pousou sobre o parabrisas dun automóbil. O condutor chocou de fronte contra un semáforo, non porque non puidese ver, senón porque estaba asustado. Entroulle un ataque de pánico.

Pero iso foi verdade? Dixeches que non mentías.

Na televisión...

Xa. (Pausa). A min as que me dan pena son as crías. Caen dos tellados e fican abandonadas na rúa porque aínda non saben voar.

Pódense levar á Sociedade Protectora de Animais.

Díxome a mamá que non as queren, hai demasiadas. Acollen a todo tipo de animais, a todos menos ás crías de gaivota.

Ás ratas tampouco, supoño.

Non claro, nin os xabarís.

Pero hai xabarís por aquí?

Na televisión. Había un programa infantil, Xabarín Club. Daban un carné de socio, pero agora quitárono.

Por que?

Mamá di que este goberno non é amigo dos animais nin dos nenos.

Como pode un goberno non ser amigo dos nenos?

Non o sei. (Pausa). Avoa, ¿é verdade que antes había malvados que lle sacaba os ollos aos nenos e lles cortaban as pernas, e lles ataban as mans para explotalos e pedir esmola?

De onde sacaches iso?

         Vén escrito nun libro que ten a mamá, pero a min non mo deixa ler. Eu ao principio quería que mo deixase porque falaba de nenos, pero agora xa non quero. Pedinlle que o gardase moi alto, porque non quero velo nunca máis. (Pausa). Sabes? Mamá di que non me gusta ler.

         Ah.

         Pero si me gusta, o que pasa é que cando me din que lea un libro xa deixa de gustarme.

         Incluso se aínda non o empezaches?

         Quítanseme as ganas.

         E comes de todo?

         Gústame o salmón afumado.

         E?

          

          Mamá di que está caro. Paula comeuno un día en casa. Despois foillo pedir á súa nai e ela díxolle que iso era comida crúa, pero eu creo que llo dixo porque non tiña costume. Sabes? Creo que os maiores tampouco probades de moitas comidas.

Será porque algunhas son caras.

Mamá di que é polo costume e tamén di que é raro, porque á maioría das persoas gústanlle case todas as cousas estranxeiras menos as comidas. Pero a min gústanme as pizzas. Aínda que, en realidade, non me gustan moito, pero no Burger traen un regalo. Eu só como a mazá.

Iso está ben. A mazá é boa.

Eu case non a comía, pero no Burger vén cortadiña e está moi bonita.