MANUEL MARÍA: O HOME QUE ASPIRABA A COÑECER A TODOS OS GALEGOS, UN A UN, SEGUNDO MANUEL VEIGA ( E LASTRA MURUAIS)

Dende hai unas datas comezamos a entrar con forza no “Ano Manuel María”.

     

A ninguén se lle pode pasar que o “Día das Letras Galegas” se lle adica este ano ao poeta, narrador, autor teatral e académico da Real Academia Galega nado en Outeiro de Rei en 1929 e falecido na Coruña no ano 2004.

     

Manuel María

     Manuel María foi un mestre, sen dúbida, para todos aqueles que amamos a poesía e escribimos poemas para a rapazada. O xa milleiros de veces mencionado “Os soños na gaiola” foi un libro que abriu canles e marcou un camino que algún e algunhas decidimos seguir para darlles aos nenos e nenas poemas para que desfruten coa lírica. Pero Manuel María foi máis, moito máis.

    

Manuel Veiga

     Alguén que o coñeceu moi ben foi o escritor, xornalista e doutor en Ciencias Políticas e Socioloxía, Manuel Veiga. Nas moitas conversas con el, chegou a comentarme  a relación amigable co poeta, a quen lle debe a lectura de certos libros nunha época complicada. Lecturas e momentos impagables que o axudaron a ver luz nuns intres de formación persoal e literaria.

     E é Manuel Veiga quen nos agasalla dous volumes, dous magníficos achegamentos á obra e á vida de Manuel María, o segundo deles compartindo libro cunha ampla escolma de poemas realizada por Xosé Lastra. Dous volumes necesarios, cun enfoque intelixente de quen coñece o autor no plano persoal, pero que foxe da haxiografía.

     No primeiro deles, “Manuel María, buscando un país” (Ed. Xerais. Col. Libro X), o autor penetra no máis fondo da alma do poeta chairego e relaciona cada parte da súa vida cos poemas escritos neses momentos. Fai fincapé Veiga na intensa relación que existe entre as súas mellores páxinas e aquilo que o poeta sente máis preto del: o afecto pola súa terra máis próxima, pola súa casa e polo súa muller, Saleta Goi.

     

     

     Deste xeito, cunha prosa limpa e clara, moi pedagóxica no mellor sentido do termo, e cunha emoción comprensible, Manuel Veiga achéganos as calmas e as teimas, a forte unión cunha terra que o apaixona, as súas arelas para cubrir os baleiros sociais e culturais que o rodean (de aí esa faceta súa de cronista), a ilusión, o entusiasmo que o guía a partir do ano 1969, as desilusións posteriores ou a ocultación dunha idea bohemia da existencia,entre outros moitos temas.

     

     Manuel Veiga escribe magníficas reflexións sobre algún dos seus libros, pon exemplos do que afirma e déixanos, de maneira case coloquial, un retrato dun home para quen o acto de escribir foi unha necesidade vital para entenderse mellor a si mesmo.

 

Ilustración de Víctor Tizón

     

     O segundo libro, “Manuel María. Vida, versos e rebeldía” (Ed, Xerias. Col. Merlín), é unha obra perfecta para a divulgación poética do autor de Outeiro de Rei. Un manual imprescindible para a escola. A súa estrutura non pode ser mellor pensada. Ten unha primeira parte a cargo de Manuel Veiga. Un relato engaiolante da súa vida cotiá que transcorre polas diversas actividades do poeta: procurador, libreiro, editor, xornalista, autor teatral etc. Un relato que convida a gozar das súas páxinas, porque nelas está un Manuel María próximo. Cunha linguaxe comprensible, repasa os avatares do escritor, “o home que aspiraba a coñecer a todos os galegos”, en diversos capítulos: o personaxe, a vida cotiá, Saleta, o franquismo, a democracia e a súa obra poética dividida en dous apartados: 1950-1980 e 1980-2000.

     

     

     Para mostrar o ton que emprega o autor do texto, deteñámonos no comezo do libro. Un comezo pouco habitual nas biografías, pero que está abrindo portas con naturalidade: “Manuel María era guapo, tiña barba e un pelo abundante. Miraba aos ollos, cunha ollada intelixente que case nunca trataba de impoñlerse. Noutro país podería ter sido actor de cine…” Un principio así xa invita a seguir lendo e a introducirse na vida e na obra de alguén. Un acerto de enfoque. Unha razón para coñecer un poeta.

    

     O libro complétase cunha cronoloxía básica e cunha antoloxía de poemas, “Ferrados do corazón”, escollida por Xosé Lastra. Unha recompilación ampla e diversa, dos poemarios “Terra Chá”(1954), “Documentos persoaes” (1958), “Mar maior” (1963), “Os soños na gaiola” (1972), “Cantos rodados para alleados e colonizados” (1976), “Poemas ao outono” (1977) e “As rúas do vento ceibe” (1979).

    

     

Ilustración de Nuria Díaz e dous poemas da escolma.

     Dicir, ademais, que o primeiro libro, cun trazo austero, está ilustrado por Víctor Tizón, acorde co contido do texto. O segundo, moito máis lúdico e a cor, ten o selo dunha ilustradora que irrompe con moita forza, Nuria Díaz, que fai un discurso plástico moi vivo, sinxelo pero dun enorme expresividade.

     Estamos, pois, diante de dúas obras básicas, para gozar da vida e da obra dun home, Manuel María, que foi o primeiro mozo que publicou unha obra en galego despois da Guerra Civil.

     Profundamente recomendables.

        

Manuel María

                                                                                                            

                                                                                                                        ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

" O DÍA QUE CHOVEU DO REVÉS", de MARÍA CANOSA: UN CONFLITO ENTRE AS NUBES E O SOL QUE PROVOCA UNHA ENORME DESFEITA

Facer unha folga traballando é un acto inverosímil.

     Que as nubes cheguen a quedar sen auga de tanto chover é algo inaudito.

     Navegar entre os tellados das casas de Vila de Portoseco resulta chamativo.

     A quen se lle ocorren tamaños disparates?

     Pois a unha das escritoras que está a crear unha obra sólida, persoal, imaxinativa e intelixente que a min me encanta: María Canosa.

    

     Todo isto (e máis) ocorre no álbum O día que choveu do revés, publicado por Edicións Xerais de Galicia na súa colección Merliño.

     Unha historia, que María Canosa nos conta, chea de humor e enxeño. Unha historia que te transporta a un mundo máxico; a un mundo de tolemias e desaxustes, de conflito entre as nubes e o sol, de caprichos e solucións.

     Son as nubes as protagonistas desta enxeñosa historia. Unhas nubes que se enfadan co Sol,  porque consideraban que o seu traballo de regar os campos era maltratado pola calor abrasadora que provocaban os seus raios .

     

María Canosa

     Así que, diante de tamaña decepción decidiron ponerse a chover a cachón, todas á vez, durante días e días. Remataron esgotadas e ao miraren cara abaixo non daban creto ao que vían: a Vila de Portoseco estaba asolagada, os seus habitantes navegaban entre os tellados e o campanario da igrexa. Unha verdadeira desfeita.

     Perante  o desastriño que acababan de provocar, puxéronse nerviosas, quixeron compensar o problema e atrevéronse a pedir axuda…ao Sol!

    

     A partir de aquí, de xeito fantástico, humorístico, con situacións surrealistas, María Canosa tece unha historia deliciosa, chea de humanidade, coa natureza ben presente, a través dunha prosa coidada, rítmica que nos transporta á necesidade de que as cousas flúan respectuosamente  e en convivencia. Unha historia, tamén, de solidariedade e de unión cando se produce unha catástrofe.

    

     María Canosa fainos sorrir (que choiva do revés é un logro no desenvolvemento da narración), fainos sentir a maxia da palabra ben empregada, cun ritmo axeitado aos primeiros lectores e fainos (a todos e todas) descubrir o pracer de contar”.

    

Ilustración de Dani Padrón

     Un libro imaxinativo, realzado, unha vez máis, polo fantástico traballo de ilustración de Dani Padrón. O ilustrador consegue darlle máis calor, se cadra, á historia pola forza expresiva das imaxes e as cores empregadas, nun libro cheo de auga. O humor e o desexo de supervivencia ante a desfeita está perfectamente reflectido nas ilustracións e a tenrura nos rostros dos personaxes chegan a emocionar.

     En definitiva, un álbum necesario, que non debe pasar desapercibido para todos aqueles lectores/as que, sen prexuízos de idade, queiran gozar da boa literatura.

                                                                                                                         ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

"CANTA O CUCO", UN LIBRO-DISCO NO QUE UXÍA E MAGÍN BLANCO REVISAN A VIXENCIA DOS POEMAS DE MANUEL MARÍA PARA OS NENOS E NENAS DE HOXE.

Entramos no “Ano Manuel María” e un recibe con satisfacción publicacións coma Canta o cuco.

     Levo ben anos defendendo a importancia da música, das cancións, como un dos recursos importantes para que os nenos e nenas se acheguen á poesía. E sigo felicitando á Editorial Galaxia, por activa  e por pasiva, polo labor que neste eido realiza a través da magnífica colección “Sonárbore”.

     

     Canta o cuco é un achegamento ben interesante á obra de Manuel María, a través dos poemas musicados por dous grandes artistas do noso panorama musical: Uxía e Magín Blanco.

     

Uxía e Magín Blanco

     Resulta unha delicia escoitar estas cancións, diversas e ben construídas. Hai moito talento neste traballo –como non podía ser menos tratándose deles- no que, tanto dun xeito lúdico coma intimista, vai permitir aos oíntes gozar das melodías e das palabras que lle dan forma. Son poemas extraídos de poemarios como As rúas do vento ceibe, Os soños na gaiola, Terra Chá, Panxoliñas ou Os lonxes do solpor. E saliento aquí a fermosa composición de Uxía e Maxín, Todo me fala de ti, unha fermosa homenaxe ao noso poeta.

     

     

Manuel María

     Todo está moi coidado neste libro-disco. Hai dous poemas recitados por Uxía, uns arranxos musicais excepcionais da man de Santi Cribeiro e Guillerme Fernández –fundadores de Berrogüetto-, que tocan, ademais, o acordeón e as guitarras acústicas e percusión, respectivamente.

     

     A voz de Uxía acariña os versos e penetra no máis fondo da música para producir un ambiente envolvente que seduce. As colaboracións son importantes: Isaac Palacín (percusión), Pablo Vidal (contrabaixo), Raquel Domínguez (gaita), Pablo Ces (bombo) ou Andrés Giráldez (tambor).

    

     Dicía antes que todo está moi coidado. Aquí quero salientar o magnífico traballo de ilustración de Leandro Lamas, un pintor e ilustrador que me entusiasma. O seu traballo é unha festa da cor ben empregada, cunhas ilustracións dunha expresividade que conmove. Leandro Lamas crea un universo arredor de cada poema-canción dunha intensidade exquisita.

     

Ilustración de Leandro Lamas para "Canta o cuco"

     

     Para rematar, unhas palabras de Uxía e de Magín Blanco que definen perfectamente este traballo: Canta o cuco é a nosa ollada arredor do universo poético de Manuel María. Unha revisión contemporánea dos seus versos, tan vixentes aínda para as nenas e os nenos do século XXI. desenvolvemos este traballo de composición cunha globalidade de estilos musicais que abranguen desde a música tradicional propia ata os ritmos próximos do pop e o rock, pasando polos aromas da canción de autor ou os aires latinoamericanos (…)

     

     En efecto. moita variedade e riqueza formal nas composicións. Moito agarimo nos fraseos, nas notas, nas voces.

     

     Un libro-disco para saborear cada unha das partes que o conforman: a poesía, a música e a plástica.

     

     Unha alfaia para non perderse.

     
                        Presentación do álbum-CD  e conversa co ilustrador Leandro Lamas.

                              Presentación de "Canta o cuco" na Fundación Luis Seoane.

UN NOVO LIBRO INFANTIL DE MARCOS CALVEIRO: "Unha casiña branca".

MARCOS CALVEIRO  

"Unha casiña branca"

Edición Xerais.
Col. Sopa de Libros.

2015

Marcos Calveiro é un autor que combina tres características na súa escrita: un bo gusto pola palabra, un carácter de denuncia e unha  grande orixinalidade  nos temas que escolle.

     Unha casiña branca (Ed. Xerais. Col. Sopa de libros) cumpre eses tres rasgos e moito máis. Porque esta narración conta unha boa historia, os personaxes están moi ben configurados e obrígate a que penses no que nela se conta.

     

     Onde se desenvolve esta historia?  Pois nun vertedoiro  infindo onde as dunas e as cárcavas de lixo se suceden unha tras outra ata onde o ollar máis aguzado alcanza. Un lugar onde hai trebellos de todo tipo, polo que corrican milleiros de bechos noxentos e no que, ao lonxe, se escoitan arrepiantes ruídos mecánicos.

     

         Neste lugar tan especial aparece, saíndo do interior dun frigorífico un neno de cabelo crecho, cuns enormes auriculares e cunha radio nas mans con dous altofalantes. É NenoRadio. Tamén no vertedoiro, entre guindastres, luz de focos e demais lixo, dun bidón xorde unha rapaza cunha lanterna, que leva na cabeza unha vella pucha de aviador e ten as fazulas tisnadas. É NenaPilas. Os dous rapaces van ter discusións, conversas moi irónicas e reflexións sobre a familia, os adultos e certas lembranzas. Ambos teñen os seus obxectivos, polo que o relato dá paso a unha aventura nun medio descoñecido e, sobre todo, hostil. Alí viven tamén os Leiróns, unhas figuras de aspecto sinistro, con uniformes militares, que escravizan a todos os que caen nas súas gadoupas.Son os donos deste espazo que os envolve. Un terceiro personaxe, entre entrañable e misterioso, entra en escena: Matusalén. É un xigante que xorde entre as sombras, cun estraño casco que lle cobre o rostro, botas de esquiador e un mono de camuflaxe. Vai protexelos e unirse a eles, malia a desconfianza da rapaza, os intres de dúbida de Radio e o sorprendente da súa aparición.

     

Marcos Calveiro

     Aventura chea de perigos, de pasos cara a diante e cara a atrás, sustos, traizóns que poden non selo, liortas …vanse sucedendo para deleite do lector que, algunhas veces, se sorprende polo rumbo que toman os acontecementos.

     

     Moito simbolismo hai neste libro. Os protagonistas camiñan con dificultade, deambulan entre o refugallo e descobren lugares con sombras ameazantes que os preocupan. Como se di no capítulo 3 da historia: O vertedoiro é infindo. O vertedoiro é o mundo. O mundo é infindo.  Cada personaxe vai na procura de algo. Unha casiña branca entre outras cousas. O lixo afoga. Xa non saben se haberá lugares sen inmundicia, pero eles non ceden. Eles intentan saír dese inferno.

     

     Unha obra diferente, chea de simbolismo, que naceu primeiro como obra de teatro infantil e que mudou nunha novela distinta e interesante.

      

Ilustración de Marcos Viso

     Salientar as ilustracións dun ilustrador excelente. Marcos Viso aplica a técnica do acrílico e de secuenciación de imaxes, que marcan un ritmo de seu  e que fai moi atraente a lectura plástica da novela. Unhas imaxes que provocan emocións e que lle van de marabilla ao texto.

                                                                                                                    ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO

UNHA MAGNÍFICA NOVELA DE INTRIGA PSICOLÓXICA: "Europa Express", de ANDREA MACEIRAS

                      ANDREA  MACEIRAS

                      Europa Express

                      Edicións Xerais de Galicia.

                       Col. Fóra de Xogo.

                       2015

    

   

     

     De novo, un libro de Andrea Maceiras.  De novo, unha proposta de literatura ben escrita. De novo, un pracer enorme entrar no mundo que nos propón a escritora.

     Unha novela, Europa Express, gañadora do Premio Jules Verne de Literatura Xuvenil 2015, que aposta pola boa literatura. Esa literatura que lectores en formación deben demandar para ir acadando esa madurez en materia literaria. Porque Europa Express está editada en Fóra de Xogo (Edicións Xerais), pero Europa Express é unha novela para adultos e para todos aqueles que se queiran achegar á palabra ben empregada. Isto é algo constante na brillante traxectoria de Andrea Maceiras.

Andrea Maceiras

     Estamos diante dun relato coral, que se move entre dous planos: dez anos antes e na actualidade. Os capítulos van alternado a voz narradora: a terceira persoa cando se rememora o tempo pasado e a voz dos diferentes protagonistas (1ª persoa) no momento actual. Unha estrutura moi ben deseñada que presenta ademais a historia en tres bloques: I. Sen notificación de recibo.II. Xiro Postal. III. Franqueo en destino.

     Dez anos atrás, ao remataren o bacharelato, sete mozos viaxan xuntos por Europa en Interrail. Unha viaxe que os vai abrir a realidade da vida, á complexidade das relacións persoais e á procura do amor nunha situación nova que compartirán  á marxe do ambiente familiar.

     

     A traxedia acompaña o remate desa viaxe, aparecen as dúbidas, algúns deles cuestionan a vida actual, mentres o espírito de Xacobe  latexa no máis íntimo. Procuran as causas de algo que está dentro deles, aínda que talvez intenten esquecer, temen as respostas e mesmo Aroa é reticente de revolver no pasado.

     
     Malia isto, Nico, un deles, organizará unha festa de reencontro, tras dar cunha  postal en Berguen que lle revelará certa información que o desacouga e que o levará a plantearse que ocorreu naquel fatídico acontecemento. Con máis ou menos ganas, os demais aceptan o convite e aparecerán as múltiples visións da vida.

     

Vista de Praga

     Encántanme as novelas psicolóxicas cando están ben escritas e ben artelladas. Europa Express cumpre con todas as características que lles esixo. O relato vai medrando a medida que te internas nel, cunha alternancia de lugares, personaxes e tempos narrativos que lle dan consistencia. Non perde endexamais o interese, pois a intriga está moi ben levada e queda moi ben descrita a esencia da mocidade. Esa esencia que perdura na memoria dos protagonistas malia semellar efémera.

     Un libro para gozar. Unha desas obras que te reconcilian cos seres humanos e coa boa literatura. Unha obra que salienta a forza da palabra. Unha palabra que marcará a necesidade de poner en orde os pensamentos. Unha obra para reflexionar e para sentir o vento acariciador da liberdade tanto interna coma  externa das persoas.

     Un verdadeiro pracer perderse entre as súas páxinas.

     Parabéns para a autora.

                                                                                                                             ANTONIO  GARCÍA  TEIJEIRO

O XORNALISTA J.A. OTERO RICART ESCRIBE NO "FARO DE VIGO" sobre "DETRÁS DEL HORIZONTE " de Antonio García Teijeiro.

Fotografía da cuberta: Ricardo Grobas.

No suplemento  de arte, literatura, cine, teatro, música e cómic, "El sábado", o FARO DE VIGO publica unha crítica do libro Detrás del horizonte, de Antonio García Teijeiro.
     
     O seu autor, J.A. Otero Ricart, salienta que este libro dá voz aos máis débiles e inocentes fronte ao horror da guerra.
     Engade, ademais, que Detrás del horizonte é unha reflexión sobre o destino dos conflitos bélicos dende a tenra ollada dos cativos.

     Reproducimos embaixo o texto completo tal como apareceu no xornal o día 23 de maio pasado.

     

PALABRAS DE MANUEL VEIGA NA PRESENTACIÓN DE "DETRÁS DEL HORIZONTE" de ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO.

De esquerda a dereita: Edurne Baines, Manuel Veiga, Antonio García Teijeiro e Ricardo Grobas.

     O pasado xoves, 7 de maio, presentouse na libraría Librouro , en Vigo, o libro Detrás del horizonte, de Antonio García Teijeiro.

     Foi un acto moi concurrido e que contou coa editora de Belagua Ediciones, Edurne Baines, o xornalista e escritor Manuel Veiga, o fotoperiodista Ricardo Grobas e o autor Antonio García Teijeiro.

     A nota musical, ben brillante por certo, corrreu a cargo dos músicos Mandi García (voz) e Carlos Gandón (guitarra e voz), membro fundador da banda Astarot, que interpretaron con brillantez tres cancións: o poema musicado por Carlos, Longa noite de pedra , de Celso Emilio Ferreiro, a mítica e sempre emocionante Al alba, de Luis Eduardo Aute e “Señora azul”, un fermoso tema de Cánovas, Rodrigo, Adolfo e Guzmán.

 

Carlos Gandón (esq.) e Mandi García nun momento da súa actuación.(Foto Ricardo Grobas)

     As palabras de Manuel Veiga sobre Detrás del horizonte foron especialmente interesantes e proxectaron sobre o tema da guerra, tratado no libro, unha visión orixinal e moi rica en matices.

     

      De aí que, dende Versos e aloumiños, lle solicitásemos un pequeño resumo do exposto para publicalo no blog-revista. Como de costume, Manuel Veiga aceptou xenerosamente a petición e hoxe ofrecémosvos estas palabras  coas que podedes gozar a continuación.

     

     Queremos aclarar aquí que o libro presentado é a tradución feita pola profesora Alba Piñeiro do libro publicado en 2002, Trala liña do horizonte, actualmente esgotado en galego e que foi Libro asociado do Fórum de Barcelona no ano 2004. Na edición en castelán inclúe fotos de Ricardo Grobas realizadas en Albania na misión humanitaria que soldados españois levaron a cabo naquel país.

Manuel Veiga Taboada (Foto Ricardo Grobas)

                                      Relatos sobre o espanto da guerra

                                                                                                       Manuel Veiga Taboada

     

     

      Antonio García Teixeiro vén de publicar Detrás del horizonte, en editorial Belagua e en tradución de Alba Piñeiro. O tema do libro é indiscutíbel: a guerra. Pero a guerra pode ser tratada de distintas maneiras. A social que inclúe as perspectivas política, económica, ideolóxica, xornalística ou simplemente a historia de amor novelada nun ambiente bélico. E a idealista, filosófica, transcendente. A esta segunda é á que se adscribe, con toda claridade, o libro de Antonio.

            

     É certo que en Detrás del horizonte hai campos de refuxiados, desertores, tanques, bombas, carromatos, chozas etc., pero estamos sempre ante arquetipos. Incluso os personaxes aparecen mencionados simplemente cunha letra inicial. Non sabemos de que guerra se trata nin que exércitos se enfrontan nin en que lugar. Non sabemos quen ataca a quen nin de que guerrilla se fala no comezo do libro. Non estamos, pois, ante unha guerra concreta, este libro trata de todas as guerras e as súas palabras valen case tanto para a guerra do Peloponeso, entre Atenas e Esparta, como para a da ex-Iugoslavia entre Serbia e Croacia.

            

Fotografía de Ricardo Grobas contida no libro.

         Isto é así, obviamente, porque o autor quixo. A guerra é un tema  propicio aos enfoques abstractos. E isto é debido a que a desmesura e a emoción que provocan os feitos da guerra deixan moitas veces a razón en suspenso. Cando se fala de guerra saen facilmente á luz, como sucede neste libro, as palabras: loucura, irracionalidade, necidade, etc. A realidade concreta queda anulada. A desproporción da dor fáinola incomprensíbel.

  Desde o punto de vista formal, eses sucesos que van máis alá do aceptábel, do razoábel, métennos naturalmente no terreo do poético que é o xénero literario que mellor se presta á transcendencia. Por iso este libro de Antonio está moi perto do poético. Poderíamos enmarcalo dentro do que se adoita a chamar narrativa poética.

            Detrás del horizonte, máis que contarnos historias, aínda que tamén as conta, ten como fondo, como sostén, un laio, un laio de orixe bíblico, un estilo moi frecuente na nosa cultura occidental que acadou importantes exemplos en Whitman, nalgunhas obras de Octavio Paz ou en certos poemas de Manuel María. Unha expresión do texto, “o corazón da inocencia” alude a O corazón das tebras, a coñecida obra de Conrad, na que tamén latexa ese debate sobre a crueldade e o misterio da condición humana.

            

       Non hai economía neste libro de Antonio, apenas se alude aos posíbeis intereses que poden conducir a dous bandos a enfrontarse ou a un país a atacar a outro. Os datos e os personaxes concretos, que por suposto existen –sen eles sería imposíbel compoñer unha obra narrativa– operan como textura, como tecido, como material do que se serve o autor para ir bastante máis alá. A verdadeira razón de ser deste libro encóntrase nas oposicións mencionadas explicitamente: inocencia, esperanza / loucura, horror. O propio título, Detrás del horizonte, alude á parte situada máis alá e ese máis alá pode ser a paz, a liberdade, incluso o ceo ou o inferno. Vexamos tamén que nestes relatos non se mencionan máquinas de guerra concretas, polo seu nome de fábrica, como sucedería nun relato de tipo máis histórico ou xornalístico, senón que, en moitos casos, se recorre a expresións como paxaro negro, dragón, serpe maléfica, monstro de ferro, etc.

            

        Este, xa dixen, non é un libro social. A sociedade cambia, evoluciona, existe o que chamamos guerra moderna. Cambian as armas, as tácticas. Pero o que non cambia é o carácter humano e nesta dirección é na que apunta o libro de Antonio.

            

       Detrás del horizonte enmárcase así dentro dunha liña literaria e filosófica movida polo asombro e polo espanto, que busca a ética como valor absoluto e que, nese sentido, enfróntase a sabendas coa propia natureza humana. Lembremos que o principal debate cultural europeo que tivo lugar despois da II Guerra Mundial tiña como eixo a pregunta: “É posíbel a poesía despois de Auswitch?” O que significa, ten sentido escribir despois destas terras arrasadas, de tantos millóns de mortes inocentes e dos campos de concentración? Pasan os anos, pero esta é unha pregunta que permanecerá sempre, só co cambio de lugar do horror. O libro de Antonio, moitas das preocupacións de Antonio en xeral, moitos dos seus libros, enmárcanse aí, nesas preguntas éticas, nesas preguntas relixiosas, aínda que non inclúan a Deus, nesas preguntas sen resposta.       

O moito público asistente acompaña as cancións cantadas por Carlos e Mandi. (Foto Ricardo Grobas)

"O RECENDO DAS CLEMENTINAS", de AN ALFAYA: UNHA VIAXE AO INTERIOR DOS SENTIMENTOS.

Hai autores e autoras dos que agardo con ilusión a saída dun novo libro. Persoas que se dedican a esta nobre arte da literatura e que me chegan, coas súas obras, ben dentro ou me provocan unhas ganas enormes de gozar co que escriben.

          Unha desas persoas é, sen ningunha dúbida, An Alfaya. An escribe de marabilla. Coida moito a súa prosa e, normalmente, pon o dedo na chaga naqueles temas que se interesan polo ser humano, como seres ilusionados, cos seus problemas cotiáns, coas súas eivas vitais, cos seus encontros e desencontros, coas súas dúbidas na procura dunha calma necesaria para vivir.

          E An Alfaya eleva todos estes mundos persoais á categoría literaria. Velaí o seu gran mérito como escritora.

Gústame desta muller a capacidade que posúe para penetrar na psicoloxía dos seus personaxes. Escaravella nos seus comportamentos e amósanos uns homes e mulleres, uns nenos e nenas, con contradicións, coas súas arelas e decepcións, pero sempre dotados dunha tenrura que os ennobrece.

          

An Alfaya

          E todo isto resulta ben patente no seu fermoso libro O recendo das clementinas. Non canso de proclamar que An é unha escritora de personaxes, capaz, dende logo, de tecer tramas aparentemente sinxelas (endexamais simples, eh?) envoltas nun sentimento que emociona e dotadas da tensión da boa novelista.

          Neste libro, entramos na vida, nas sospeitas, nas dúbidas de Abril, unha nena que se traslada cos seus pais a un barrio novo sen coñecer a verdadeira causa do traslado. Todo isto, apoiado no silencio dos pais, provoca nela dúbidas que acabarán por enchela de desconfianza neles.

          O achado fortuíto dunha fotografía vaina levar a un desacougo fondo que fará que o seu comportamento se volva hostil cos pais.

         Por outra banda, personaxes entrañables como don Claudio, o rico propietario dunha frota de vehículos de aluguer; da súa muller dona Clementina, que pasa ben tempo no seu cuarto ou nunha cadeira de rodas e que escribiu contos infantís; de Bernal con quen fai amizade  e con quen xoga á Play e que a segue onde vai ela; do empregado do seu pai no taller de reparacións de coches, Sebastián, a quen chama Ferramenta e polo que a nena sente un cariño especial, son algunhas das persoas que andan pola novela e danlle á mesma un sentido de humanidade profunda.

          E sen esquecer a boneca Paulina, cunha historia detrás, que tentará arranxar Abril, pois é unha rapaza a quen lle encanta fedellar nos obxectos, nos aparellos, nos electrodomésticos para montalos e desmontalos se están estragados.

Todos os personaxes teñen unha grande importancia na novela, na que hai tensións, misterios por resolver, descubertas, fuxidas e incertezas.

          Un libro tenro, que crea pequenos espazos persoais, que deixa situacións ao noso criterio, que permite falar e discutir. Unha clara viaxe ao interior das persoas que senten a necesidade de saber quen e como son. Unha historia fermosa, exposta con intelixencia por quen é unha das mellores narradoras do panorama galego actual.

                                                                                            ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO