UNS DÍAS CON FILMES DE INTERESE.

    

   

           Nestes últimos días vin unha serie de películas, algunhas das cales petaron moi forte en min ata sacudir intensamente o máis íntimo.

     Chámolle ao feito de ver cine na casa, a Sala Ernst Lubitsch pola admiración que sinto por este director dende hai xa ben anos.

     Falemos dalgunhas delas.

      

     Non me gustou, por exemplo, Nostalxia de Andrei Tarkovsky. Confusa, pretensiosa, pesada ata a extenuación, recoñezo que non puiden con ela. Moitos dirán que é unha eiva cinéfila. Pois si,será iso. Non o discuto. Pero a min aburriume en exceso. Que lle vou facer! Sei que está moi valorada, que recibiu unha chea de premios. Sei que posúe un gran talento visual, entre algunha outra virtude, pero a min “Nostalxia” pareceume fría, excesivamente lenta, redundante, escura e carecente de emoción. E así quero expresalo.

      

     Gocei, unha vez máis, co mellor cine do xenial Woody Allen. Desta volta, unha nova revisión de Maridos e mulleres. Intelixente sátira sobre a sociedade americana (e de calquera país), na que o drama, a ironía e mais a comedia van da man para alegría do espectador. As boas películas de Allen non perden vixencia.

    

     Entusiasmoume o papel dun Leo di Caprio mozo, un dos meus actores favoritos, na tenra ¿A quen ama  Gilbert Grape?, un drama familiar no que Lasse Hallström nos amosa o tema da discapacidade e da vida rural en Norteamérica. Moi ben, ademais, un  Johnny Depp con vinte anos menos. Estamos falando de 1993.

      

     De novo Leonardo di Caprio, da man do gran Scorsese, asómbranos no despregue visual que é  O lobo de Wall Sreet , unha película  que trata a vida e o ambiente dos corredores de bolsa de Nova York, con todos os seus excesos (sexo e drogas). Un filme que nos introduce no caos financeiro e no culto ao diñeiro nos anos 80.

     

      

       Pero quero determe en dúas cintas que bateron en min polo bo cine que conteñen, aínda que unha delas, Só o vento , non acada a unanimidade de gran película.

     Para uns, esta coprodución húngaro-alemá-francesa resúltalles pesada e confusa na súa narración (Carlos Boyero, por exemplo) ou “unha pataca na retina” (Luis Martínez), para outros, entre os que me inclúo, é unha narración desgarradora sobre a vida dunha familia xitana, que debe sobrevivir na miseria cotiá entre o medo a ser atacada por pistoleiros racistas e  a triste realidade que os envolve.

     Con primeiros planos moi dinámicos, unha estética que absorbe, con pouco diálogo, este filme reflicte a barbarie humana a través dos xestos, das accións dos personaxes e unha linguaxe de cámara realmente magnífica.

      

     

      E a outra, a alfaia desta semana foi, sen dúbida, a marabillosa Cando pasan as cegoñas, obra mestra  realizada na Unión Soviética no ano 1957 polo director Mijaíl Kalatozov, sobre un guión de Viktor Rozov.

     Verónica e Boris son dous mozos moscovitas que están namorados, que se ven forzados a separarse cando estala a Segunda Guerra Mundial. Boris alístase no exército para ir á fronte.

       

      

     Un drama romántico e de guerra, que afonda nos sentimentos íntimos das persoas. A crueldade da guerra vai cambiar os comportamentos dos personaxes e a soidade e mais os soños veranse truncados polo ruído das armas. Os caracteres deses personaxes están perfectamente marcados na película. Os primeiros planos permiten expresar neles todo o sufrimento que os envolve e a actuación de Tatyana Samoylova, no papel de Verónica, resulta verdadeiramente sublime.

     O director intenta, e consegue, tratar o tema emocional por riba dos acontecementos militares. Dinámica, rica e moderna visualmente, “Cando pasan as cegoñas” está ateigada de escenas memorables.

     Unha xoia que recibiu a Palma de Ouro no Festival de Cannes en 1958 e foi nominada a varios premios BAFTA.

     Un pracer gozar con este cinema de auténtica calidade. Descubrilo foi un luxo.         Altamente recomendada para os amantes do bo cine.

                                                                                                                   ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

PACO MARTÍN ESCRIBE SOBRE "CONTAR O CINE".

Paco Martín

Volve, unha vez máis, Paco Martín a Versos e aloumiños.

 E faino cun fermoso artigo, unha crónica sentimental de hai xa uns cantos anos. É a relación entre o cine que, cando eramos novos , se convertía nunha auténtica fábrica de soños e o pracer de contar as películas entre nós, os rapaces, que producía un pracer aínda máis grande.

Coa ironía e a graza de sempre, poñendo a memoria ao servizo do artigo xornalístico, case literario, o escritor lugués volve a deleitarnos coa súa prosa aguda para que coñezamos algo máis do que moitos vivimos nun tempo difícil que nos obrigaba a gozar das pequenas cousas.

 E deixa ben claro un sentimento fondo da xente das nosas idades, ano arriba ou ano abaixo: un amor sen fendas polo mundo enfeitizante da sétima arte.

Como é habitual é esta unha columna da súa marabillosa serie “Auga Lizgaira” que Paco Martín publicaba habitualmente en “El Progreso” de Lugo.

De novo, grazas, mestre.

 

                                Cine contado                                                                                                                                            

            Aquí en Lugo, cada ano ó empezo do outono, celébrase a Semana de Cine de Autor e desta volta convidáronme a lembrar canda eles a miña relación co cine na miña infancia. E teño que llelo agradecer. Volvo vivir agora aquel cine que era a principal, ou se cadra a única, ventá visual aberta ós mundos que había máis aló dos límites do barrio, nun tempo e nun lugar no que as viaxes soamente se entendían como recurso para facer pola vida e non se lles concedía máis finalidade que a da emigración e comprendo que gracias a el podiamos chegar até o máis fragoso da selva africana para alí axudar a Johnny Weissmuller no seu esforzo por manter abertas as temibles fauces do crocodilo enorme e salvar así a vida de Jane, ou retroceder no tempo e compartir os áxiles esforzos de Errol Flyn na súa loita para volverlle o trono ao bo rei Ricardo, e pasar o paralelo 38, visitar a India fascinante de Sabú, as rúas deprimidas da Roma da posguerra, a inmensidade do Munument Valley polo que atravesa a lenta caravana, o París e Maurice Chevalier, a Viena do terceiro home ou a Serra Morena dos bandoleiros xenerosos.

 

Aquela maxia reflectida no pano branco da pantalla permitía que cada un de nós fose Tarzán, e Robin Hood, e Shane, e El Tempranillo, e Scaramouche..., iso cando conseguías xuntar os cartos precisos para unha entrada de galiñeiro –en Madrid chamábanlle paraíso, segundo souben moito despois-, algo que, por desgracia, non resultaba nada frecuente. No meu barrio –e sospeito que tamén era así en todos os demais- faciamos por amañar estas carencias botando man da antiquísima arte do relato oral. Aquel dos rapaces que un día tivera a sorte de poder asistir a algunha das proxeccións que se daban en calquera das cinco salas que en Lugo había daquela cargaba con algo semellante á obriga tácita de ter que contar ós demais a película que o día antes vira. Ó saír da escola pola tarde procurabamos un lugar abeirado e cómodo, sentabamos no chan formando roda e o afortunado que fora ao cine, protagonista el agora, situábase, dereito, no medio do círculo e ía contando o mellor que podía todo aquilo co que a véspera rira, sufrira e se emocionara. Era, polo xeral, unha relación cumprida de canto o guionista, o director e mais os actores conseguiran plasmar na cinta co seu traballo pero sempre acompañada con certas aportacións da propia colleita do relator que servían para achegar ó pequeno mundo local dos que formabamos o auditorio aquel outro universo, case irreal e afastado, no que se desenvolvía o filme.

Era o cine feito palabra. E algúns contadores había que eran quen de facelo de xeito maxistral, tanto que non teño reparo ningún en confesar que non foron poucas as veces eu gustara máis da versión falada que da que despois tivera oportunidade de ver proxectada.

Pasaron os anos, fíxenme decididamente devoto da chamada sétima arte e procurei gardarlle fidelidade, o que non quere dicir que, ás veces, non bote de menos aquel meu infantil cine contado, en especial se na sala é moi alta a consumición de flocos de millo.


                                                           PACO MARTÍN

SESIÓN CONTINUA PARA COMEZAR 2014

Existen moitas maneiras de pasar o primeiro día do ano.

Cando era mozo, tras a cea de Noitevella, perdíame en ben diferentes diversións ou conversas na casa dos amigos, deitábame tarde e adoitaba dicir que o 1 de xaneiro só existía nos almanaques.

Agora, será sen dúbida pola idade, os hábitos cambian.

Hai quen dorme case ata a noite, despois dunha longa festa. Hai quen mantén a súa fidelidade ao Concerto de Aninovo (este ano vouno mercar para saborear o programa que propuxo o meu admirado Barenboim) e plántase diante do televisor para gozar da música dos Strauss (non Richard, por suposto) ou quen queda fascinado cos tradicionais saltos de trampolín sobre a neve.

Neste primeiro día de xaneiro, nós decidimos facer unha macrosesión cinematográfica na casa para comezar 2014. Unha especie de sesión continua á vella usanza. Si, tres películas ao longo da tarde, que nos levaron directamente ata a noite. Apetecíanos e así foi.Eliximos, das catro escollidas para a ocasión (quedou fóra, que rabia!, volver a ver O Vampiro de Düsseldorf do gran Fritz Lang) tres filmes ben distintos: unha comedia musical de culto, un documental e unha de corte dramático-romántico.

Comezamos a longa sesión coa película The Blues Brohers Band (Pícaros a todo ritmo). Había ben tempo que tiña ganas de vela. Os Blues Brothers son xeniais cantando e bailando. Para os melómanos coma min, ver a participación no filme de músicos tan grandes coma James Brown, Cab Calloway, Aretha Franklin, Ray Charles, Steve Cropper ou John Lee Hooker, supón todo un acontecemento.

Pícaros a todo ritmo é unha comedia aceda e irreverente. Frenética, sen límites, con moita acción, cun humor intelixente que a un lle permite gozar. Nela, atopas planos moi conseguidos, grandes doses de ironía, sarcasmos, loucuras, crítica e brillantes coreografías cunha BSO de moi alto nivel. O rythm & blues está presente durane toda a fita, algo que agradecemos os que amamos a boa música.

John Belushi e Dan Aykroyd, dirixidos por John Landis, están espléndidos e desenvolven o seu papel con graza e convicción. Non me defraudou esta comedia.

Tras uns quince ou vinte minutos de descanso, continuamos coa velada.

O espírito do ´ 45, do controvertido Ken Loach comezou a xirar no lector. Houbo que abandonar as risas do filme precedente. É este documental, moi aplaudido na Berlinale, un ataque feroz contra o capitalismo e unha reivindicación das políticas sociais levadas a cabo en Gran Bretaña despois da Segunda Guerra Mundial. Ken Loach reivindícaas e é, neste terreo, onde se atopa a gusto porque sabe do que fala. Un documental con enorme vixencia na actualidade, no que, cunhas imaxes memorables, vai narrando en boca dalgúns dos seus protagonistas os logros do goberno laborista dos anos corenta no eido do transporte, da minería, do plan de vivendas, da electricidade, na educación, do ferrocarril e a creación do Servicio Nacional de Sanidade que garantía unha cobertura aos traballadores descoñecida ata ese momento.

Pero as poutas do capitalismo atroz, que representa – como non!- a figura de Margaret Thatcher, acabará desmantelando un estado de benestar que tanto costou artellar tanto no social como no económico. Nacionalización dos servicios básicos fronte á privatización capitalista.

Imposible non ter presente a situación que estamos a vivir, ateigada de políticos corruptos, mentirosos, incapaces e insensibles ao empobrecemento real da poboación que está a provocar feitos lamentables.

Cando rematou este filme rodado en branco e negro, agás os fotogramas finais, poucas ganas tiñamos de falar. É moi san ver estes documentais para reflexionar sobre a cruel actitude dos dirixentes, das entidades financeiras, da industria farmacéutica e demais, que afogan sen escrúpulos aos cidadáns no seu propio beneficio.

A terceira película, Unha mente marabillosa, dirixida por Ron Howard, foi unha fita que deixei pasar no seu momento nos cines. Non me seducía. Doce anos máis tarde, merqueina en blu-ray a un prezo axeitado e decidimos vela.

Pechou a macrosesión este filme de máis de dúas horas de duración. Un filme eficaz no que destaca a enorme interpretación de Russell Crowe. O seu papel, para min nada doado, compensa calquera posible deficiencia que ao longo desta fita alguén poida observar. Contido, expresivo sen alardes, moi metido no seu personaxe, dominando as diferentes situacións interpretativas, Crowe dá vida maxistralmente a John Nash, un matemático excéntrico e moi brillante con enormes problemas de personalidade. Debo salientar aquí que as escenas dos ataques de esquizofrenia que sofre o protagonista están interpretadas marabillosamente polo actor australiano.

Unha película, talvez con trampas; talvez cunha historia do prestixioso matemático algo deformada tendo en conta a complexidade da súa vida; talvez  bastante previsible, epidérmica; ambiciosa, brillante no seu conxunto, pero un filme para cerrar esta longa sesión que gozamos intimamente.

Como podedes comprender, unha forma encantadora de comezar o novo ano.

Feliz 2014, amigos!!!

E bo cine!!!